พิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียง (Phu Wiang Dinosaur Museum) ตั้งอยู่ในพื้นที่หุบเขาภูเวียง ซึ่งมีลักษณะทางธรณีวิทยาพิเศษเป็นรูปวงแหวน (Cuesta) ที่เกิดจากการยกตัวและกัดเซาะของเปลือกโลกมานานหลายล้านปี พื้นที่แห่งนี้เปรียบเสมือนขุมทรัพย์ทางบรรพชีวินวิทยาของประเทศไทย การขุดค้นเริ่มต้นอย่างเป็นทางการในช่วงปี พ.ศ. 2519 หลังจากมีการพบฟอสซิลโดยบังเอิญที่บริเวณห้วยประตูตีหมา ซึ่งต่อมาได้มีการสำรวจพบกระดูกไดโนเสาร์กระจายอยู่ตามแหล่งขุดค้นต่างๆ ทั่วทั้งอุทยานแห่งชาติภูเวียงมากกว่า 9 แหล่งหลัก นำไปสู่การจัดตั้งพิพิธภัณฑ์เพื่อเป็นที่เก็บรักษาและศึกษาประวัติศาสตร์ของโลกในยุคเมโซโซอิก (Mesozoic Era)

ภายในพิพิธภัณฑ์ถูกแบ่งออกเป็น 5 โซนการเรียนรู้อย่างเป็นสัดส่วน:

• โซนที่ 1 การกำเนิดจักรวาลและวิวัฒนาการ: นำเสนอเรื่องราวการระเบิดครั้งใหญ่ (Big Bang) การก่อกำเนิดระบบสุริยะ และการวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในยุคแรกเริ่ม รวมถึงการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกที่ทำให้เกิดมหาทวีปพันเจีย (Pangea)

• โซนที่ 2 ไดโนเสาร์ในประเทศไทย: เป็นไฮไลต์สำคัญที่รวบรวมฟอสซิลชิ้นส่วนจริงของไดโนเสาร์ที่พบในชั้นหินหมวดหินเสาขรัว (Sao Khua Formation) โดยเฉพาะไดโนเสาร์ 4 สายพันธุ์ที่เป็น "Type Species" หรือตัวอย่างต้นแบบของโลกที่ตั้งชื่อตามสถานที่และบุคคลสำคัญในไทย ได้แก่ ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน (ซอโรพอดคอยาว), สยามโมไทรันนัส อิสานเอนซิส (เทโรพอดกินเนื้อขนาดใหญ่), สยามโมซอรัส สุธีธรนี (ไดโนเสาร์กินปลา) และ กินรีไมมัส ขอนแก่นเอนซิส (ไดโนเสาร์นกกระจอกเทศ)

• โซนที่ 3 ห้องปฏิบัติการและการทำงานของนักวิจัย: ผู้เข้าชมจะได้เห็นขั้นตอนการสกัดฟอสซิลออกจากหิน การทำความสะอาด และการอาบน้ำยาเคมีเพื่อคงสภาพกระดูก ซึ่งเป็นกระบวนการที่ต้องใช้ความละเอียดอ่อนและเวลาอย่างมหาศาล

• โซนที่ 4 สวนไดโนเสาร์: พื้นที่จำลองสภาพแวดล้อมป่าดึกดำบรรพ์ พร้อมหุ่นจำลองไดโนเสาร์ขนาดเท่าตัวจริงที่เคลื่อนไหวได้ด้วยระบบกลไกและมีเสียงร้องเสมือนจริง สร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับเด็กและผู้เข้าชม

• โซนที่ 5 นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ: จัดแสดงเรื่องราวพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงสนพระทัยและสนับสนุนงานวิจัยด้านบรรพชีวินวิทยาของไทยอย่างต่อเนื่อง

นอกจากส่วนจัดแสดงในอาคารแล้ว พื้นที่โดยรอบยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติที่นำไปสู่แหล่งขุดค้นจริง เช่น หลุมที่ 1 และหลุมที่ 9 ซึ่งยังคงหลงเหลือร่องรอยฟอสซิลในชั้นหินให้ได้ศึกษาในพื้นที่จริง ทำให้พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิตและมีความสำคัญในระดับสากล

• จากตัวเมืองขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 (ขอนแก่น-ชุมแพ) เมื่อถึงอำเภอหนองเรือ ให้เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2038 มุ่งหน้าสู่อำเภอภูเวียงและอำเภอเวียงเก่า ตามป้ายบอกทางพิพิธภัณฑ์ ระยะทางรวมประมาณ 80 กิโลเมตร

• ควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1.5 - 2 ชั่วโมงในการเดินชมให้ครบทุกโซน

• หากเดินทางมากับเด็กๆ แนะนำให้แวะ "สวนไดโนเสาร์" ด้านนอกเพื่อถ่ายภาพ และควรเตรียมน้ำดื่มพกติดตัวไประหว่างเดินชม

• เหมาะสำหรับพาเด็กและเยาวชนมาเรียนรู้นอกห้องเรียน และควรสอบถามเวลาทำการล่วงหน้า

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 60 บาท / เด็ก (อายุ 5-12 ปี) 20 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 120 บาท / เด็ก 50 บาท

• ยกเว้นค่าเข้าชม: เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี, ผู้สูงอายุชาวไทย (60 ปีขึ้นไป), ผู้พิการ และพระภิกษุสามเณร

เวลาเปิดปิดทำการ:

• วันเปิดทำการ: วันอังคาร – วันอาทิตย์

• เวลาทำการ: 09:30 – 16:30 น.

• วันปิดทำการ: ปิดทุกวันจันทร์ (ยกเว้นวันจันทร์ที่ตรงกับวันหยุดนักขัตฤกษ์ จะเปิดทำการปกติและเลื่อนไปปิดในวันถัดไปแทน)