พระอุปคุตจกบาตร หรือที่รู้จักในชื่อ "พระบัวเข็ม" เป็นปางหนึ่งของพระอุปคุตเถระ พระอรหันต์ผู้มีฤทธิ์มากในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช มีลักษณะเด่นคือเป็นพระพุทธรูปหรือรูปเคารพที่ แหงนพระพักตร์ขึ้นมองฟ้า (จ้องมองพระอาทิตย์) และพระหัตถ์หนึ่งล้วง (จก) ลงไปในบาตร สื่อถึงตอนที่ท่านกำลังฉันภัตตาหารแต่ใกล้จะเลยเวลาเพล ท่านจึงใช้ฤทธิ์สั่งให้พระอาทิตย์หยุดเคลื่อนที่เพื่อให้ฉันเสร็จทันเวลา ตามความเชื่อทางภาคเหนือและพม่า การบูชาพระอุปคุตปางนี้เชื่อว่าจะบันดาลโชคลาภ ทรัพย์สินเงินทอง และความอุดมสมบูรณ์ เนื่องจากท่านจำพรรษาอยู่ ณ สะดือทะเล