แม่ตะมาน (Maetaman) หรือที่นักท่องเที่ยวมักเรียกว่า สันป่าเกี๊ยะ เป็นที่ตั้งของสถานีวิจัยเกษตรที่สูงสันป่าเกี๊ยะของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และหน่วยจัดการต้นน้ำแม่ตะมาน มีประวัติความเป็นมาจากการเป็นพื้นที่ศึกษาวิจัยพืชเมืองหนาวและป่าไม้ที่สำคัญในระดับความสูงกว่า 1,500 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ชื่อ สันป่าเกี๊ยะ มีความหมายตามภาษาถิ่นว่า สันเขาที่มีป่าสน เนื่องจากบริเวณนี้เต็มไปด้วยต้นสนขึ้นอยู่อย่างหนาแน่น เดิมทีพื้นที่นี้เป็นเพียงสถานีวิจัยเงียบๆ สำหรับนักศึกษาและนักวิชาการ จนกระทั่งความงดงามของทัศนียภาพดอยหลวงเชียงดาวที่มองเห็นจากที่นี่ถูกเผยแพร่ออกไป ทำให้แม่ตะมานกลายเป็นจุดหมายปลายทางในฝันของกลุ่มนักเดินทางที่โหยหาธรรมชาติอันบริสุทธิ์และการพักผ่อนที่ห่างไกลจากความวุ่นวาย

สาเหตุที่แม่ตะมานกลายเป็นสถานที่ระดับตำนานในหมู่ช่างภาพและนักท่องเที่ยวสายแลนด์สเคป คือ ทำเลที่ตั้งที่อยู่ตรงข้ามกับดอยหลวงเชียงดาวพอดี โดยมีเพียงหุบเขาลึกกั้นกลาง ทำให้ผู้มาเยือนสามารถมองเห็นความยิ่งใหญ่ของยอดดอยหลวงเชียงดาวที่มีลักษณะเป็นยอดเขาหินปูนแหลมคมได้อย่างชัดเจนที่สุด ความเป็นมาของความนิยมนี้ยังเชื่อมโยงกับช่วงเวลาที่ ดอกพญาเสือโคร่ง หรือซากุระเมืองไทยบานสะพรั่งในช่วงเดือนมกราคม ซึ่งจะเปลี่ยนสีของดอยทั้งดอยให้กลายเป็นสีชมพู โดยมีดอยหลวงเชียงดาวสีเทาอมฟ้าเป็นฉากหลัง นับเป็นภาพที่หาชมได้ยากและงดงามที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย

บรรยากาศทั่วไป ของแม่ตะมานคือความสงบและเรียบง่าย ทันทีที่คุณเดินทางผ่านเส้นทางทุรกันดารขึ้นไปถึงยอดดอย บรรยากาศจะเปลี่ยนเป็นความเงียบสงัดที่มีเพียงเสียงลมพัดผ่านสน อากาศที่นี่มีความเย็นจัดตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในคืนที่ฟ้าเปิด คุณจะเห็นดวงดาวเต็มท้องฟ้าและทางช้างเผือกได้อย่างชัดเจนเนื่องจากไม่มีแสงไฟรบกวน ในช่วงเช้าตรู่มักเกิดปรากฏการณ์ทะเลหมอกสีขาวหนานุ่มที่ลอยอยู่ระหว่างตัวแม่ตะมานและดอยหลวงเชียงดาว สร้างความรู้สึกเหมือนคุณกำลังยืนอยู่บนสรวงสวรรค์และจ้องมองไปยังดินแดนแห่งยักษ์

กิจกรรมที่ห้ามพลาดเมื่อมาถึงคือ การตั้งแคมป์พักแรม บริเวณสนามหญ้าหน้าสถานีวิจัยฯ เพื่อรอดูแสงแรกที่กระทบยอดดอยหลวงเชียงดาวเป็นสีทองส้มในยามเช้า การเดินชมแปลงวิจัยเกษตรที่ปลูกพืชเมืองหนาวนานาชนิด และการนั่งจิบกาแฟสดพื้นที่พร้อมชมวิวแบบหลักล้าน สำหรับผู้ที่ต้องการพักผ่อนแบบเงียบๆ การเดินเล่นตามแนวสันเขาสนชมพระอาทิตย์ตกดินก็เป็นประสบการณ์ที่ประทับใจไม่แพ้กัน แม่ตะมานไม่ใช่สถานที่สำหรับผู้ที่มองหาความสะดวกสบายแบบโรงแรมห้าดาว แต่เป็นที่สำหรับผู้ที่พร้อมแลกความลำบากในการเดินทางกับความงามของธรรมชาติที่ไม่มีวันจางหายไปจากความทรงจำ

ความประทับใจของแม่ตะมานอยู่ที่ความรู้สึก ได้ใกล้ชิดธรรมชาติอย่างแท้จริง ทุกวินาทีบนยอดดอยแห่งนี้คือการเปลี่ยนผ่านของแสงและสีสันของท้องฟ้าที่มีดอยหลวงเชียงดาวเป็นประจักษ์พยาน เป็นสถานที่ที่ทำให้มนุษย์รู้สึกตัวเล็กนิดเดียวเมื่อเทียบกับความยิ่งใหญ่ของขุนเขา การจัดการพื้นที่ที่ยังคงเน้นการวิจัยและการอนุรักษ์ ทำให้แม่ตะมานยังคงมนต์ขลังของป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์และความใสซื่อของธรรมชาติไว้ได้อย่างยอดเยี่ยมที่สุดในจังหวัดเชียงใหม่

• รถส่วนตัว: การขึ้นแม่ตะมาน ต้องใช้รถขับเคลื่อน 4 ล้อ (4WD) เท่านั้น เนื่องจากสภาพทางเป็นดินแดง แคบ และชันมาก เส้นทางหลักเข้าทางบ้านแม่นะ (เชียงดาว) อีกเส้นทางเข้าทางปางโม่ (แม่แตง) ซึ่งลำบากกว่า ไม่แนะนำสำหรับรถเก๋งหรือรถตู้

• รถรับจ้าง: นักท่องเที่ยวนิยมเหมารถโฟร์วีลจากตัวเมืองเชียงใหม่ หรือไปต่อรถของกลุ่มชาวบ้านที่ปากทางบ้านแม่นะ เพื่อขึ้นสู่ยอดดอยอย่างปลอดภัย

• สภาพอากาศ: ในช่วงฤดูฝนเส้นทางจะอันตรายมากและอาจมีการปิดพื้นที่ชั่วคราวเพื่อความปลอดภัย

• ช่วงเวลาที่แนะนำ: ปลายเดือนธันวาคมถึงมกราคม เพื่อชมดอกพญาเสือโคร่งและฤดูหนาวจะเห็นวิวดอยหลวงเชียงดาวได้ชัดเจนที่สุดโดยไม่มีเมฆบัง

• การเตรียมตัว: เตรียมเสบียงอาหารและน้ำดื่มให้เพียงพอ รวมถึงถุงขยะเพื่อนำกลับลงมาทิ้งด้านล่าง บนยอดดอยไม่มีร้านค้าและไฟฟ้า มีเพียงบางช่วงเวลาจากเครื่องปั่นไฟ

• การถ่ายภาพ: เตรียมเลนส์เทเลโฟโต้ เพื่อดึงภาพยอดดอยหลวงเชียงดาวเข้ามาใกล้ และขาตั้งกล้องสำหรับถ่ายดาวในคืนที่ฟ้ามืด

• ที่พัก: มีบ้านพักของสถานีวิจัยฯ ต้องจองล่วงหน้า และลานกางเต็นท์ เตรียมอุปกรณ์กันหนาวที่ทนอุณหภูมิต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียสได้

• กฎระเบียบ: ห้ามส่งเสียงดังรบกวนเจ้าหน้าที่และนักวิจัย และรักษาความสะอาดอย่างสูงสุด

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชมสถานที่

เวลา-ปิด:

• เปิดให้บริการทุกวัน แนะนำให้เดินทางถึงก่อน 16:00 น. เพื่อความปลอดภัยในการใช้เส้นทาง