วัดสุวรรณคูหา (Wat Suwan Kuha) หรือที่ชาวบ้านเรียกขานกันอย่างคุ้นหูว่า "วัดถ้ำ" ถือเป็นโบราณสถานที่มีความสำคัญยิ่งในทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีของจังหวัดพังงา โดยมีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาหินปูนที่มีโพรงถ้ำน้อยใหญ่เชื่อมต่อกัน ภายในประกอบด้วยถ้ำที่สำคัญหลายส่วน ได้แก่ ถ้ำใหญ่ ถ้ำแจ้ง ถ้ำมืด และถ้ำแก้ว ซึ่งแต่ละส่วนมีเอกลักษณ์ทางกายภาพที่แตกต่างกันออกไป โดยถ้ำใหญ่ถือเป็นหัวใจหลักของวัด เนื่องจากเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์หรือพระนอนองค์ใหญ่ที่มีความยาวถึง 7 วา 2 ศอก ตกแต่งด้วยศิลปะปูนปั้นปิดทองเหลืองอร่ามเคียงคู่กับพระพุทธรูปปางอื่น ๆ ที่เรียงรายอยู่ภายในโถงถ้ำหินงอกหินย้อยอันวิจิตร

ความสำคัญระดับชาติของวัดแห่งนี้ปรากฏหลักฐานอยู่บนผนังถ้ำแจ้ง ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระปรมาภิไธยย่อของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์หลายพระองค์ที่เคยเสด็จประพาสต้นและเสด็จเยี่ยมราษฎรในอดีต อาทิ พระปรมาภิไธยย่อ จ.ป.ร. ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5, ป.ป.ร. ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 รวมถึงพระปรมาภิไธยย่อของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทำให้วัดแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นหอจดหมายเหตุทางประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต

ในเชิงมานุษยวิทยาและธรรมชาติวิทยา พื้นที่โดยรอบวัดสุวรรณคูหายังเป็นที่อยู่อาศัยของลิงกังและลิงแสมจำนวนมาก ซึ่งปรับตัวเข้ากับชุมชนและนักท่องเที่ยวมาอย่างยาวนาน บริเวณโถงถ้ำมืดและถ้ำแก้วยังคงความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศถ้ำ มีหินงอกหินย้อยที่ยังคงมีการเติบโตตามธรรมชาติ การมาเยือนวัดแห่งนี้จึงเป็นการสัมผัสประสบการณ์ที่ผสมผสานระหว่างพุทธศรัทธา ความยิ่งใหญ่ของสถาปัตยกรรมทางธรรมชาติ และร่องรอยทางประวัติศาสตร์ของกรุงรัตนโกสินทร์ที่ถูกจารึกไว้บนผนังหินอย่างยั่งยืน

• ตั้งอยู่ริมถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4) สายพังงา-โคกกลอย หากเดินทางจากตัวเมืองพังงา ให้มุ่งหน้าไปทางอำเภอตะกั่วทุ่ง ประมาณ 7 กิโลเมตร วัดจะอยู่ทางด้านขวามือ มีป้ายบอกทางชัดเจน

• ควรไปช่วงเช้า คนไม่เยอะ อากาศไม่ร้อน

• ระวังลิง อาจแย่งของ ควรเก็บของให้มิดชิด

• ไม่ควรถือถุงอาหารหรือของสีสดเข้าถ้ำ

• สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง ถ้ำพุงช้าง, อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา, เขาตะปู, หาดท้ายเหมือง

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทยเข้าชมฟรี 

• ชาวต่างชาติเสียค่าธรรมเนียมประมาณ 20 บาท

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08:00 – 17:00 น.