พระที่นั่งพิมานปฐม (Phiman Pathom Throne Hall) เป็นพระที่นั่งองค์แรกของพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นที่ประทับชั่วคราวเมื่อเสด็จแปรพระราชฐานมายังนครปฐม และเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาพระราชวังสนามจันทร์ทั้งระบบพระที่นั่งแห่งนี้มีความสำคัญในฐานะต้นแบบของการวางผังพระราชวังสมัยใหม่ในประเทศไทย โดยสะท้อนแนวคิดการจัดพื้นที่แบบตะวันตกที่มีการแบ่งสัดส่วนการใช้งานอย่างชัดเจน และผสมผสานกับการปรับตัวให้เหมาะสมกับภูมิอากาศเขตร้อนของไทยด้านสถาปัตยกรรม พระที่นั่งพิมานปฐมเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนสองชั้น รูปแบบได้รับอิทธิพลจากสถาปัตยกรรมตะวันตกยุคคลาสสิก ลักษณะอาคารมีความสมมาตร ใช้หลังคาทรงสูงเพื่อช่วยระบายความร้อน และมีช่องหน้าต่างบานเกล็ดและช่องระบายอากาศจำนวนมาก ซึ่งเป็นการออกแบบที่คำนึงถึงสภาพอากาศของไทยโดยเฉพาะ แม้รูปแบบภายนอกจะได้รับอิทธิพลจากตะวันตก แต่รายละเอียดหลายส่วนยังคงแนวคิดการใช้งานแบบไทยในเชิงภูมิอากาศภายในพระที่นั่งแบ่งพื้นที่การใช้งานอย่างเป็นระบบ ได้แก่ ห้องประทับ ห้องทรงพระอักษร ห้องสรง และห้องพระซึ่งอยู่ชั้นบน การจัดผังเช่นนี้สะท้อนแนวคิดสมัยใหม่ในราชสำนักช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ที่เริ่มแยกพื้นที่ส่วนพระองค์ออกจากพื้นที่ใช้งานราชการอย่างชัดเจนในด้านประวัติศาสตร์ พระที่นั่งพิมานปฐมมีบทบาทสำคัญในฐานะที่ประทับและสถานที่ทรงงานของรัชกาลที่ 6 ซึ่งทรงมีพระราชดำริในการพัฒนาพระราชวังสนามจันทร์ให้เป็นศูนย์กลางการแปรพระราชฐานที่มีรูปแบบทันสมัย สอดคล้องกับแนวคิดการบริหารประเทศและวัฒนธรรมราชสำนักแบบใหม่ในยุคนั้นพระราชวังสนามจันทร์ซึ่งพระที่นั่งพิมานปฐมเป็นศูนย์กลางนั้น มีการวางผังแบบคอมเพล็กซ์ ไม่ใช่พระราชวังเดี่ยวแบบดั้งเดิม โดยขยายไปสู่พระที่นั่งและตำหนักอื่น ๆ รอบพื้นที่ ทำให้เกิดลักษณะคล้ายเมืองขนาดย่อมที่มีการใช้งานหลากหลายปัจจุบันพระที่นั่งพิมานปฐมอยู่ในเขตพระราชวังสนามจันทร์ เปิดให้เข้าชมภายนอกเพื่อศึกษาโครงสร้างทางสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ โดยยังคงสภาพอาคารดั้งเดิมไว้ค่อนข้างสมบูรณ์ และถือเป็นหนึ่งในตัวอย่างสำคัญของสถาปัตยกรรมราชสำนักไทยในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ความเป็นสมัยใหม่

• รถยนต์: จากกรุงเทพฯ ใช้ถนนเพชรเกษมหรือบรมราชชนนี เข้านครปฐม ไปยังพระราชวังสนามจันทร์ใกล้องค์พระปฐมเจดีย์

• รถสาธารณะ: รถตู้จากสายใต้ใหม่หรือหมอชิตต่อรถนครปฐมต่อรถรับจ้างเข้าพระราชวังสนามจันทร์

ค่าเข้าชม:

• ไทย: ผู้ใหญ่ 30 บาท / เด็ก 10 บาท

• ต่างชาติ: 50 บาท

เวลาเปิด–ปิด:

• 09:00 – 16:00 น. (ปิดจำหน่ายบัตร 15:30 น.)