ถ้ำลอด (Lod Cave) ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา เป็นหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ทางธรณีวิทยาที่เกิดจากการกัดเซาะของน้ำทะเลและกระบวนการทางธรรมชาติมานานนับล้านปี จนกลายเป็นอุโมงค์หินปูนขนาดใหญ่ที่มีความยาวประมาณ 50 เมตร และมีความกว้างเพียงพอที่เรือแคนูหรือเรือหางยาวขนาดเล็กจะลอดผ่านได้ในช่วงที่ระดับน้ำเหมาะสม ภูเขาหินปูนที่โอบล้อมถ้ำลอดนั้นเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาหินปูนในยุคเพอร์เมียน ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัวคือมียอดเขาสูงชันและหน้าผาที่ถูกกัดเซาะจนเกิดเป็นโพรงและเพดานถ้ำที่ประดับประดาด้วยหินงอกหินย้อยรูปร่างแปลกตาจำนวนมาก บางจุดมีลักษณะคล้ายม่านน้ำแข็งหรือประติมากรรมหินที่สะท้อนแสงระยิบระยับเมื่อต้องแสงแดดที่ส่องผ่านเข้ามาจากปากอุโมงค์ทั้งสองด้าน

เมื่อเข้าสู่ภายในถ้ำลอด นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสกับบรรยากาศที่เย็นสบายและเงียบสงบ แตกต่างจากผืนน้ำภายนอกอย่างสิ้นเชิง บริเวณเพดานถ้ำเป็นที่อยู่อาศัยของค้างคาวบางชนิด และหากสังเกตตามผนังถ้ำอาจพบร่องรอยของการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำทะเลในอดีต นอกจากนี้ระบบนิเวศโดยรอบถ้ำลอดยังมีความอุดมสมบูรณ์อย่างมาก โดยเฉพาะป่าชายเลนผืนใหญ่ที่ทำหน้าที่เป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำและแนวป้องกันชายฝั่งตามธรรมชาติ ทัศนียภาพรอบด้านประกอบด้วยเขาพิงกันและเขาตะปูที่ตั้งอยู่ไม่ไกล ทำให้การเดินทางลอดถ้ำแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การเดินทางผ่านอุโมงค์หิน แต่เป็นการสัมผัสกับหัวใจของอ่าวพังงาที่รวบรวมเอาทั้งประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยาและความหลากหลายทางชีวภาพเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว

กิจกรรมที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือการพายเรือแคนูสำรวจ ซึ่งจะทำให้นักท่องเที่ยวสามารถเข้าถึงรายละเอียดของหินงอกหินย้อยได้อย่างใกล้ชิดกว่าการนั่งเรือใหญ่ ฝีพายท้องถิ่นที่มีความเชี่ยวชาญจะช่วยบอกเล่าเรื่องราวและชี้จุดชมความสวยงามที่ซ่อนอยู่ภายในซอกมุมต่างๆ ของอุโมงค์หิน ความมหัศจรรย์ของถ้ำลอดจะเปลี่ยนไปตามช่วงเวลาของวันและระดับน้ำขึ้นน้ำลง โดยในช่วงน้ำลดจะเห็นฐานรากของเขาหินปูนและรากโกงกางที่แผ่ขยายอย่างชัดเจน ขณะที่ช่วงน้ำขึ้นปานกลางผิวน้ำสีมรกตจะสะท้อนเงาของเพดานถ้ำสร้างภาพที่สวยงามและน่าประทับใจเป็นอย่างยิ่ง

• จากตัวเมืองพังงาหรือภูเก็ต มุ่งหน้าไปยังท่าเรือสุระกุล หรือท่าเรืออื่นๆ ในเขตอำเภอตะกั่วทุ่ง เพื่อเช่าเรือหางยาวหรือเรือสปีดโบ๊ทเหมาลำมายังถ้ำลอด หรือใช้บริการแพ็กเกจทัวร์นำเที่ยวอ่าวพังงาซึ่งรวมกิจกรรมพายเรือแคนูไว้แล้ว

• ควรเช็คเวลาน้ำขึ้น–น้ำลงล่วงหน้า เพราะถ้าน้ำสูงจะไม่สามารถลอดถ้ำได้

• ช่วงเวลาที่ดีที่สุดคือช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ แสงจะสวยและอากาศไม่ร้อน

• แนะนำเลือกแพ็กเกจพายเรือแคนูพร้อมไกด์ เพราะเส้นทางค่อนข้างแคบและซับซ้อน

• สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง เขาตะปู, เกาะปันหยี, เขาหมาจู

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 60 บาท เด็ก 30 บาท 

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 300 บาท เด็ก 150 บาท (เป็นค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• 09:00 – 17:00 น. (เปิดทุกวัน)