น้ำตกอานิสะข่าน หรือที่คนท้องถิ่นเรียกว่า "น้ำตกดัตตะวายก์" เป็นน้ำตกที่ไหลตกจากหน้าผาหินขนาดใหญ่สูงกว่า 120 เมตรลงสู่แอ่งน้ำใสสีเขียวมรกต ตั้งอยู่ในหุบเขาลึกของเทือกเขาระหว่างเมืองมัณฑะเลย์และเมืองตากอากาศพินอูลวิน สภาพโดยรอบเป็นป่าเขียวชอุ่มและอากาศเย็นตลอดปี

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่จะเริ่มต้นจากจุดจอดรถบนถนนหลัก แล้วเดินเท้าลงเขาไปยังฐานน้ำตก ใช้เวลาประมาณ 45–60 นาที โดยเส้นทางส่วนใหญ่เป็นทางคอนกรีตและดินปนหิน มีบันไดบางช่วงที่ค่อนข้างชันและลื่นในฤดูฝน สำหรับผู้ที่ไม่ต้องการเดินกลับขึ้น สามารถเช่ามอเตอร์ไซค์ของชาวบ้านให้ขับพากลับขึ้นได้ (ใช้เวลาประมาณ 10–15 นาที)

ระหว่างทางเดิน นักท่องเที่ยวจะได้พบกับวิวทิวเขาแบบพาโนรามิก และได้ยินเสียงน้ำตกดังจากระยะไกล เมื่อถึงจุดล่างสุดจะเห็นน้ำตกตกจากหน้าผาสูงตรงหน้า พร้อมละอองน้ำฟุ้งกระจายและรุ้งเล็ก ๆ ในช่วงกลางวัน ด้านล่างมีศาลเจ้า “เจดีย์ดัตเตาเกียนต์” ซึ่งเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของชาวพุทธพม่า บางคนมักมาทำบุญหรืออธิษฐานขอพรที่นี่ก่อนกลับ

น้ำตกแห่งนี้มีน้ำไหลตลอดปี โดยช่วงเวลาที่สวยที่สุดคือระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ซึ่งเป็นช่วงปลายฤดูฝนและต้นฤดูหนาว น้ำยังคงมากแต่ไม่เชี่ยวกรากเกินไป สีของน้ำจะเป็นเขียวมรกตใส สามารถเล่นน้ำบริเวณแอ่งน้ำด้านล่างได้อย่างปลอดภัย (แต่ควรระมัดระวังเนื่องจากพื้นลื่น)

ในฤดูฝน (พฤษภาคม–กันยายน) ปริมาณน้ำจะเพิ่มขึ้นและไหลแรงมาก ทำให้ทิวทัศน์ยิ่งงดงาม แต่เส้นทางเดินลงจะลื่นและมีความเสี่ยง จึงเหมาะกับนักเดินทางที่มีความพร้อมด้านร่างกาย

บริเวณรอบๆ น้ำตกไม่มีร้านค้าถาวร มีเพียงร้านเล็ก ๆ ของชาวบ้านขายน้ำดื่ม ขนม หรือมะม่วงสุกบ้างเป็นบางจุด นักท่องเที่ยวควรเตรียมน้ำดื่มและของว่างติดตัวไว้ก่อนเริ่มเดินทาง

นอกจากธรรมชาติอันงดงามแล้วน้ำตกอานิสะข่าน ยังสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตเรียบง่ายของชาวบ้านในพื้นที่ และเป็นหนึ่งในสถานที่ที่คนพม่าใช้พักผ่อนในวันหยุดสุดสัปดาห์ จึงควรให้ความเคารพในท้องถิ่น ไม่ส่งเสียงดัง และรักษาความสะอาดเสมอ

จากมัณฑะเลย์:

• นั่งรถไฟ (3-4 ชม.) หรือรถแท็กซี่/รถเช่า (1-2 ชม.) ไปยังเมืองพินอูลวิน

จากพินอูลวิน:

• รถแท็กซี่/ตุ๊กตุ๊ก เหมาจ่ายจากตัวเมืองพินอูลวินไปยังจุดเริ่มต้นทางลงน้ำตก ควรตกลงราคาก่อนออกเดินทาง

• รถจักรยานยนต์เช่า ขี่ไปเองจากพินอูลวิน (เดินทางประมาณ 1.5 ชม. จากมัณฑะเลย์)

จากจุดเริ่มต้นถึงน้ำตก:

• เดินเท้าตามทางคอนกรีตที่ลาดชันลงไป 2 กิโลเมตร หรือสามารถจ้างมอเตอร์ไซค์รับจ้างให้ขับลง/ขับขึ้นได้ที่บริเวณปากทางลงเพื่อความสะดวก

• ควรสวมรองเท้าที่มียางกันลื่น เนื่องจากเส้นทางลงและขึ้นลาดชันมากและอาจลื่นได้

• ควรพกน้ำดื่มให้เพียงพอสำหรับการเดินขึ้น-ลงที่ค่อนข้างเหนื่อย

• ควรไปช่วงฤดูหนาว (พฤศจิกายน-กุมภาพันธ์) อากาศจะเย็นสบายและปริมาณน้ำไม่มากเกินไปสำหรับการถ่ายภาพ ไม่ควรไปช่วงฤดูฝน (มิถุนายน-ตุลาคม) เนื่องจากน้ำตกจะมีปริมาณน้ำมากที่สุดและการเดินจะยากลำบาก

• หากคุณไม่ต้องการเดินขึ้นเขากลับไปที่ปากทาง สามารถจ้างมอเตอร์ไซค์จากชาวบ้านที่อยู่บริเวณด้านล่างให้พาขึ้นได้ (ควรต่อรองราคาล่วงหน้า)

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชมน้ำตก แต่มีค่าจอดรถ 1,000 จั๊ต หากจอดรถด้านบน

เวลาเปิดปิดทำการ:

• ไม่ได้ระบุเวลาเปิด-ปิดที่แน่นอน เนื่องจากเป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติและเปิดตลอดเวลา อย่างไรก็ตาม นักท่องเที่ยวควรวางแผนการเดินทางให้เหมาะสม เนื่องจากต้องใช้เวลาเดินลงไปยังน้ำตกประมาณ 45 นาทีและเส้นทางค่อนข้างชัน