ศาลเจ้าแสงธรรม (Sang Tham Shrine) หรือที่คนภูเก็ตท้องถิ่นรู้จักในนาม "อ๊ามเต่งก๊อก" ถือเป็นอัญมณีเม็ดงามทางวัฒนธรรมที่ซ่อนตัวอยู่ในย่านเมืองเก่าภูเก็ตมานานกว่า 135 ปี ศาลเจ้าแห่งนี้ก่อสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2434 (ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5) โดยความริเริ่มของตระกูลตันล่วนแจ๋ (หล่วนแจ๋) ซึ่งเป็นตระกูลคหบดีชาวจีนฮกเกี้ยนในยุคเหมืองแร่รุ่งเรือง วัตถุประสงค์แรกเริ่มคือเพื่อใช้เป็นสถานที่ประดิษฐานเทพเจ้าประจำตระกูลและเป็นศูนย์รวมจิตใจของกลุ่มชาวจีนที่อพยพมาตั้งรกรากในภูเก็ต ความน่าสนใจประการแรกคือทำเลที่ตั้งที่ตั้งอยู่สุดปลายทางเดินแคบๆ หลังตึกแถวบนถนนพังงา ซึ่งเป็นลักษณะการวางผังตามหลักฮวงจุ้ยที่เน้นความสงบและการเก็บกักพลังงานที่ดี

ในด้านสถาปัตยกรรม ศาลเจ้าแสงธรรมเป็นตัวอย่างที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของศิลปะจีนแบบฮกเกี้ยนในประเทศไทย ตัวอาคารเป็นผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดเล็กแบบชั้นเดียว หลังคามุงกระเบื้องลอนโค้งแบบจีน (กระเบื้องกาบกล้วย) ตกแต่งยอดหลังคาด้วยงานประติมากรรมปูนปั้นที่เรียกว่า "เจี่ยนหนาน" หรือการตัดกระเบื้องสีมาชิ้นเล็กๆ แล้วนำมาประกอบเป็นรูปมังกรและตุ๊กตาจีนที่ละเอียดอ่อนสวยงาม ผนังด้านในประดับด้วยภาพเขียนสีโบราณเล่าเรื่องราวในวรรณกรรมจีนชุด ซิยิว (ไซอิ๋ว) และภาพเทพเจ้าต่างๆ ซึ่งยังคงรักษาความสมบูรณ์ของเส้นสายและสีสันดั้งเดิมไว้ได้อย่างน่าอัศจรรย์ จากการดูแลรักษาศิลปกรรมเหล่านี้อย่างดีเยี่ยม ทำให้ในปี พ.ศ. 2540 สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้มอบรางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่นให้แก่ศาลเจ้าแห่งนี้

เทพเจ้าองค์ประธานของศาลเจ้าคือ "พระอ่องซุนต่ายส่าย" (เทพเจ้าแห่งตระกูลตัน) และยังมีเทพเจ้าองค์สำคัญอื่นๆ เช่น "จ่าวจู้น" (เทพเจ้าเตาไฟ) และ "โป้เส้งไต่ต่าย" (เทพเจ้าแห่งการรักษาโรค) ศาลเจ้าแห่งนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่ศาสนสถาน แต่ยังเป็นประจักษ์พยานถึงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษและการสืบทอดสายสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมจากมณฑลฟูเจี้ยนสู่เกาะภูเก็ต ตลอดทางเดินเข้าศาลเจ้าที่ประดับด้วยโคมไฟสีแดงและภาพวาดบนผนังปูน จึงเปรียบเสมือนอุโมงค์กาลเวลาที่เชื่อมโยงอดีตอันรุ่งโรจน์ของชาวไทยเชื้อสายจีนในภูเก็ตเข้ากับยุคปัจจุบันได้อย่างไร้รอยต่อ

• ตั้งอยู่บนถนนพังงา ในย่านเมืองเก่าภูเก็ต หากเดินจากวงเวียนหอนาฬิกา ให้เดินมุ่งหน้าไปทางถนนพังงา ศาลเจ้าจะอยู่ฝั่งขวามือ ระหว่างโรงแรมออน ออน และธนาคารกสิกรไทย สามารถเดินเท้าเชื่อมต่อจากถนนถลางได้ง่าย

• ควรสวมชุดสุภาพ เนื่องจากเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

• ไปช่วงเช้าหรือเย็น จะได้แสงสวยสำหรับถ่ายรูป

• ทางเข้าค่อนข้างแคบ สังเกตป้ายเล็กๆ ริมถนนพังงา

• หลีกเลี่ยงช่วงเที่ยง อากาศร้อนและแสงแรงเกินไป

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (สามารถร่วมทำบุญได้ตามศรัทธา)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• 08:00 – 17:00 น.