ต้นแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งอยู่บริเวณ "ปากน้ำโพ" ในตัวเมืองนครสวรรค์ เป็นจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย โดยเป็นจุดที่แม่น้ำสายหลักจากภาคเหนือ 2 สาย คือ แม่น้ำปิง (รวมแม่น้ำวัง) และแม่น้ำน่าน (รวมแม่น้ำยม) ไหลมาบรรจบกันจนเกิดเป็นปรากฏการณ์ "แม่น้ำสองสี" ที่มีสีน้ำแตกต่างกันอย่างชัดเจน ก่อนจะรวมตัวกันเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา สายน้ำที่เป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงภาคกลางของประเทศจนถึงอ่าวไทย พื้นที่รอบบริเวณนี้เปี่ยมไปด้วยประวัติศาสตร์การค้าทางน้ำ วิถีชีวิตริมฝั่ง และเป็นที่ตั้งของสถาปัตยกรรมสำคัญอย่างอาคารพาสานและศาลเจ้าพ่อเทพารักษ์-เจ้าแม่ทับทิม