พิพิธภัณฑ์ชุมชนชาวเกาะลันตา  (Lanta Community Museum) ตั้งอยู่ในอาคารประวัติศาสตร์ที่เดิมเคยใช้เป็นที่ว่าการอำเภอเกาะลันตาหลังเก่า สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 หรือมีอายุยาวนานกว่าหนึ่งศตวรรษ ตัวอาคารเป็นเรือนไม้ยกใต้ถุนสูง โดดเด่นด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรมโคโลเนียลที่ผสมผสานกับเอกลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้ได้อย่างลงตัว ตั้งเรียงตัวขนานไปกับแนวชายฝั่งด้านตะวันออกของเกาะลันตาใหญ่ สะท้อนถึงความสำคัญของพื้นที่แห่งนี้ในฐานะชุมชนชายฝั่งในอดีต เมื่อมีการย้ายที่ว่าการอำเภอไปยังพื้นที่ใหม่ ชาวชุมชนจึงได้ร่วมกันอนุรักษ์อาคารหลังนี้ และพัฒนาให้เป็นพิพิธภัณฑ์ชุมชน เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวและรักษารากเหง้าทางวัฒนธรรมของเกาะลันตาไว้ให้คงอยู่ต่อไป

ภายในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงอย่างเป็นระบบ โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็นโซนต่างๆ ที่สะท้อนถึงแนวคิด “วัฒนธรรมสามสายเลือด” อันประกอบด้วยชาวไทยมุสลิม ชาวไทยเชื้อสายจีนฮกเกี้ยน และชาวไทยพุทธ รวมถึงกลุ่มชาวเลอุรักลาโว้ยซึ่งเป็นชนพื้นถิ่นดั้งเดิม นิทรรศการเริ่มต้นด้วยการเล่าถึงยุคที่เกาะลันตาเคยเป็นเมืองท่าสำคัญบนเส้นทางการค้าทางทะเลระหว่างปีนัง ภูเก็ต และสิงคโปร์ โดยมีหลักฐานจากเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่ชี้ให้เห็นถึงบทบาทของพื้นที่แห่งนี้ในฐานะศูนย์กลางการค้าถ่านหิน แร่ดีบุก และผลผลิตทางการเกษตร ความรุ่งเรืองในอดีตถูกถ่ายทอดผ่านภาพถ่ายเก่าแก่ที่จัดแสดงภายใน ซึ่งช่วยให้ผู้เข้าชมมองเห็นวิถีชีวิตของผู้คนในช่วงเวลานั้นได้อย่างชัดเจน

หนึ่งในจุดเด่นสำคัญของพิพิธภัณฑ์คือการนำเสนอวัตถุจัดแสดงที่ได้รับบริจาคจากชาวบ้านในชุมชนจริง ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือประมงพื้นบ้าน อุปกรณ์กรีดยางพารา ชุดอุปกรณ์ชงกาแฟแบบดั้งเดิม ตลอดจนเครื่องใช้ในครัวเรือนของชาวจีนฮกเกี้ยนที่ยังคงสภาพสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีการให้ข้อมูลเกี่ยวกับประเพณี “ลอยเรือ” ของชาวอุรักลาโว้ย ซึ่งถือเป็นหนึ่งในอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญที่สุดของเกาะลันตา การเดินชมพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงไม่ใช่เพียงการชมโบราณวัตถุ หากแต่เป็นการเรียนรู้เรื่องราวของชุมชนผ่านมุมมองของผู้คนในพื้นที่ ที่ร่วมกันสืบสานและถ่ายทอดคุณค่าทางวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่นอย่างต่อเนื่อง

• จากท่าเรือศาลาด่าน ให้เลี้ยวซ้ายเดินรถมุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกไปยัง "ลันตาโอลด์ทาวน์" (ระยะทางประมาณ 15 กิโลเมตร) สามารถใช้บริการรถสองแถวท้องถิ่นหรือเช่ารถจักรยานยนต์ขี่มาเองได้อย่างสะดวก

• สวมรองเท้าที่เดินสบายเพราะพื้นที่รอบพิพิธภัณฑ์เป็นถนนคนเดินที่ทอดยาว

• อย่าลืมแวะชมท่าเรือไม้เก่าแก่ด้านหลังพิพิธภัณฑ์ซึ่งเป็นจุดชมวิวทะเลที่สวยงาม

• ให้เกียรติสถานที่ด้วยการถอดรองเท้าก่อนเข้าชมภายในตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ไม้

• สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมจากเจ้าหน้าที่หรืออาสาสมัครท้องถิ่นเพื่อฟังเรื่องเล่าเชิงลึก

• แวะคาเฟ่ริมทะเลในย่านเมืองเก่าหลังจากชมพิพิธภัณฑ์เพื่อพักผ่อนรับลมเย็น

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (สามารถร่วมบริจาคเพื่อบำรุงรักษาพิพิธภัณฑ์ได้ตามศรัทธา)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08:30 – 16:30 น.