บ้านเหมืองแพร่ (Ban Muang Phrae) เป็นชุมชนชายแดนขนาดเล็กที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว ตั้งอยู่ท่ามกลางภูมิประเทศแบบหุบเขาสลับที่ราบริมลำน้ำเหือง ซึ่งเป็นเส้นแบ่งเขตแดนธรรมชาติระหว่างประเทศไทยและ สปป.ลาว ทำให้พื้นที่แห่งนี้มีบรรยากาศเงียบสงบและอากาศเย็นสบายเกือบตลอดทั้งปี โดยเฉพาะช่วงเช้าและเย็นที่มักมีหมอกบางปกคลุม เพิ่มเสน่ห์ให้กับหมู่บ้านอย่างมาก

แม่น้ำเหืองไม่เพียงเป็นเส้นแบ่งพรมแดน แต่ยังเป็นหัวใจของวิถีชีวิตของผู้คนทั้งสองฝั่ง ชาวบ้านยังคงดำรงชีวิตแบบเรียบง่าย มีการหาปลา ทำเกษตร และมีความผูกพันทางวัฒนธรรมที่ใกล้ชิดกันอย่างเห็นได้ชัด บรรยากาศจึงเต็มไปด้วยความเป็นกันเองและเรียบง่ายแบบชุมชนดั้งเดิม

หนึ่งในไฮไลต์สำคัญคือ บ่อเกลือสินเธาว์โบราณกลางลำน้ำเหือง ซึ่งจะปรากฏให้เห็นชัดเจนในช่วงฤดูแล้งเมื่อระดับน้ำลดลง ชาวบ้านจะตักน้ำเกลือขึ้นมาต้มด้วยเตาฟืนแบบโบราณจนกลายเป็นผลึกเกลือ ถือเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน และยังคงมีการใช้งานจริงในปัจจุบัน

ในด้านวัฒนธรรม บ้านเหมืองแพร่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของชุมชนอีสาน-ลาวไว้อย่างเข้มแข็ง ทั้งรูปแบบบ้านไม้ วิถีชีวิต และประเพณีสำคัญ เช่น ประเพณีแห่ต้นดอกไม้ในช่วงสงกรานต์ ซึ่งเป็นงานบุญที่ชาวบ้านร่วมแรงร่วมใจกันจัดขึ้นอย่างงดงาม

นักท่องเที่ยวยังสามารถข้ามแดนแบบไป-กลับได้ภายในวันเดียว ผ่านจุดผ่อนปรนชั่วคราว (ตามวันและเวลาที่กำหนด) เพื่อไปเยี่ยมชมวัดโพธิ์ศรีฝั่งลาว ชมจิตรกรรมฝาผนังโบราณที่มีเอกลักษณ์ และสัมผัสวิถีชีวิตของชุมชนฝั่งประเทศเพื่อนบ้านได้อย่างใกล้ชิด

บ้านเหมืองแพร่เป็นจุดหมายที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติ สัมผัสวิถีชีวิตเรียบง่าย และเรียนรู้วัฒนธรรมชายแดนที่ยังคงความดั้งเดิมไว้อย่างน่าประทับใจ

รถยนต์:จากตัวเมืองเลย ใช้ทางหลวงหมายเลข 203 ไปทางอำเภอด่านซ้าย จากนั้นเลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2113 มุ่งหน้าสู่อำเภอนาแห้ว เมื่อถึงตัวอำเภอจะมีป้ายบอกทางไปยังบ้านเหมืองแพร่ ระยะทางจากตัวเมืองเลยประมาณ 120 กิโลเมตร

• ควรเตรียมบัตรประชาชนตัวจริงมาด้วย หากต้องการทำเอกสารข้ามแดนที่จุดตรวจผ่านแดนชั่วคราว

• แนะนำให้แวะร้านกาแฟริมน้ำในช่วงเช้าหรือเย็นเพื่อชมหมอกและวิถีชีวิตการหาปลาของชาวบ้าน

• หากต้องการเห็นบ่อเกลือโบราณชัดๆ ควรมาในช่วงฤดูแล้ง (กุมภาพันธ์ - เมษายน)

• หากต้องการบรรยากาศเงียบสงบแบบเต็มที่ แนะนำให้พักโฮมสเตย์ในชุมชน เพื่อสัมผัสวิถีชีวิตจริงของชาวบ้าน

• ควรตรวจสอบวันเปิด-ปิดของจุดผ่อนปรนข้ามแดนล่วงหน้า เนื่องจากอาจมีการเปลี่ยนแปลง

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชมหมู่บ้าน (หากข้ามไปฝั่งลาวจะมีค่าธรรมเนียมการทำเอกสารผ่านแดนและค่าธรรมเนียมฝั่งลาว รวมประมาณ 50–100 บาท)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดให้เข้าชมได้ทุกวัน 08:00 – 18:00 น. (จุดผ่อนปรนข้ามแดนเปิดเฉพาะวันและเวลาที่เจ้าหน้าที่กำหนด ส่วนใหญ่เป็นวันพระและวันเสาร์)