วัดยอดแก้วศรีวิชัย (Wat Yot Kaeo Srivichai) เป็นวัดโบราณสำคัญของจังหวัดมุกดาหาร ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองริมฝั่งแม่น้ำโขง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ราวปี พ.ศ. 2369 ในสมัยพระยาจันทร์สุริยวงษ์ (กิ่ง) เจ้าเมืองมุกดาหารรุ่นที่ 2 วัดแห่งนี้มีความสำคัญอย่างมากต่อการก่อร่างสร้างเมืองในยุคแรก เพราะไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์กลางของชุมชนและกิจกรรมทางสังคมของผู้คนในเมืองเก่ามุกดาหารอีกด้วยในอดีต วัดแห่งนี้ถูกเรียกว่า “วัดกลาง” เนื่องจากตั้งอยู่บริเวณกึ่งกลางของเมืองโบราณ และเป็นพื้นที่ที่ผู้คนใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา งานบุญประเพณี รวมถึงเป็นสถานที่พบปะของผู้นำชุมชนและประชาชนทั่วไป สะท้อนให้เห็นบทบาทของวัดในฐานะ “ศูนย์กลางของชีวิตเมือง” อย่างแท้จริง ไม่ใช่เพียงสถานที่ปฏิบัติธรรมเท่านั้นต่อมาในปี พ.ศ. 2389 ได้มีการบูรณะวัดครั้งใหญ่ มีการพัฒนาโครงสร้างศาสนสถานใหม่ทั้งพระอุโบสถ วิหาร และพระธาตุเจดีย์ เพื่อเสริมความมั่นคงและความงดงามของวัด หลังจากการบูรณะแล้วจึงได้รับพระราชทานชื่อใหม่ว่า “วัดยอดแก้วศรีวิชัย” ซึ่งชื่อดังกล่าวมีความหมายเชิงมงคล โดยคำว่า “ยอดแก้ว” หมายถึงสิ่งอันสูงสุดอันประเสริฐ เปรียบได้กับพระรัตนตรัย ส่วนคำว่า “ศรีวิชัย” สื่อถึงความรุ่งเรือง ความเจริญ และอารยธรรมโบราณในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

ด้านสถาปัตยกรรม วัดแห่งนี้มีเอกลักษณ์โดดเด่นจากการผสมผสานศิลปะสองวัฒนธรรมหลัก คือศิลปะล้านช้างและศิลปะรัตนโกสินทร์ ภายในวัดจะเห็นลวดลายปูนปั้นที่อ่อนช้อยตามแบบพื้นถิ่นอีสานผสมกับความเป็นระเบียบและความประณีตแบบไทยกลาง เจดีย์ภายในวัดมีรูปทรงสวยงาม โดดเด่นด้วยองค์ประกอบที่สะท้อนความเชื่อทางพุทธศาสนาแบบเถรวาทลุ่มน้ำโขง ทำให้วัดแห่งนี้มีคุณค่าทั้งทางศิลปะและสถาปัตยกรรมอย่างยิ่งภายในวัดเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญหลายองค์ รวมถึงพระธาตุเจดีย์ที่ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในพื้นที่ ผู้คนเชื่อกันว่าการมากราบไหว้สักการะจะช่วยเสริมสิริมงคลด้านชีวิต ความเจริญรุ่งเรือง และความปลอดภัยในการเดินทาง โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยหรือเดินทางใกล้แม่น้ำโขงมักนิยมแวะมาทำบุญที่วัดแห่งนี้เป็นประจำ

ด้วยทำเลที่ตั้งซึ่งอยู่ติดกับแม่น้ำโขง วัดยอดแก้วศรีวิชัยจึงมีบทบาทสำคัญต่อวิถีชีวิตของผู้คนมาตั้งแต่อดีต ทั้งในฐานะจุดพักของผู้เดินทางทางน้ำ พื้นที่ประกอบพิธีกรรมขอฝนและความอุดมสมบูรณ์ รวมถึงเป็นจุดเชื่อมโยงการค้าขายระหว่างฝั่งไทยและลาวในยุคต่อมา ทำให้พื้นที่บริเวณนี้มีความคึกคักทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน วัดยอดแก้วศรีวิชัยยังคงเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวมุกดาหาร และเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญ ตั้งอยู่ใกล้กับตลาดอินโดจีน ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางมาไหว้พระ ชมสถาปัตยกรรม และเดินเที่ยวตลาดได้ในพื้นที่เดียวกัน นอกจากนี้ยังเป็นจุดพักผ่อนริมโขงที่มีบรรยากาศสงบ เหมาะสำหรับการทำบุญ ถ่ายภาพ และสัมผัสวิถีชีวิตของผู้คนริมฝั่งแม่น้ำโขงอย่างแท้จริง 

• รถยนต์: จากตัวเมืองมุกดาหารใช้ถนนสำราญชายโขงเลียบแม่น้ำโขง มุ่งหน้าไปตลาดอินโดจีน วัดอยู่ด้านเหนือของตลาดสามารถจอดรถที่วัดหรือใกล้ตลาดอินโดจีน แล้วเดินเข้าวัดได้สะดวก ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที