วัดพระธาตุสุโทนมงคลคีรีสามัคคีธรรม (Wat Phra That Suthon Mongkhon Khiri) เป็นวัดที่มีความงดงามโดดเด่นด้วย สถาปัตยกรรมล้านนาแบบผสมผสาน สร้างขึ้นโดย หลวงพ่อมนตรี (ครูบาน้อย) ผู้มีความเชี่ยวชาญด้านพุทธศิลป์ ท่านได้ศึกษารูปแบบศิลปกรรมจากวัดสำคัญทั้งในภาคเหนือ รวมถึงศิลปะจาก พม่า ลาว และจีน แล้วนำจุดเด่นของแต่ละแห่งมารวบรวมไว้ในวัดเดียวอย่างลงตัว

การก่อสร้างวัดแห่งนี้ยังได้ระดม ช่างฝีมือชั้นครู หรือ “สล่า” ของภาคเหนือ มาร่วมกันสร้างสรรค์ผลงาน โดยหลวงพ่อมนตรีเป็นทั้งผู้ออกแบบ ควบคุมงาน และลงมือทำด้วยตนเองในหลายส่วนสำคัญ จึงทำให้วัดแห่งนี้ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในผลงานพุทธศิลป์ที่งดงามที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดแพร่

ภายในวัดได้รวบรวมองค์ประกอบสถาปัตยกรรมจากวัดสำคัญถึง 11 แห่ง ได้แก่

• ซุ้มประตูหน้าโบสถ์ จาก วัดพระธาตุลำปางหลวง

• ซุ้มประตูด้านตะวันออก จาก วัดพระธาตุดอยสุเทพ

• ซุ้มประตูด้านตะวันตก จาก วัดพระธาตุหลวงเวียงจันทน์

• ฐานพระอุโบสถรูปซิกแซก จาก วังพระยามังราย จ.เชียงราย

• ประตูและหน้าต่างแกะสลัก จาก วิหารลายคำ วัดพระสิงห์ เชียงใหม่

• ปั้นลมลวดลายศิลปะเหนือ จาก วัดต้นเกว๋น เชียงใหม่

• นาค 7 เศียร และนางอัปสร จาก วัดเจ็ดยอด เชียงใหม่

• หอไตร จาก วัดพระสิงห์ เชียงใหม่

• หอระฆัง จาก วัดพระธาตุหริภุญชัย ลำพูน

• กุฏิไม้สักทอง จาก ศิลปะสิบสองปันนา ประเทศจีน

• พระธาตุบารมี 30 ทัศ ศิลปะเชียงแสน จาก วัดพระธาตุหน่อ สิบสองปันนา

ไฮไลท์สำคัญคือ พระพุทธไสยาสน์ศิลปะพม่า ขนาดยาวประมาณ 85 เมตร มีพุทธลักษณะอ่อนช้อย ขนตายาว จีวรเป็นริ้วพลิ้วงดงาม มองเห็นได้เด่นชัดจากถนนสายหลัก ถือเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของอำเภอเด่นชัย

อีกจุดที่โดดเด่นคือ พระธาตุบารมี 30 ทัศ หมู่เจดีย์ทรงล้านนา 32 องค์ ตั้งลดหลั่นกันบนฐานช้างล้อม สื่อถึงบารมีของพระพุทธเจ้า และเป็นจุดถ่ายภาพยอดนิยมของนักท่องเที่ยว

นอกจากนี้ยังมี พิพิธภัณฑ์สุวรรณวิจิตร อาคารเรือนไม้สักทองทั้งหลัง ภายในจัดแสดงโบราณวัตถุของหัวเมืองฝ่ายเหนือ เช่น พระพุทธรูปโบราณ เครื่องเขิน เครื่องดนตรีล้านนา อาวุธโบราณ และภาพประวัติศาสตร์ในอดีต ทำให้วัดแห่งนี้เป็นทั้งสถานที่ท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมล้านนา

• รถยนต์ส่วนตัว: ตั้งอยู่ริมทางหลวงหมายเลข 101 (เด่นชัย–ลำปาง) ห่างจากสี่แยกเด่นชัยประมาณ 5 กิโลเมตร วัดอยู่ฝั่งซ้ายมือขาไปลำปาง สามารถเห็นพระนอนองค์ใหญ่ได้ชัดเจน

• ช่วงแสงเย็นประมาณ 16:00–17:00 น. จะถ่ายภาพเจดีย์สีทองได้สวยที่สุด

• ควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1 ชั่วโมงสำหรับชมพิพิธภัณฑ์

• เดินชมระเบียงคดรอบเจดีย์เพื่อดูรายละเอียดงานปั้น

• จุดถ่ายภาพยอดนิยมอยู่บริเวณลานพระนอน

• แต่งกายสุภาพเพื่อความเหมาะสมของสถานที่

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (สามารถร่วมทำบุญบำรุงวัดหรือพิพิธภัณฑ์ได้ตามกำลังศรัทธา)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน: 08:30 – 17:00 น.

• เสาร์–อาทิตย์: ปิดเวลา 17:30 น.