“ชม หินงอกหินย้อยสีเหลืองขมิ้น รูปทรงเจดีย์และม่านฟ้า เดินบน ทางเดินไม้ยกระดับ 1,250 เมตร ผ่านกว่า 12 ห้องถ้ำ พร้อมรถจี๊บเก่าในถ้ำและค้างคาวจำนวนมากที่เป็นเอกลักษณ์สำคัญของพื้นที่ ”
ถ้ำขมิ้น (Tham Khamin) หรือที่ชาวบ้านบางส่วนเรียกว่า “ถ้ำเหม็น” เป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญทั้งทางธรณีวิทยา นิเวศวิทยา และการท่องเที่ยว ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จังหวัดสุราษฎร์ธานี และถือเป็นหนึ่งในระบบถ้ำที่มีความยิ่งใหญ่ที่สุดของภาคใต้ โดดเด่นด้วย หินงอกหินย้อยสีเหลืองทอง (Golden Calcite Formations) ที่เกิดจากการตกผลึกของแร่แคลเซียมคาร์บอเนตสะสมต่อเนื่องยาวนานนับแสนปี
ตัวถ้ำมีโครงสร้างแบบ ถ้ำหินปูนหลายชั้น (Multi-chamber Limestone Cave System) มีความยาวรวมประมาณ 1,250 เมตร และแบ่งออกเป็นห้องย่อยราว 12 ห้องหลัก เช่น ห้องม่านฟ้า, ห้องพระประธาน, และ ห้องเจดีย์ ซึ่งแต่ละโซนมีความงดงามและเอกลักษณ์เฉพาะตัวแตกต่างกันอย่างชัดเจน
ในเชิงธรณีวิทยา ถ้ำขมิ้นเกิดจากกระบวนการ Karst Topography จากการกัดเซาะของน้ำใต้ดินในชั้นหินปูน ทำให้เกิดโพรงถ้ำขนาดใหญ่ ระบบทางเดินซับซ้อน และเกิดการตกผลึกของ แคลเซียมคาร์บอเนต จนกลายเป็นหินงอกหินย้อยรูปทรงแปลกตาและหายาก
ถ้ำแห่งนี้ยังเป็นแหล่งอาศัยของ ค้างคาวจำนวนมหาศาล ส่งผลให้มีการสะสมของมูลค้างคาวจำนวนมาก และเป็นที่มาของชื่อเรียกอีกชื่อว่า “ถ้ำเหม็น” รวมถึงเคยเป็นแหล่งสัมปทานขี้ค้างคาวมากว่า 60 ปี ในอดีต
อีกหนึ่งเอกลักษณ์สำคัญคือ รถจี๊บเก่าในถ้ำ ที่ตั้งอยู่กลางโถงใหญ่ ซึ่งเคยใช้ในการขนมูลค้างคาว โดยนำเข้ามาแบบถอดชิ้นส่วนแล้วประกอบภายในถ้ำ และยังคงอยู่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์จนถึงปัจจุบัน
บรรยากาศภายในถ้ำมีความชื้นและอุณหภูมิคงที่ตลอดปี พร้อมทางเดินไม้ยกระดับและระบบไฟส่องสว่างที่ช่วยเพิ่มความปลอดภัยและขับเน้นความงดงามของหินสีทองให้โดดเด่นยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ บริเวณโดยรอบยังมี เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ในพื้นที่ป่าดิบชื้น เหมาะสำหรับการเรียนรู้ระบบนิเวศ ธรรมชาติ และธรณีวิทยาอย่างลึกซึ้ง
วิธีการเดินทาง
- จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานี ใช้ทางหลวงหมายเลข 4009 มุ่งหน้าอำเภอบ้านนาสาร ตัวถ้ำตั้งอยู่ริมถนนก่อนถึงตัวอำเภอประมาณ 2 กิโลเมตร มีป้ายอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็นบอกทางชัดเจน
คำแนะนำ
- ควรใส่รองเท้ากันลื่น เนื่องจากทางเดินมีความชื้นในบางจุด
- แนะนำพกน้ำดื่ม เพราะเส้นทางค่อนข้างยาวประมาณ 1.5 กิโลเมตร
- ใช้เวลาเที่ยวประมาณ 1–1.5 ชั่วโมง
- ควรไปช่วงเช้าถึงบ่ายต้นเพื่อความสบายในการเดินชม
- งดส่งเสียงดังเพื่อไม่รบกวนค้างคาวและระบบนิเวศภายในถ้ำ
ค่าธรรมเนียม:
- ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 40 บาท / เด็ก 20 บาท (รวมค่าเข้าอุทยานฯ)
- ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 200 บาท / เด็ก 100 บาท
เวลาเปิด–ปิด:
- เปิดทุกวัน: 09:00 – 15:30 น.