หน้าแรก > ไทย > สุราษฎร์ธานี > ไชยา > วัดหลง ไชยา

“ฐานเจดีย์อิฐโบราณผังกากบาทขนาดใหญ่แบบศรีวิชัย ใกล้พระบรมธาตุไชยา โดดเด่นด้วยโครงสร้างเก่าแก่และบรรยากาศสงบ พร้อมหลักฐานโบราณวัตถุสำคัญทางประวัติศาสตร์”

วัดหลง (Wat Long Ruins) เป็นโบราณสถานสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีของอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี สะท้อนความรุ่งเรืองของ อารยธรรมศรีวิชัย ในอดีต ปัจจุบันเป็นวัดร้างที่เหลือเพียง ฐานเจดีย์และโครงสร้างอิฐโบราณ

โบราณสถานแห่งนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่ราบ มีถนนตัดผ่าน โดย ทิศใต้ห่างประมาณ 86 เมตรมีคลองไชยาไหลผ่านไปสู่อ่าวไทยทางด้านตะวันออก ทิศตะวันตกติดกับโรงเรียนไชยาวิทยา และอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอไชยาประมาณ 1,379 เมตร สะท้อนให้เห็นถึงทำเลที่เคยเป็นศูนย์กลางชุมชนสำคัญในอดีต

ลักษณะเด่นคือ เจดีย์ก่ออิฐไม่ถือปูน ผังเป็นรูปกากบาท มีซุ้มทั้ง 4 ทิศ และมีทางเข้าเพียงด้านทิศตะวันออกเข้าสู่ห้องกลาง ภายในเป็นผนังกรุอิฐทั้ง 4 ด้าน โดยมีขนาดดังนี้

ทิศตะวันออก กว้าง 3.50 เมตร
ทิศตะวันตก กว้าง 3.49 เมตร
ทิศเหนือ กว้าง 3.46 เมตร
ทิศใต้ กว้าง 3.50 เมตร
และมีความลึกเฉลี่ยประมาณ 2.59 เมตร

จากหลักฐานทางโบราณคดี สันนิษฐานว่าเจดีย์แห่งนี้สร้างขึ้นในช่วง พุทธศตวรรษที่ 14–15 ร่วมสมัยกับพระบรมธาตุไชยา และวัดแก้ว โดยเคยเป็นศูนย์กลางทางศาสนาที่สำคัญ ก่อนจะชำรุดและถูกทิ้งร้าง จนกลายเป็น “วัดหลง” ในปัจจุบัน

เดิมบริเวณนี้ถูกปกคลุมด้วยดินและต้นไม้หนาทึบ ก่อนที่ กรมศิลปากรจะประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งชาติในปี พ.ศ. 2479 และดำเนินการขุดแต่งและบูรณะในช่วงปี พ.ศ. 2524–2527 ด้วยงบประมาณ 1,650,000 บาท เพื่อศึกษาทางโบราณคดีอย่างละเอียด

ในการขุดค้น พบโบราณวัตถุสำคัญจำนวนมาก เช่น

สถูปดินดิบ อายุราวพุทธศตวรรษที่ 14
พระพุทธรูปดินดิบปางสมาธิ
พระพิมพ์ดินดิบทั้งแบบสมบูรณ์และชำรุด
ภาชนะบรรจุกระดูกเผาสมัยสุโขทัย
เครื่องถ้วยจากราชวงศ์ซ้อง เหม็ง และเช็ง
แจกันโบราณ และชิ้นส่วนหินบด

โบราณวัตถุเหล่านี้ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ไชยา เพื่อการศึกษาและอนุรักษ์

แม้จะเหลือเพียงฐานเจดีย์ แต่ การเรียงอิฐและผังสถาปัตยกรรมยังสะท้อนถึงฝีมือช่างชั้นสูงในยุคศรีวิชัยได้อย่างชัดเจน บรรยากาศโดยรอบเงียบสงบ รายล้อมด้วยธรรมชาติ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ประวัติศาสตร์และสัมผัสกลิ่นอายของอดีตอย่างแท้จริง

วิธีการเดินทาง