เมืองเก่าเวสาลี เมืองไพศาลี (Ancient City of Wesalee) เป็นแหล่งโบราณคดีสำคัญที่บอกเล่าเรื่องราวการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ ตั้งแต่ ยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย ต่อเนื่องมาจนถึง สมัยรัตนโกสินทร์ สะท้อนถึงพัฒนาการของชุมชนในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างชัดเจน

สถาปัตยกรรมผังเมือง

ผังเมืองมีลักษณะเป็น รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมน กว้างประมาณ 500 เมตร และยาว 700 เมตร มีกำแพงดินล้อมรอบ 2 ชั้น โดยมี คูน้ำคั่นกลาง ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของเมืองโบราณในยุค ทวารวดี

ประวัติและการบูรณะ

สันนิษฐานว่าเมืองแห่งนี้สร้างขึ้นใน สมัยทวารวดี และมีความสัมพันธ์กับเมืองโบราณใกล้เคียงอย่าง เมืองศรีเทพ ต่อมาใน สมัยอยุธยาตอนปลาย ได้ถูกใช้เป็น กองรักษาด่านสำคัญ เพื่อป้องกันศัตรู ทำให้พบหลักฐานทางสถาปัตยกรรมที่ผสมผสาน หลายยุคสมัย

โบราณสถานที่ขุดค้นพบ

กรมศิลปากรได้ขุดแต่งพื้นที่ทาง ทิศตะวันออกของเมือง พบซากโบราณสถานหลายแห่ง ได้แก่ อุโบสถ มณฑป วิหาร และเจดีย์ รวมถึงการพบพระพุทธรูปปูนปั้นที่ชาวบ้านเรียกว่า หลวงพ่อขาว พระพุทธรูปปางมารวิชัยที่มีความสง่างาม และเป็น ศูนย์รวมศรัทธาของชาวไพศาลี

คุณค่าทางโบราณคดี

การค้นพบ เครื่องปั้นดินเผาและเศษภาชนะโบราณ ยืนยันถึงการเป็น ชุมชนเกษตรกรรมและศูนย์กลางการค้าขาย บนเส้นทางเชื่อมต่อระหว่าง ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

---

วิธีการเดินทาง

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากอำเภอตากฟ้า ใช้ทางหลวงหมายเลข 3330 (มุ่งหน้าไพศาลี) ระหว่างกิโลเมตรที่ 27–28 ให้เลี้ยวขวาเข้าสู่ถนน บ้านหนองไผ่–บ้านโคกเจริญ ขับต่อไปประมาณ 1 กิโลเมตร เมืองเก่าจะอยู่ทาง ขวามือ

---

คำแนะนำ

• บรรยากาศและการถ่ายภาพ: พื้นที่มีความ สงบและร่มรื่น เหมาะสำหรับการถ่ายภาพโบราณสถานในบรรยากาศธรรมชาติ ช่วง เช้าตรู่ จะเห็นแสงแดดส่องกระทบองค์ หลวงพ่อขาว อย่างสวยงาม

• ทริปต่อเนื่อง: แนะนำให้เดินทางต่อไปกราบ รอยพระพุทธบาท ณ วัดพระพุทธบาท ซึ่งอยู่ห่างออกไปเพียง 5 กิโลเมตร สามารถทำบุญได้ครบในเส้นทางเดียว

• ข้อแนะนำ: พื้นที่ส่วนใหญ่เป็น โบราณสถานกลางแจ้ง ควรเตรียม หมวกหรือร่ม หากเข้าชมในช่วงกลางวัน

---

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (ไม่มีค่าธรรมเนียม)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน: เวลา 06:00 – 18:00 น.