วัดพระธาตุพระลอ (Wat Phra That Phra Lo) ตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำกาหลง หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าแม่น้ำสอง ซึ่งเดิมคือที่ตั้งของ เมืองสรอง เมืองโบราณที่มีอยู่จริงตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 18–19 และเคยเป็นชุมชนสำคัญในลุ่มน้ำยม ก่อนจะกลายเป็นฉากหลังของวรรณคดีเอกเรื่อง ลิลิตพระลอ

สถาปัตยกรรมและอายุพระธาตุ

พระธาตุพระลอเป็นพระธาตุเก่าแก่ที่มีอายุราว 400 ปี ลักษณะเป็นเจดีย์ทรงระฆังย่อมุมไม้สิบสองแบบศิลปะล้านนา ฐานสี่เหลี่ยมซ้อนชั้น ประดับลายปูนปั้นอย่างประณีต สีทองอร่ามโดดเด่น ภายในสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และตามความเชื่อของท้องถิ่นถือว่าเป็นที่บรรจุพระอัฐิของ พระลอ พระเพื่อน และพระแพง ทำให้องค์พระธาตุเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวอำเภอสองมาจนถึงปัจจุบัน

โศกนาฏกรรมและอนุสรณ์แห่งนครแมนสรวง

ไฮไลต์สำคัญคือ อนุสาวรีย์พระลอ พระเพื่อน พระแพง ซึ่งสร้างขึ้นโดยกรมศิลปากร ในฐานะอนุสรณ์สถานของ นครแมนสรวง รูปปั้นทั้งสามหันหน้าไปทางแม่น้ำกาหลง สื่อถึงจุดจบแห่งโศกนาฏกรรมความรักอันยิ่งใหญ่ นักท่องเที่ยวและผู้ศรัทธานิยมมากราบไหว้ ขอพรด้านความรัก ความซื่อสัตย์ และความจงรักภักดี

พิพิธภัณฑ์และร่องรอยเมืองเก่า

ภายในวัดยังมีพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น จัดแสดงโบราณวัตถุที่ขุดพบจากพื้นที่เมืองเก่าสรอง เช่น เครื่องถ้วยชาม เศษอิฐโบราณ และหลักฐานทางโบราณคดีที่สะท้อนความรุ่งเรืองของชุมชนในอดีต

ไก่ฟ้าพญาลอ สัญลักษณ์แห่งวรรณคดี

บริเวณวัดตกแต่งด้วยรูปปั้นไก่ฟ้าหลากหลายรูปแบบ เพื่อรำลึกถึงตัวละครสำคัญที่นำพาพระลอเข้าสู่เรื่องราวความรักกับพระเพื่อนพระแพง ช่วยสร้างบรรยากาศให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสโลกแห่งวรรณคดีไทยควบคู่กับประวัติศาสตร์เมืองโบราณอย่างใกล้ชิด

---

วิธีการเดินทาง

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองแพร่ ใช้ทางหลวงหมายเลข 101 มุ่งสู่อำเภอสอง (ประมาณ 45–50 กิโลเมตร) เมื่อถึงตัวอำเภอสอง เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1154 ไปยังตำบลบ้านกลาง จะพบทางเข้าวัดอย่างชัดเจน

---

คำแนะนำ

• วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี มีงานนมัสการพระธาตุและพิธีรำบวงสรวง

• จุดถ่ายรูปยอดนิยมคือหน้าอนุสาวรีย์สามกษัตริย์และสวนรูปปั้นไก่ฟ้า

• อ่านเรื่องย่อ ลิลิตพระลอ ล่วงหน้า จะช่วยให้การเดินชมอุทยานวรรณคดีอินยิ่งขึ้น

• เหมาะจัดเป็นเส้นทาง One Day Trip โซนอำเภอสอง

---

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น.