หน้าแรก > ไทย > ปราจีนบุรี > บ้านสร้าง > วัดบางแตน

“ชมพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านสะสมของโบราณล้ำค่า ย้อนรอยประวัติศาสตร์เสด็จประพาสรัชกาลที่ห้า สัมผัสวิถีชีวิตริมน้ำจุดบรรจบแม่น้ำสองสาย ท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นเงียบสงบและสถาปัตยกรรมพระอุโบสถที่งดงามโดดเด่นน่าเลื่อมใส”

วัดบางแตน (Wat Bang Taen) เป็นวัดราษฎร์เก่าแก่ริมแม่น้ำปราจีนบุรีในพื้นที่อำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี มีประวัติยาวนานมาตั้งแต่ช่วงปลายกรุงศรีอยุธยา เดิมมีชื่อว่า “วัดสีลาดสัดทาทำ” ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น “วัดบางแตน” ตามชื่อตำบลในสมัยรัชกาลที่ 5 ภายหลังการตรวจการคณะสงฆ์ในมณฑลปราจีนบุรีของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส วัดแห่งนี้ตั้งอยู่บนเส้นทางคมนาคมทางน้ำสายสำคัญของลุ่มแม่น้ำบางปะกง ทำให้ในอดีตเป็นศูนย์กลางทั้งด้านศาสนา การเดินทาง และวิถีชีวิตของชุมชนริมน้ำ วัดยังมีความเกี่ยวข้องกับพระราชประวัติของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งเสด็จประพาสมณฑลปราจีนบุรีในปี พ.ศ. 2451 โดยมีบันทึกว่าพระองค์เคยเสด็จประทับแรม ณ วัดแห่งนี้ ส่งผลให้วัดบางแตนกลายเป็นสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดปราจีนบุรีมาจนถึงปัจจุบัน

ภายในวัดมีสิ่งที่น่าสนใจหลายส่วน โดยเฉพาะ “หลวงพ่อคุ้ม” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของชาวบางแตน ซึ่งประดิษฐานอยู่ภายในพระอุโบสถและได้รับความเคารพศรัทธาจากชาวบ้านในพื้นที่มาอย่างยาวนาน องค์พระเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่ที่สะท้อนศิลปกรรมพื้นถิ่นของชุมชนลุ่มน้ำภาคตะวันออก บรรยากาศภายในวัดมีความสงบร่มรื่น รายล้อมด้วยต้นไม้ใหญ่และสายน้ำ ทำให้วัดแห่งนี้ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของวัดชุมชนริมแม่น้ำแบบดั้งเดิมเอาไว้ได้อย่างชัดเจน นอกจากนี้บริเวณภายในวัดยังปรากฏร่องรอยและเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับจุดที่เคยตั้งพลับพลาที่ประทับของรัชกาลที่ 5 ซึ่งเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงความสำคัญของพื้นที่แห่งนี้ในอดีตได้เป็นอย่างดี

อีกหนึ่งจุดเด่นสำคัญของวัดบางแตนคือ “พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดบางแตน” ซึ่งถือเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สำคัญของจังหวัดปราจีนบุรี ภายในพิพิธภัณฑ์มีการรวบรวมข้าวของเครื่องใช้โบราณของชาวบ้านในลุ่มแม่น้ำบางปะกงและแม่น้ำปราจีนบุรี เช่น เครื่องปั้นดินเผา ถ้วยชามเบญจรงค์ เครื่องครัวพื้นบ้าน ตะเกียงเจ้าพายุ เครื่องจักสาน เครื่องมือประมง และของใช้ในชีวิตประจำวันจากอดีต สิ่งของหลายชิ้นสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชุมชนริมน้ำที่พึ่งพาการสัญจรทางเรือและการค้าขายทางน้ำมาเป็นเวลาหลายชั่วอายุคน ภายในพิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดง “เรือบิณฑบาตพระราชทาน” ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานไว้แก่เจ้าอาวาสวัดบางแตนในช่วงเสด็จประพาส ซึ่งถือเป็นโบราณวัตถุที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และหาได้ยากในปัจจุบัน

วัดบางแตนไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบศาสนกิจเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์กลางของชุมชนบ้านบางแตนมาอย่างยาวนาน ทั้งในด้านประเพณี วัฒนธรรม และการศึกษา ในอดีตชุมชนบริเวณนี้เป็นชุมชนการค้าทางน้ำที่มีความคึกคัก เนื่องจากตั้งอยู่บนเส้นทางสัญจรระหว่างพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกงกับเมืองปราจีนบุรี ทำให้ผู้คนจากต่างถิ่นเดินทางผ่านอยู่เสมอ สิ่งนี้สะท้อนผ่านข้าวของในพิพิธภัณฑ์ที่มีทั้งของพื้นบ้านและสิ่งของจากกรุงเทพฯ หรือพื้นที่อื่น ๆ ที่ถูกนำเข้ามาผ่านการค้าทางน้ำ วัดจึงเปรียบเสมือนศูนย์รวมความทรงจำของชุมชนลุ่มน้ำแห่งนี้ และเป็นสถานที่ที่ช่วยบอกเล่าเรื่องราวของสังคมชนบทไทยในอดีตได้อย่างชัดเจน

วิธีการเดินทาง

จากตัวเมืองปราจีนบุรี ใช้ทางหลวงหมายเลข 3076 (ปราจีนบุรี-บ้านสร้าง) มุ่งหน้าสู่อำเภอบ้านสร้าง จากนั้นเลี้ยวตามป้ายบอกทางเข้าสู่ตำบลบางแตน วัดจะตั้งอยู่ริมน้ำใกล้กับเขื่อนกั้นน้ำบางแตน

คำแนะนำ