วัดแก้ว (Wat Kaeo) หรือวัดรัตนาราม เป็นโบราณสถานสำคัญของเมืองไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วง พุทธศตวรรษที่ 14–15 ในยุค อาณาจักรศรีวิชัย ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าและศาสนาที่เชื่อมโยงคาบสมุทรมลายูกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

โบราณสถานสำคัญคือ “เจดีย์วัดแก้ว” เจดีย์ทรงปราสาทศิลปะศรีวิชัย ก่อสร้างด้วย อิฐไม่ใช้ปูน ผัง สี่เหลี่ยมจัตุรัส (Cross Plan) มีมุขยื่นทั้ง 4 ด้าน และฐานย่อมุมแบบ ไม้สิบสอง สะท้อนความชำนาญทางสถาปัตยกรรมโบราณอย่างสูง

ภายในแต่ละด้านเป็น ซุ้มคูหา เคยประดิษฐาน พระพุทธรูปปางมารวิชัย โดยเฉพาะด้านทิศตะวันออกยังปรากฏร่องรอยพระพุทธรูปศิลาทรายแดง แสดงถึงความศรัทธาและการผสมผสานพุทธศาสนาในยุคศรีวิชัย

เทคนิคการก่อสร้างใช้แบบ ก่ออิฐแนบสนิทไม่ใช้ปูน เป็นภูมิปัญญาช่างโบราณที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน

แม้องค์เจดีย์จะชำรุด แต่ยังคงเห็น โครงสร้างหลัก ฐาน และซุ้มคูหา ได้อย่างชัดเจน กรมศิลปากรได้ดำเนินการ ขุดแต่งและบูรณะช่วงปี พ.ศ. 2519–2522 เพื่ออนุรักษ์โบราณสถานแห่งนี้

ปัจจุบัน วัดแก้ว เป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีสำคัญ เหมาะสำหรับผู้สนใจ ศิลปะศรีวิชัยและเส้นทางอารยธรรมคาบสมุทรไทย–มลายู

• รถยนต์: จากวัดพระบรมธาตุไชยา ขับตามทางหลวงหมายเลข 4011 ไปทางทิศใต้ประมาณ 1 กม. จะเห็นป้ายทางเข้าวัดแก้วทางซ้ายมือ แล้วเลี้ยวเข้าไป

• แนะนำช่วงเช้า 08:30 น. หรือเย็น 16:30 น. แสงสวยที่สุด

• เดินชมรอบองค์เจดีย์อย่างระมัดระวัง

• เหมาะสำหรับถ่ายภาพเชิงประวัติศาสตร์

• บรรยากาศเงียบสงบ เหมาะแก่การเรียนรู้และทำสมาธิ

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (ไม่มีค่าธรรมเนียม)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน: 08:00 – 17:00 น.