“ชมซาก สถูปเจดีย์โบราณก่ออิฐ สมัยทวารวดี และเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของเมืองท่าที่เคยเป็นศูนย์กลางการค้าและวัฒนธรรมในอดีต”
เมืองโบราณยะรัง (Yarang Ancient City) เป็นหนึ่งในแหล่งโบราณคดีที่สำคัญที่สุดของจังหวัดปัตตานี จากการศึกษาทางโบราณคดีพบว่าพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งของ อาณาจักรลังกาสุกะ ซึ่งมีการกล่าวถึงในเอกสารโบราณของจีนและอินเดียว่าเป็นเมืองท่าที่รุ่งเรืองบนเส้นทางการค้าระหว่างโลกตะวันออกและตะวันตก
ผังเมืองโบราณมีลักษณะเป็น รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดใหญ่ และมีคูน้ำล้อมรอบ แสดงถึงการวางผังเมืองอย่างเป็นระบบ พื้นที่โบราณสถานถูกแบ่งออกเป็นสามกลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มบ้านจาเละ กลุ่มบ้านวัด และกลุ่มบ้านกะมิยอ ซึ่งจากการสำรวจและขุดค้นพบโบราณสถานมากกว่า 40 แห่ง โดยส่วนใหญ่เป็นสถูปเจดีย์ในพุทธศาสนามหายานและเทวสถานในศาสนาพราหมณ์
หนึ่งในโบราณสถานที่โดดเด่นที่สุดคือ กลุ่มโบราณสถานบ้านจาเละ ซึ่งได้รับการขุดแต่งและบูรณะจนสามารถเห็นโครงสร้างของเจดีย์ขนาดใหญ่ที่สร้างจากอิฐอย่างประณีต ตัวฐานมีลักษณะเป็นรูปกากบาทและประดับด้วยสถูปจำลอง แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลทางศิลปกรรมของ ศิลปะทวารวดีและศรีวิชัย ที่ผสมผสานกันอย่างลงตัว
นอกจากนี้ยังมีการค้นพบโบราณวัตถุจำนวนมาก เช่น พระพิมพ์ดินเผา สถูปจำลอง และเครื่องถ้วยชามจากจีน ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญที่สะท้อนให้เห็นว่าเมืองยะรังเคยเป็นเมืองท่าที่มีความสำคัญทางการค้าและมีการติดต่อกับอารยธรรมต่าง ๆ ในภูมิภาค
ปัจจุบัน เมืองโบราณยะรังได้รับการพัฒนาให้เป็น แหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม โดยมีศูนย์บริการข้อมูลสำหรับนักท่องเที่ยวเพื่ออธิบายเรื่องราวความรุ่งเรืองของเมืองในอดีต การมาเยือนที่นี่จึงไม่เพียงเป็นการชมโบราณสถาน แต่ยังเป็นการเดินทางย้อนเวลาเพื่อสัมผัสเรื่องราวของลังกาสุกะ ดินแดนที่เคยเป็นศูนย์กลางความเจริญรุ่งเรืองของคาบสมุทรมลายู
วิธีการเดินทาง
- รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองปัตตานี ใช้ ทางหลวงหมายเลข 410 (ปัตตานี–ยะลา) ประมาณ 15 กิโลเมตร จะถึงอำเภอยะรัง จากนั้นสังเกตป้ายบอกทางเข้าสู่เมืองโบราณยะรังซึ่งมีตลอดเส้นทาง
- รถสาธารณะ: สามารถนั่ง รถโดยสารสายปัตตานี–ยะลา หรือรถตู้ประจำทาง ลงที่หน้าอำเภอยะรัง แล้วต่อ รถรับจ้างท้องถิ่น ไปยังกลุ่มโบราณสถานต่าง ๆ
คำแนะนำ
- ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการเที่ยวชมคือ ช่วงเช้าตรู่หรือช่วงบ่ายแก่ ๆ (หลัง 16:00 น.) เพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อน เนื่องจากโบราณสถานตั้งอยู่กลางแจ้ง
- กิจกรรมที่แนะนำ ได้แก่ เดินชมสถูปเจดีย์บ้านจาเละ, ศึกษาประวัติศาสตร์ที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว และถ่ายภาพรายละเอียดของแนวอิฐโบราณ
- ควรสวม เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี และเตรียมหมวกหรือร่ม เนื่องจากพื้นที่ค่อนข้างกว้างและมีแดดตลอดวัน
- สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่ มัสยิดกรือเซะ, ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว, และ วังเก่ายะรัง
ค่าเข้าชม:
- ไม่มีค่าเข้าชม
เวลาเปิด-ปิด:
- เปิดทุกวัน 08:30 – 17:00 น.