ปราสาทเขาน้อยสีชมพู (Prasat Khao Noi Si Chomphu) เป็นโบราณสถานสำคัญที่ตั้งอยู่บนยอดเขาน้อยในพื้นที่ชายแดนภาคตะวันออกของประเทศไทย ลักษณะของโบราณสถานเป็นกลุ่ม ปรางค์อิฐจำนวน 3 หลัง เรียงตัวบนฐานเดียวกัน แสดงให้เห็นถึงความเจริญของอารยธรรมขอมในช่วง พุทธศตวรรษที่ 12 แม้กาลเวลาจะทำให้โครงสร้างบางส่วนพังทลาย แต่ภาพรวมของผังสถาปัตยกรรมยังคงสะท้อนถึงความยิ่งใหญ่และความศักดิ์สิทธิ์ของศาสนสถานในอดีตได้อย่างชัดเจน

เอกลักษณ์ที่โดดเด่นที่สุดของปราสาทแห่งนี้คือการใช้ หินทรายสีชมพู ในการประกอบเป็นกรอบประตู เสาประดับ และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมต่าง ๆ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเรียก “ปราสาทเขาน้อยสีชมพู” สีสันของหินทรายที่แตกต่างจากปราสาทขอมทั่วไปช่วยเพิ่มความงดงามและความแปลกตาให้กับโบราณสถาน โดยเฉพาะปราสาทหลังกลางซึ่งมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ที่สุดและเป็นจุดศูนย์กลางทางสายตาของผู้มาเยือน

ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของปราสาทเขาน้อยสีชมพูอยู่ที่การค้นพบ ทับหลังหินทราย ที่มีลักษณะศิลปะ สมโบร์ไพรกุกและไพรกเมง ซึ่งจัดเป็นศิลปะขอมยุคแรกเริ่มและพบได้ยากมากในประเทศไทย ทับหลังของจริงได้ถูกนำไปเก็บรักษาไว้ที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี เพื่อการอนุรักษ์ การค้นพบดังกล่าวสะท้อนถึงทักษะการแกะสลักหินที่ประณีต รวมถึงอิทธิพลของความเชื่อทางศาสนาฮินดูที่แพร่กระจายเข้าสู่ดินแดนแถบนี้เมื่อกว่าพันปีก่อน

บรรยากาศโดยรอบปราสาทบนยอดเขาน้อยเต็มไปด้วย ความเงียบสงบและความร่มรื่นของธรรมชาติ รายล้อมด้วยแมกไม้และภูมิประเทศแบบเนินเขา การเดินขึ้น บันไดนาคจำนวน 254 ขั้น เพื่อไปยังตัวปราสาทเปรียบเสมือนการเดินทางเชิงสัญลักษณ์ขึ้นสู่ศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิ์ เมื่อถึงด้านบน ผู้มาเยือนจะได้สัมผัสกับสายลมเย็นสบายและ ทัศนียภาพมุมกว้างของพื้นที่ชายแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งช่วยเสริมประสบการณ์การท่องเที่ยวให้ทั้งสงบและน่าประทับใจ

สำหรับ นักถ่ายภาพ ศิลปิน และผู้สนใจงานศิลปวัฒนธรรม ปราสาทเขาน้อยสีชมพูเป็นสถานที่ที่มีเสน่ห์อย่างยิ่ง แสงแดดในช่วงบ่ายที่ตกกระทบอิฐเก่าและหินทรายสีชมพูจะให้โทนสีอบอุ่นและดูขลัง ช่องประตูและหน้าต่างของปราสาทช่วยสร้างกรอบภาพที่สื่อถึงความลึกซึ้งของกาลเวลา นอกจากนี้ นักประวัติศาสตร์ยังใช้พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งศึกษาการเปลี่ยนแปลงของรูปแบบศิลปะขอมในแต่ละยุค เนื่องจากมีร่องรอยการซ่อมแซมและใช้งานต่อเนื่องกันหลายสมัย

ปราสาทเขาน้อยสีชมพูจึงไม่เพียงเป็นโบราณสถานที่งดงามเท่านั้น แต่ยังเป็นหลักฐานสำคัญของอารยธรรมพันปีที่หลอมรวมทั้งศิลปะ ศาสนา และภูมิประเทศเข้าไว้ด้วยกันอย่างกลมกลืน

โดยรถยนต์ส่วนตัว:

• จากอำเภออรัญประเทศ มุ่งหน้าไปตามทางหลวงหมายเลข 3067 ประมาณ 12 กิโลเมตร ผ่านวัดเขาน้อยสีชมพู แล้วขับรถวนขึ้นไปยังลานจอดรถด้านบนยอดเขาได้

โดยรถรับจ้าง:

• สามารถเหมารถตุ๊กตุ๊กหรือรถสองแถวจากตัวเมืองอรัญประเทศไปยังวัดเขาน้อยสีชมพูได้โดยตรง

ช่วงเวลาที่น่าเที่ยว:

• ช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงมกราคมจะดีที่สุดเพราะอากาศด้านบนเขาเย็นสบาย หากมาช่วงฤดูร้อนควรเตรียมร่มและน้ำดื่ม

รองเท้า:

• ควรใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าที่กระชับ เนื่องจากต้องเดินขึ้นบันไดเนินเขาและเดินรอบบริเวณที่เป็นพื้นดินและหิน

การถ่ายภาพ:

• แสงช่วงบ่าย 3 ถึง 5 โมงเย็นจะช่วยดึงสีชมพูของหินทรายและสีแดงของอิฐให้ออกมาเด่นชัดที่สุด

ท้องถิ่น:

• บริเวณตีนเขามีวัดเขาน้อยสีชมพูซึ่งสามารถแวะทำบุญได้ และโปรดปฏิบัติตามป้ายเตือนเรื่องการอนุรักษ์โบราณสถานอย่างเคร่งครัด

การวางแผน:

• หากไม่อยากเดินขึ้นบันไดนาค สามารถขับรถขึ้นไปถึงลานจอดด้านบนใกล้ตัวปราสาทได้โดยตรง

ค่าธรรมเนียมเข้าชม

• เข้าชมฟรีสำหรับบุคคลทั่วไป

เวลาทำการ

• เปิดทุกวัน: 08:30 – 16:30 น.