โบราณสถานปรางค์กู่มีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า หันหน้าไปทางทิศตะวันออกตามคติความเชื่อของศาสนาฮินดูและพุทธในอารยธรรมขอม โดยมีปรางค์ประธานตั้งอยู่กึ่งกลางพื้นที่ ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางศาสนาและจิตวิญญาณของสถานที่ ภายในเคยใช้เป็นที่ประดิษฐานเทพในพุทธมหายาน และในปัจจุบันมักมีการประดิษฐานพระพุทธรูปเพื่อให้ชาวบ้านมากราบไหว้บูชาด้านตะวันออกเฉียงใต้ของพื้นที่จะมีอาคารที่เรียกว่า “บรรณาลัย” ซึ่งเชื่อว่าใช้สำหรับเก็บคัมภีร์ใบลานหรือเอกสารศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับศาสนาและการรักษา ขณะที่พื้นที่ทั้งหมดถูกล้อมรอบด้วยกำแพงแก้วที่ทำจากศิลาแลง เพื่อแบ่งเขตพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ออกจากภายนอกอย่างชัดเจนบริเวณด้านนอกมุมทิศตะวันออกเฉียงเหนือจะพบสระน้ำหรือ “บาราย” ซึ่งมีบทบาทสำคัญในทั้งด้านพิธีกรรมและระบบความเชื่อทางการแพทย์โบราณ น้ำจากบารายถูกมองว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ ใช้ในการประกอบพิธีกรรมและอาจเกี่ยวข้องกับการรักษาโรคตามแนวคิดของอโรคยาศาลในสมัยนั้น

โครงสร้างของปรางค์กู่สร้างด้วยศิลาแลงเป็นหลัก ซึ่งเป็นวัสดุที่มีความแข็งแรงและหาได้ง่ายในภูมิภาคนี้ ส่วนหินทรายจะถูกนำมาใช้ในส่วนที่ต้องการความละเอียดสูง เช่น ทับหลัง กรอบประตู และลวดลายประดับต่าง ๆ ซึ่งยังคงเห็นร่องรอยงานแกะสลักแบบศิลปะบายนที่มีเอกลักษณ์ เช่น พระพักตร์สงบนิ่ง รูปทรงอ่อนช้อย และลวดลายที่สะท้อนแนวคิดทางศาสนาพุทธมหายานศิลปะที่ปรากฏในปรางค์กู่แม้จะไม่ได้สมบูรณ์เท่าโบราณสถานหลักในประเทศกัมพูชา แต่ยังคงแสดงให้เห็นถึงความงดงามของงานช่างขอมโบราณที่มีความประณีต และสะท้อนความเชื่อทางศาสนาที่ผสมผสานกับวิถีชีวิตของผู้คนในยุคนั้นได้อย่างชัดเจนปรางค์กู่ยังถือเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายโบราณสถานที่สำคัญในภาคอีสาน ซึ่งมีบทบาททั้งในด้านศาสนา การแพทย์ การเดินทาง และการควบคุมเส้นทางการค้าในอดีต ทำให้พื้นที่นี้ไม่ได้เป็นเพียงศาสนสถาน แต่เป็นศูนย์กลางของชุมชนในระดับภูมิภาค

ในปัจจุบันปรางค์กู่ได้รับการดูแลและบูรณะโดยกรมศิลปากร โครงสร้างบางส่วนยังคงสภาพเดิมไว้ให้เห็นอย่างชัดเจน ทำให้นักท่องเที่ยวและนักวิชาการสามารถศึกษาและเข้าใจถึงโครงสร้างสังคมและสถาปัตยกรรมของอาณาจักรขอมได้อย่างใกล้ชิด อีกทั้งยังเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของจังหวัดร้อยเอ็ดและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยอีกด้วย