ถ้ำผางาม (Pha Ngam Cave)  เป็นอัญมณีเม็ดงามทางธรรมชาติของอำเภองาวที่ยังคงความบริสุทธิ์และเงียบสงบ ภายในถ้ำมีโถงถ้ำแยกย่อยออกไปหลายจุด แต่ละจุดประดับประดาด้วยหินงอกหินย้อยที่ใช้เวลาก่อตัวนับหมื่นปี บางจุดมีลักษณะคล้ายม่านน้ำตกสีขาวนวล และบางจุดก็ส่งประกายวิบวับเมื่อต้องแสงไฟ ความเย็นยะเยือกภายในถ้ำผนวกกับความมืดมิดที่เข้าปกคลุมทำให้ผู้ที่มาเยือนสัมผัสได้ถึงพลังบางอย่างที่ซ่อนเร้นอยู่ภายใต้ความงามนี้ นอกจากความสวยงามทางธรณีวิทยาแล้ว ถ้ำผางามยังเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมของพระธุดงค์และผู้แสวงบุญที่ต้องการความสงบวิเวกอีกด้วย

อาถรรพ์และเรื่องเล่าที่โดดเด่นของถ้ำผางามคือตำนาน ถ้ำเมืองลับแล และ สมบัติเจ้าที่ ชาวบ้านในพื้นที่เชื่อกันว่าถ้ำแห่งนี้มีเทพปกปักรักษาและมีประตูมิติเชื่อมต่อกับเมืองลับแล ในอดีตมีเรื่องเล่าว่าเคยมีคนพยายามเข้าไปค้นหาสมบัติหรือของโบราณภายในถ้ำ แต่กลับต้องเจอกับเหตุการณ์ประหลาด เช่น หาทางออกไม่เจอ หรือล้มป่วยโดยไม่ทราบสาเหตุหลังจากกลับออกมา ทำให้เป็นที่รู้กันว่าหากจะเข้าไปชมต้องขอขมาและรักษากิริยาอาการให้สำรวม นอกจากนี้ยังมีเรื่องเล่าถึง "งูยักษ์" หรือพญานาคที่คอยเฝ้าปากถ้ำในมิติลี้ลับ ซึ่งมักจะมีคนพบเห็นเงาวูบวาบหรือได้ยินเสียงประหลาดดังมาจากส่วนลึกของถ้ำที่ยังสำรวจไม่ถึง

มนต์ขลังของถ้ำผางามไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องลี้ลับ แต่ยังรวมไปถึงความเชื่อเรื่องการขอพรจาก พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ภายในถ้ำที่เชื่อกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์มาก หากใครมาอธิษฐานจิตด้วยใจบริสุทธิ์จะได้รับความคุ้มครองและประสบความสำเร็จตามที่หวัง การเดินเท้าเข้าไปในถ้ำเปรียบเสมือนการทดสอบจิตใจท่ามกลางความมืดและความสงัดเงียบ เสียงหยดน้ำที่ตกลงกระทบพื้นหินดังก้องกังวานช่วยย้ำเตือนถึงความยิ่งใหญ่ของธรรมชาติและความเล็กน้อยของมนุษย์ บรรยากาศอันเปี่ยมด้วยอาถรรพ์และมนต์เสน่ห์นี้เองที่ทำให้ถ้ำผางามเป็นมากกว่าแค่สถานที่ท่องเที่ยว แต่เป็นพื้นที่แห่งความศรัทธาที่ชาวลำปางหวงแหนสืบมา

• รถส่วนตัว: จากตัวเมืองลำปาง ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) มุ่งหน้าไปทางอำเภองาว เมื่อถึงตำบลปงเตา ให้สังเกตป้ายทางเข้าบ้านผางามและถ้ำผางาม เส้นทางอาจมีความลาดชันและคดเคี้ยวเล็กน้อยในบางช่วง

• หมายเหตุ: แนะนำให้ติดต่อเจ้าหน้าที่นำทางหรือชาวบ้านในพื้นที่หากต้องการเข้าไปสำรวจลึกถึงด้านในเพื่อความปลอดภัย

• การแต่งกาย: สวมรองเท้าผ้าใบที่ยึดเกาะพื้นได้ดีเนื่องจากภายในถ้ำมีความชื้นและลื่น เตรียมไฟฉายให้พร้อม (แม้จะมีไฟบางส่วนแต่ไฟฉายส่วนตัวจะช่วยได้มาก)

• ข้อปฏิบัติสำคัญ: เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม ควรไหว้เจ้าที่เจ้าทางก่อนเข้าถ้ำ ห้ามส่งเสียงดัง ห้ามแตะต้องหินงอกหินย้อย และห้ามนำสิ่งของใดๆ ออกจากถ้ำโดยเด็ดขาด

• สุขภาพ: ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับทางเดินหายใจหรือกลัวที่แคบควรพิจารณาก่อนเข้าชมเนื่องจากบางช่วงอากาศอาจจะเบาบาง

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (แต่อาจมีค่าบำรุงสถานที่หรือทิปสำหรับผู้นำทางท้องถิ่น)

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดทุกวัน: 08:30 น. – 16:30 น.