อุทยานแห่งชาติภูลังกา (Phu Langka National Park) ครอบคลุมพื้นที่รอยต่อระหว่างอำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม และอำเภอบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ มีลักษณะทางภูมิประเทศเป็นภูเขาหินทราย 3 ลูกที่วางตัวสลับซับซ้อนขนานไปกับลำน้ำโขง สภาพป่าโดยทั่วไปเป็นป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรังที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์สูง เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญของลุ่มน้ำโขงในแถบนี้ ความโดดเด่นที่สุดของที่นี่คือปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาที่เรียกว่า "ซันแครก" ซึ่งเกิดจากการขยายตัวและหดตัวของผิวหน้าหินทรายผ่านกาลเวลานับร้อยล้านปี จนเกิดเป็นลวดลายคล้ายเกล็ดงูขนาดใหญ่ที่พบได้ทั่วไปตามถ้ำต่างๆ โดยเฉพาะที่ถ้ำนาคี ซึ่งเป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยวและผู้ศรัทธาในตำนานพญานาคจากทั่วประเทศ

นอกจากความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติแล้ว ภูลังกายังเป็นดินแดนที่เปี่ยมด้วยความศรัทธาและประวัติศาสตร์ทางพุทธศาสนา ในอดีตถ้ำและเพิงหินบนภูเขาสูงแห่งนี้เคยเป็นสถานที่วิปัสสนากรรมฐานของพระเกจิอาจารย์สายวิปัสสนาหลายรูป โดยเฉพาะหลวงปู่วัง ฐิติสาโร ซึ่งท่านได้มาจำพรรษาและสร้างความเจริญทางธรรมจนเกิดเป็น "เจดีย์กองข้าวศรีบุญเนาว์" หรือพระธาตุภูลังกา ประดิษฐานอยู่บนจุดสูงสุดของภูลังกาที่ระดับความสูง 563 เมตรจากระดับน้ำทะเล นักท่องเที่ยวที่เดินเท้าขึ้นไปถึงยอดภูจะได้สัมผัสกับลานหินกว้างที่สามารถมองเห็นวิวทิวทัศน์ 360 องศา ครอบคลุมทั้งฝั่งไทยและฝั่งลาว โดยมีแม่น้ำโขงทอดตัวยาวเป็นเส้นแบ่งเขตแดนอย่างสวยงาม

การท่องเที่ยวในอุทยานฯ ยังมีความหลากหลายทางชีวภาพที่น่าสนใจ โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่เหล่าน้ำตกน้อยใหญ่ เช่น น้ำตกตาดโพธิ์ และน้ำตกตาดขาม จะมีความสวยงามเป็นพิเศษเนื่องจากมีปริมาณน้ำมากไหลลดหลั่นลงมาตามชั้นหินทรายสีแดง ตลอดเส้นทางศึกษาธรรมชาตินักท่องเที่ยวจะได้พบกับกล้วยไม้ดินและพืชพรรณหายาก รวมถึงหน้าผาสูงชันที่เป็นจุดชมวิวที่สำคัญ เช่น "ผาใจขาด" ซึ่งเป็นหน้าผาที่ยื่นออกไปในอากาศให้ความรู้สึกตื่นเต้นและท้าทาย อุทยานแห่งชาติภูลังกาจึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ทางธรณีวิทยาและศูนย์รวมจิตใจของผู้ที่เลื่อมใสในพระพุทธศาสนาและตำนานพญานาคอีกด้วย

• โดยรถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองนครพนม ใช้ทางหลวงหมายเลข 212 (นครพนม-บ้านแพง) ระยะทางประมาณ 105 กิโลเมตร เมื่อถึงอำเภอบ้านแพง ให้ขับตรงไปทาง อ.รัตนวาปี อีกประมาณ 6 กิโลเมตร จะพบป้าย "ที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูลังกา" ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปประมาณ 4 กิโลเมตร เพื่อไปยังจุดลงทะเบียนขึ้นถ้ำนาคีและน้ำตกตาดโพธิ์

• โดยรถโดยสารสาธารณะ: นั่งรถบัสหรือรถตู้สาย นครพนม-บ้านแพง หรือ นครพนม-หนองคาย ลงที่สถานีขนส่งอำเภอบ้านแพง จากนั้นต่อรถสามล้อเครื่อง (สกายแล็บ) หรือรถรับจ้างท้องถิ่นไปยังที่ทำการอุทยานฯ (ระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร)

• ข้อควรระวัง: อย่าสับสนกับทางขึ้น "ถ้ำนาคา" ซึ่งต้องไปที่วัดถ้ำชัยมงคล จ.บึงกาฬ (ห่างจากฝั่งนครพนมประมาณ 30 กิโลเมตร)

• ควรจองคิวเข้าอุทยานล่วงหน้าผ่านแอปพลิเคชัน QueQ เพื่อความสะดวกในการเข้าชม

• สวมรองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าเดินป่าที่มีดอกยางลึกเพื่อป้องกันการลื่นไถลบนหินทราย

• เตรียมน้ำดื่มพกพาอย่างน้อย 1-2 ลิตรต่อคน เนื่องจากเส้นทางเดินเขามีความชันและอากาศร้อน

• ควรเริ่มออกเดินทางขึ้นถ้ำนาคีแต่เช้าตรู่เพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อนจัดในช่วงบ่าย

• พกสเปรย์กันแมลงหรือถุงกันทากหากเดินทางในช่วงฤดูฝนที่มีความชื้นสูง

• ปฏิบัติตามกฎระเบียบของอุทยานอย่างเคร่งครัดและห้ามขีดเขียนบนผนังหินเด็ดขาด

• หากต้องการขึ้นยอดภูลังกาควรติดต่อเจ้าหน้าที่นำทางเพื่อความปลอดภัยในเส้นทาง

• เตรียมร่างกายให้พร้อมสำหรับการเดินเท้าในระยะทางไกลและทางลาดชันหลายกิโลเมตร

• พกพาวเวอร์แบงค์และไฟฉายติดตัวไว้ในกรณีที่ต้องเดินทางกลับในช่วงเย็น

• ตรวจสอบสภาพอากาศก่อนเดินทางเพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายจากฝนตกหนักหรือพายุ

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 20 บาท / เด็ก 10 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 100 บาท / เด็ก 50 บาท

• ค่าธรรมเนียมยานพาหนะ: รถยนต์ 30 บาท / รถจักรยานยนต์ 20 บาท

• ค่าบริการกางเต็นท์: 30 บาท ต่อคน/คืน (กรณีนำเต็นท์มาเอง)

• หมายเหตุ: ผู้สูงอายุชาวไทย (60 ปีขึ้นไป) และเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี เข้าชมฟรี

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เวลาทำการอุทยานฯ: เปิดทุกวัน 08:00 น. – 16:00 น.

• เส้นทางเดินป่าถ้ำนาคี: เปิดให้ลงทะเบียนขึ้นถ้ำได้ตั้งแต่ 06:00 น. – 14:00 น. (ต้องกลับลงมาถึงพื้นล่างไม่เกิน 18:00 น.)

• ถ้ำนาคี (Walk-in): สามารถเดินทางมาเข้าชมได้เลยโดยไม่ต้องจองผ่านแอปพลิเคชัน (ยกเว้นถ้ำนาคาที่ต้องจองล่วงหน้า)

• ประกาศปิดประจำปี 2569: ถ้ำนาคีและน้ำตกตาดโพธิ์ ปิดพักฟื้นตั้งแต่วันที่ 1-30 มิถุนายน 2569