หนองหารมีตำนานพื้นบ้านเรื่อง "ผาแดงนางไอ่" เล่าถึงพญานาคปลอมตัวเป็นกระรอกเผือกแล้วถูกฆ่านำเนื้อมาแบ่งกันกินทั้งเมือง จนเกิดแผ่นดินยุบตัวกลายเป็นบึงน้ำขนาดใหญ่ ปรากฏเป็นเกาะดอนน้อยใหญ่ในปัจจุบัน เช่น ดอนสวรรค์ พื้นที่โดยรอบยังคงสะท้อนภาพความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศที่เป็นหัวใจหลักของชาวสกลนครมาอย่างยาวนาน