ย่านเก่าวังกรด หรือ ตลาดวังกรด (Wang Krot Old Market) ตั้งอยู่ในอำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร ห่างจากตัวเมืองประมาณ 6 กิโลเมตร เป็นหนึ่งในชุมชนเก่าแก่ที่สะท้อนภาพความรุ่งเรืองในอดีตของเมืองพิจิตรได้อย่างชัดเจน ย่านแห่งนี้เริ่มเจริญเติบโตอย่างมากตั้งแต่ สมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยทำเลที่เป็นจุดตัดสำคัญของการคมนาคมทั้ง ทางน้ำจากแม่น้ำน่าน และ ทางบก–ทางรางจากสถานีรถไฟวังกรด ส่งผลให้วังกรดกลายเป็นศูนย์กลางการค้าขายและการขนส่งพืชผลทางการเกษตรที่คึกคักที่สุดแห่งหนึ่งในอดีต

ต่อมาเมื่อรูปแบบการคมนาคมและระบบเศรษฐกิจเปลี่ยนแปลงไป ความเจริญทางการค้าค่อย ๆ ซบเซาลง ร้านค้าบางแห่งต้องปิดกิจการหรือย้ายถิ่นฐานออกไปทำงานนอกพื้นที่ อย่างไรก็ตาม ยังมีร้านค้าและครอบครัวดั้งเดิมจำนวนหนึ่งที่เลือกจะ ยึดมั่นและสืบทอดวิถีชีวิตของชุมชน ต่อไป ทำให้ย่านเก่าวังกรดยังคงมีชีวิตและเรื่องราวให้สัมผัสจนถึงปัจจุบัน

ปัจจุบันวังกรดทำหน้าที่เป็น พื้นที่บอกเล่าอดีตผ่านสถาปัตยกรรมและวิถีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นเรือนไม้แถวเก่าแก่ บ้านไม้สองชั้นแบบดั้งเดิม หรือข้าวของเครื่องใช้ที่เคยใช้จริงในชีวิตประจำวัน เสน่ห์สำคัญอีกอย่างคือ “ป้ายเรื่องราวหน้าบ้าน” ที่บอกเล่าประวัติสั้น ๆ ของเจ้าของบ้านแต่ละหลัง ทำให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้ชุมชนผ่านผู้คนจริง ๆ

สถานที่สำคัญภายในย่าน ได้แก่ ศาลเจ้าพ่อวังกลม สิ่งศักดิ์สิทธิ์ริมแม่น้ำน่านที่เป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวไทย–จีน, บ้านหลวงประเทืองคดี บ้านคหบดีเก่าแก่ที่สะท้อนความมั่งคั่งในอดีต, สถานีรถไฟวังกรด ซึ่งเป็นหัวใจของการคมนาคมในอดีต และร่องรอยของสถานที่บันเทิงอย่าง โรงหนังมิตรบันเทิง ที่เคยเป็นศูนย์รวมความบันเทิงของคนในชุมชน

นอกจากนี้ ย่านเก่าวังกรดยังขึ้นชื่อเรื่อง อาหารพื้นถิ่นสูตรโบราณ โดยเฉพาะก๋วยเตี๋ยวที่เสิร์ฟมาในปิ่นโตเถาเล็ก ๆ หมูสะเต๊ะรสเข้มข้น และขนมหวานหอมกลิ่นควันเทียน หากใครชื่นชอบการท่องเที่ยวเมืองเก่า ชมสถาปัตยกรรมที่มีเอกลักษณ์ และสัมผัสบรรยากาศเรียบง่ายแบบสโลว์ไลฟ์ ย่านเก่าวังกรด คืออีกหนึ่งจุดหมายที่ยังคงเสน่ห์ไว้ได้อย่างงดงาม

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากตัวเมืองพิจิตร ใช้ทางหลวงหมายเลข 11 (พิจิตร–ตะพานหิน) มุ่งหน้าไปทางทิศใต้ประมาณ 6 กิโลเมตร เลี้ยวเข้าทางแยกสถานีรถไฟวังกรด จะถึงตัวตลาดไม้โบราณ

รถไฟ (แนะนำ):

• นั่งรถไฟสายเหนือ ลงที่ สถานีรถไฟวังกรด ตัวตลาดตั้งอยู่ด้านหลังสถานี เดินเพียงไม่กี่ก้าวก็ถึง

• วันธรรมดา บรรยากาศเงียบสงบ เหมาะกับการเดินถ่ายภาพสถาปัตยกรรมไม้

• วันศุกร์–เสาร์ จะคึกคัก มีร้านอาหารและตลาดชุมชนเพิ่มขึ้น

• เมนูดังอย่าง ก๋วยเตี๋ยวปิ่นโตและหมูสะเต๊ะ มักหมดเร็ว ควรมาก่อน 11:00 น.

• ช่วงเย็นบริเวณ ริมแม่น้ำน่าน ลมพัดเย็น เหมาะกับการเดินเล่นและถ่ายภาพ

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดให้เดินชมย่านเก่าได้ทุกวัน

• ร้านค้าและร้านอาหารส่วนใหญ่เปิดประมาณ 08:30 – 15:00 น.