ถ้ำหลวงผาเวียง (Tham Luang Pha Wiang Cave) หรือที่ชาวบ้านเรียกกันแต่เดิมว่า “ถ้ำหลวง” (คำว่า หลวง ในภาษาเหนือแปลว่า ใหญ่) เป็นถ้ำขนาดใหญ่ที่มีชื่อเสียงของจังหวัดลำพูน ตั้งอยู่บนดอยถ้ำหลวงในพื้นที่บ้านผาเวียง ตัวถ้ำมีความยาวกว่า 500 เมตร และมีโครงสร้างซับซ้อน แบ่งเป็นโถงหลัก 8 ห้อง แต่ละห้องมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น

• ห้องลานรมณีย์ โถงกว้างที่มีแสงธรรมชาติส่องกระทบหินจนเกิดประกายระยิบระยับ

• ห้องอัคนีโขดหิน ที่มีหินทับซ้อนคล้ายโขดหินขนาดใหญ่

• ห้องเนินหินไศลงามตา ลักษณะเป็นเนินสลับก้อนหินดูแปลกตา

• ห้องแก้วมรกต โดดเด่นด้วยหินย้อยแวววาว

• ห้องพญานาค ที่มีหินย้อยทอดยาวคล้ายลำตัวนาค

ระหว่างทางเดินเชื่อมแต่ละห้อง บางช่วงมีทางแคบหรือจำเป็นต้องก้มตัวเล็กน้อย เพิ่มอรรถรสของการสำรวจแบบ Adventure Light ที่เหมาะกับนักท่องเที่ยวทั่วไป

ศรัทธาในถ้ำ

บริเวณปากถ้ำเป็นที่ตั้งของ วัดถ้ำหลวงผาเวียง ภายในโถงถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูปหลายองค์ โดยเฉพาะ พระพุทธรูปปางมารวิชัย อันเป็นศูนย์รวมศรัทธา บรรยากาศภายในเงียบสงบ อากาศเย็นสบายตลอดปี เหมาะแก่การปฏิบัติธรรมและพักใจ
ในช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น วันวิสาขบูชา ชาวบ้านมักมาร่วมประกอบพิธีทางศาสนา สะท้อนสายใยความผูกพันระหว่างชุมชนกับถ้ำแห่งนี้อย่างแนบแน่น

ทัศนียภาพรอบด้าน

ทางขึ้นสู่ถ้ำเป็นบันไดผ่านป่าไม้สมบูรณ์ เมื่อถึงปากถ้ำสามารถชมวิวแนวทิวเขาและท้องทุ่งของอำเภอบ้านโฮ่งได้อย่างกว้างไกล เป็นจุดชมวิวที่คุ้มค่าแก่การเดินขึ้นมาสัมผัส

---

วิธีการเดินทาง

• รถยนต์ส่วนตัว: จากทางหลวงหมายเลข 106 (ลำพูน–ลี้) เข้าสู่ตำบลป่าพลู เลี้ยวซ้ายตามป้ายบอกทางบ้านผาเวียง ขับต่อไปประมาณ 5 กิโลเมตร จะถึงวัดถ้ำหลวงผาเวียง มีลานจอดรถสะดวก

---

คำแนะนำ

• พกไฟฉาย: แม้มีไฟบางจุด แต่ไฟฉายส่วนตัวช่วยให้เห็นรายละเอียดหินงอกหินย้อยชัดเจนขึ้น

• ถ่ายภาพอย่างมืออาชีพ: ใช้โหมด Night Mode หรือ Long Exposure แทนการเปิดแฟลชแรง ๆ

• ระวังความชื้น: บางจุดมีความชื้นสูง ผู้มีโรคทางเดินหายใจควรมีผู้ติดตาม

• สวมรองเท้ากันลื่น: ทางเดินบางช่วงอาจชื้นหรือแคบ

• อนุรักษ์หิน: ห้ามสัมผัสหินงอกหินย้อย เพื่อรักษาสภาพ “หินมีชีวิต” ให้เติบโตต่อไป

---

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (แนะนำร่วมบริจาคค่าน้ำ–ไฟตามกำลังศรัทธา ณ จุดรับบริจาคของวัด)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน 08:00 – 17:00 น.