กู่พระโกนา (Ku Phra Kona) เป็นโบราณสถานศิลปะขอมที่ตั้งอยู่ในอำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มีความสำคัญในฐานะหลักฐานของอารยธรรมขอมที่เคยแผ่เข้ามาในพื้นที่ลุ่มน้ำมูล–ชีในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16–17โบราณสถานแห่งนี้มีผังเป็นกลุ่มปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งเรียงในแนวเหนือ–ใต้ บนฐานศิลาแลงเดียวกัน ซึ่งสะท้อนแนวคิดทางศาสนาเกี่ยวกับจักรวาลในคติฮินดู–พุทธแบบมหายานปรางค์องค์กลางมีขนาดใหญ่ที่สุด และมีการดัดแปลงในยุคหลังให้มีลักษณะคล้ายฐานซ้อนชั้น ภายในเคยเป็นที่ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และปัจจุบันมีพระพุทธบาทจำลองเป็นศูนย์รวมศรัทธาปรางค์ทิศเหนือมีความโดดเด่นด้านศิลปกรรมทับหลังและหน้าบัน โดยพบภาพพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ ซึ่งเป็นคติสำคัญของศาสนาฮินดูที่เกี่ยวกับการกำเนิดจักรวาล

ปรางค์ทิศใต้พบศิลปะทับหลังและลวดลายเทวดา แสดงถึงความเชื่อเรื่องเทพผู้ปกปักรักษาศาสนสถาน และสะท้อนศิลปะขอมแบบบาปวนผสมอิทธิพลท้องถิ่นโครงสร้างทั้งหมดสร้างด้วยอิฐเผาโบราณและฐานศิลาแลง โดยใช้เทคนิคการก่ออิฐแบบขอมที่วางอิฐอย่างแน่นโดยแทบไม่เห็นรอยปูน ซึ่งแสดงถึงฝีมือช่างชั้นสูงในยุคนั้นบริเวณรอบปราสาทเคยมีองค์ประกอบสำคัญ เช่น กำแพงศิลาแลง สะพานนาค และบารายหรือสระน้ำโบราณ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของผังเมืองศักดิ์สิทธิ์ในคติขอมในปัจจุบันพื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ภายในวัดกู่พระโกนา และยังคงมีการใช้งานเป็นศาสนสถานควบคู่ไปกับการเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์

บริเวณนี้ยังมีฝูงลิงแสมอาศัยอยู่จำนวนมาก ทำให้เป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่ แต่ผู้เข้าชมควรระมัดระวังสิ่งของส่วนตัวกู่พระโกนาในปัจจุบันจึงเป็นทั้งแหล่งโบราณคดี แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ และพื้นที่ศรัทธาของชุมชนที่ยังคงมีชีวิตอยู่ร่วมกับอดีตอย่างชัดเจน

• รถยนต์: จากตัวเมืองร้อยเอ็ด ใช้ทางหลวงหมายเลข 215 ผ่านอำเภอเมืองสรวง ไปอำเภอสุวรรณภูมิ จากนั้นเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 214 มุ่งหน้าสุรินทร์ ประมาณ 12 กิโลเมตร จะมีทางแยกเข้าวัดกู่พระโกนาทางซ้าย รวมระยะทางประมาณ 60 กิโลเมตร

• มีลิงแสมจำนวนมาก ควรระวังสิ่งของส่วนตัว

• ไม่ควรหยอกล้อหรือให้อาหารลิงแบบไม่ระวัง

• แต่งกายสุภาพ เนื่องจากเป็นเขตวัดและศาสนสถาน

• เหมาะแก่การถ่ายภาพช่วงเช้าและเย็น 

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (สามารถร่วมทำบุญบูรณะได้ตามศรัทธา)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 18:00 น.