พิพิธภัณฑ์เหมืองแร่ภูเก็ต (Phuket Mining Museum) ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอกะทู้ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมเหมืองแร่ดีบุกในอดีตของเกาะภูเก็ต พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นแหล่งเหมืองเปิดและเหมืองใต้ดินมาก่อน ก่อนจะถูกพัฒนาให้กลายเป็นพิพิธภัณฑ์เพื่ออนุรักษ์ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและถ่ายทอดเรื่องราวของการทำเหมืองที่มีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของภูเก็ตมานานหลายร้อยปี

แนวคิดของพิพิธภัณฑ์มุ่งเน้นการเล่าเรื่องราว “ยุคดีบุก” ที่ทำให้ภูเก็ตเติบโตจากเมืองเหมืองแร่เล็ก ๆ ไปสู่ศูนย์กลางการค้าและการอพยพของชาวจีนฮกเกี้ยนจำนวนมาก ซึ่งมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และวิถีชีวิตของคนภูเก็ตจนถึงปัจจุบัน พื้นที่จัดแสดงถูกออกแบบให้จำลองทั้งกระบวนการทำเหมือง ตั้งแต่การขุดหาแร่ การใช้แรงงานคน ไปจนถึงการใช้เครื่องจักรในยุคอุตสาหกรรม พร้อมจัดแสดงเครื่องมือเหมืองแร่จริงและแบบจำลองขนาดใหญ่ที่สะท้อนวิธีทำเหมืองในแต่ละยุคอย่างละเอียด

ภายในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงแบบแบ่งโซน โดยมีทั้งโซนธรณีวิทยา การกำเนิดแร่ธาตุ โซนประวัติศาสตร์เหมืองแร่ และโซนจำลองวิถีชีวิตชาวเหมือง รวมถึงฉากจำลองเมืองภูเก็ตในอดีตที่มีร้านค้า โรงงิ้ว และบ้านเรือนแบบชิโน–โปรตุกีส นอกจากนี้ยังมีการจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งที่ถ่ายทอดวิถีชีวิตแรงงานเหมืองแร่ เช่น การทำงานใต้ดินและชีวิตครอบครัวของชาวเหมือง ทำให้ผู้เข้าชมเข้าใจบริบททางสังคมของยุคนั้นได้อย่างลึกซึ้ง

อีกหนึ่งจุดสำคัญของพิพิธภัณฑ์คือการแสดงให้เห็นผลกระทบของอุตสาหกรรมเหมืองแร่ต่อภูมิทัศน์ภูเก็ต เช่น บ่อเหมืองเก่าที่กลายเป็นทะเลสาบธรรมชาติในปัจจุบัน รวมถึงการเปลี่ยนผ่านจากเศรษฐกิจเหมืองแร่ไปสู่การท่องเที่ยวในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของเกาะภูเก็ต การจัดแสดงยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างชาวไทยและชาวจีนที่อพยพเข้ามาทำเหมือง และกลายเป็นรากฐานของวัฒนธรรมลูกผสมที่เป็นเอกลักษณ์ของภูเก็ตในปัจจุบัน

โดยรวมแล้ว พิพิธภัณฑ์เหมืองแร่ภูเก็ตไม่เพียงเป็นสถานที่เรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์อุตสาหกรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของภูเก็ตจากเมืองเหมืองแร่สู่เมืองท่องเที่ยวระดับโลกอย่างชัดเจน เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และรากเหง้าของชุมชนในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย

• จากตัวเมืองภูเก็ต ใช้ถนนวิชิตสงครามมุ่งหน้าไปทางอำเภอกะทู้ เมื่อถึงสี่แยกเก็ตโฮ่ให้เลี้ยวขวาเข้าสู่ถนนกะทู้-เกาะแก้ว ขับตรงไปประมาณ 3 กิโลเมตร พิพิธภัณฑ์จะอยู่ทางซ้ายมือ

• ควรมาเที่ยวช่วงเช้า อากาศไม่ร้อนและคนไม่เยอะ

• เผื่อเวลาอย่างน้อย 1–2 ชั่วโมงในการเดินชมทั้งหมด

• ใส่รองเท้าที่เดินสบาย เพราะพื้นที่ค่อนข้างกว้าง

• เตรียมน้ำดื่มติดตัว เพราะบางโซนเดินไกล

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 50 บาท / เด็ก 20 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 100 บาท / เด็ก 50 บาท

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้บริการทุกวัน: 09:00 – 16:00 น