ถ้ำเขาชะอางค์ห้ายอด (KhaoChaAng FivePeak Cave) เป็นถ้ำหินปูนที่มีความสำคัญทางธรณีวิทยาและระบบนิเวศอย่างยิ่ง ตั้งอยู่ในพื้นที่เขาชะอางค์ อำเภอบ่อทอง จังหวัดชลบุรี ภายในถ้ำมีลักษณะเป็นห้องถ้ำขนาดใหญ่หลายห้องเชื่อมต่อกัน โดดเด่นด้วยหินงอกหินย้อยที่มีความสมบูรณ์ สวยงาม และหายาก จนได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในถ้ำที่มีความงดงามระดับประเทศ หินงอกหินย้อยภายในถ้ำมีรูปทรงหลากหลาย เกิดจากกระบวนการสะสมของแร่ธาตุอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานับแสนปี สะท้อนคุณค่าทางธรรมชาติที่ไม่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้

ถ้ำเขาชะอางค์ห้ายอดยังมีความสำคัญในด้าน การอนุรักษ์และการศึกษา เนื่องจากเป็นแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น รวมถึงค้างคาวและจุลชีพที่มีบทบาทต่อระบบนิเวศภายในถ้ำ พื้นที่แห่งนี้จึงถูกกำหนดให้เป็นแหล่งศึกษาวิจัยด้านธรณีวิทยา ชีววิทยา และสิ่งแวดล้อม โดยไม่เปิดให้นักท่องเที่ยวทั่วไปเข้าชม เพื่อป้องกันการรบกวนธรรมชาติและรักษาความสมบูรณ์ของถ้ำให้คงอยู่ในสภาพเดิมมากที่สุด

ความโดดเด่นอีกประการหนึ่งของถ้ำเขาชะอางค์ห้ายอด คือโครงสร้างถ้ำที่สะท้อนถึงประวัติศาสตร์ทางธรรมชาติของผืนแผ่นดินภาคตะวันออก ลวดลายของหินปูน ผนังถ้ำ และชั้นหินที่ซ้อนทับกัน เป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยอธิบายการเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศและสภาพแวดล้อมในอดีต ทำให้ถ้ำแห่งนี้เปรียบเสมือน “ห้องเรียนธรรมชาติใต้พิภพ” ที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง

แม้ถ้ำเขาชะอางค์ห้ายอดจะไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวเชิงนันทนาการ แต่ถือเป็นสมบัติทางธรรมชาติที่มีคุณค่าระดับประเทศ การอนุรักษ์ถ้ำแห่งนี้จึงมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและส่งต่อองค์ความรู้ให้คนรุ่นหลัง เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติอย่างสมดุลและยั่งยืน

---

วิธีการเดินทาง

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองชลบุรี ใช้เส้นทางสาย 344 (บ้านบึง-แกลง) เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 3284 มุ่งหน้าสู่อำเภอบ่อทอง และเลี้ยวไปตามทางวัดเขาชะอางค์ห้ายอด (ทางเดียวกับทางไปถ้ำคร่อมคลองแต่อยู่คนละจุด)

• รถสาธารณะ: แนะนำให้ใช้รถส่วนตัวหรือเหมารถท้องถิ่นจากตัวอำเภอบ่อทอง เนื่องจากทางเข้าค่อนข้างลึกและไม่มีรถประจำทางผ่านหน้าถ้ำ

---

คำแนะนำ

• ช่วงเวลาที่ควรเยี่ยมชม: สามารถเที่ยวได้ตลอดปี (มกราคม - ธันวาคม) เนื่องจากเป็นถ้ำแห้ง น้ำไม่ท่วมขัง แต่ช่วงหน้าหนาวจะเดินสบายที่สุด

• อุปกรณ์ที่ควรมี: แม้จะมีไฟฟ้าบางจุด แต่ควรพก ไฟฉายส่วนตัว ไปด้วยเพื่อให้เห็นรายละเอียดเกล็ดหินที่สะท้อนแสงได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

• การแต่งกาย: สวมชุดที่คล่องตัวและ รองเท้าผ้าใบที่มีดอกยางดี เนื่องจากพื้นถ้ำบางช่วงอาจมีความชื้นและลื่นได้

• ข้อควรระวัง: ห้ามนำมือไปสัมผัสหินงอกหินย้อยโดยตรง เพราะไขมันจากมือจะหยุดการเจริญเติบโตของหิน และห้ามขีดเขียนผนังถ้ำเด็ดขาด

---

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทยและชาวต่างชาติ: ไม่มีค่าเข้าชม (สามารถบริจาคค่าน้ำ-ค่าไฟ เพื่อช่วยทางวัดในการดูแลรักษาถ้ำได้ตามกำลังศรัทธา)

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน: 08:00 – 16:00 น.