ศูนย์ราชการุณย์ สภากาชาดไทย (Ratchakarun Center, Thai Red Cross Society) เดิมมีชื่อว่า ศูนย์สภากาชาดไทยเขาล้าน เป็นสถานที่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างมากไม่เพียงแต่ของจังหวัดตราด แต่รวมถึงในระดับสากลด้วย เนื่องจากในอดีตช่วงปี พ.ศ. 2322 พื้นที่แห่งนี้เคยถูกจัดตั้งขึ้นเป็นศูนย์ผู้อพยพเพื่อช่วยเหลือชาวกัมพูชานับแสนคนที่ลี้ภัยสงครามเข้ามาในประเทศไทย โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในฐานะองค์สภานายิกาสภากาชาดไทย ที่ทรงพระเมตตาให้จัดตั้งศูนย์แห่งนี้ขึ้นเพื่อมอบที่พักพิง อาหาร และการรักษาพยาบาลแก่ผู้ทุกข์ยาก ปัจจุบันพื้นที่แห่งนี้ได้รับการปรับปรุงให้เป็นสถานพักผ่อนหย่อนใจและแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่คงไว้ซึ่งบรรยากาศแห่งความเมตตาและมิตรภาพระหว่างประเทศที่เคยเกิดขึ้นจริงในอดีต

สถาปัตยกรรมที่เป็นหัวใจหลักของที่นี่คือ ศาลาราชการุณย์ ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ในครั้งนั้น ภายในมีการจำลองสภาพความเป็นอยู่ของผู้ลี้ภัย เครื่องใช้ไม้สอย และภาพถ่ายเหตุการณ์จริงที่สะท้อนถึงความยากลำบากและการช่วยเหลือทางมนุษยธรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย การเดินชมพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จะทำให้ผู้เยือนสัมผัสได้ถึงความจงรักภักดีและความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อเพื่อนมนุษย์โดยไม่แบ่งแยกเชื้อชาติและศาสนา นอกจากนี้ ภายในบริเวณศูนย์ยังมีสวนหย่อมที่จัดตกแต่งอย่างสวยงาม มีพรรณไม้นานาชนิดและสวนสมุนไพรที่ร่มรื่น เหมาะสำหรับการเดินเล่นศึกษาธรรมชาติและใช้เวลาว่างในการพักผ่อนหย่อนใจกับครอบครัวภายใต้บรรยากาศที่เงียบสงบและเป็นระเบียบเรียบร้อย

อีกหนึ่งจุดดึงดูดใจที่ไม่ควรพลาดคือ หาดเขาล้าน ชายหาดที่ทอดยาวขนานไปกับพื้นที่ของศูนย์ฯ ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องความสะอาดและเม็ดทรายที่ขาวละเอียด น้ำทะเลบริเวณนี้มีความใสและคลื่นลมไม่แรงมากนัก ทำให้เหมาะสำหรับการลงเล่นน้ำและเดินกินลมชมวิว ชายหาดแห่งนี้ยังคงความเป็นส่วนตัวสูงและไม่มีความพลุกพล่านของสถานบันเทิงหรือการค้าเชิงพาณิชย์ที่มากเกินไป ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถซึมซับกับความงดงามของธรรมชาติได้อย่างเต็มที่ ในช่วงเย็นผู้เยือนสามารถชมทัศนียภาพของพระอาทิตย์ที่ค่อยๆ ลับขอบฟ้าเหนือท้องทะเลตราดได้อย่างสวยงามจับตา พื้นที่ริมหาดมีการจัดสรรที่นั่งพักผ่อนและพื้นที่สำหรับกางเต็นท์สำหรับผู้ที่ต้องการค้างแรมในบรรยากาศใกล้ชิดธรรมชาติ ซึ่งได้รับการดูแลความปลอดภัยเป็นอย่างดีโดยเจ้าหน้าที่ของสภากาชาดไทย

ศูนย์ราชการุณย์แห่งนี้ยังทำหน้าที่เป็นศูนย์ฝึกอบรมและสถานที่จัดสัมมนาที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน ทั้งอาคารที่พักที่ทันสมัย ห้องประชุม และลานกิจกรรมกลางแจ้ง การมาเยือนที่นี่จึงเป็นการท่องเที่ยวที่ได้รับความรู้ควบคู่ไปกับการพักผ่อนอย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่สามารถเดินชมพรรณไม้ชายหาดและนกนานาชนิดที่อาศัยอยู่ในบริเวณป่าละเมาะรอบๆ ศูนย์ฯ การจัดการพื้นที่ที่เน้นความสะอาดและเขียวขจีทำให้ที่นี่ได้รับความนิยมจากกลุ่มนักท่องเที่ยวที่รักสุขภาพและนักเรียนนักศึกษาที่มาศึกษาดูงานทางประวัติศาสตร์ไทย-กัมพูชา ความสำคัญของศูนย์ราชการุณย์จึงไม่ใช่เพียงแค่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางทะเล แต่เป็นประจักษ์พยานแห่งศรัทธาในหลักการมนุษยธรรมที่พร้อมจะบอกเล่าเรื่องราวการให้ที่ไม่มีวันสิ้นสุดแก่ผู้มาเยือนทุกคน

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองตราด ใช้ทางหลวงหมายเลข 3 (ตราด-คลองใหญ่) ขับตรงไปประมาณ 48 กิโลเมตร ศูนย์ราชการุณย์จะอยู่ทางด้านขวามือ มีป้ายขนาดใหญ่และซุ้มประตูทางเข้าที่ชัดเจน

• รถโดยสารสาธารณะ: นั่งรถตู้หรือรถประจำทางสายตราด-หาดเล็ก แล้วแจ้งลงที่หน้าศูนย์ราชการุณย์เขาล้าน

• ช่วงเวลาแนะนำ: สามารถเที่ยวชมได้ตลอดปี แต่ถ้าต้องการเล่นน้ำทะเลที่ใสที่สุดควรมาช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน

• การเข้าชมพิพิธภัณฑ์: ควรเผื่อเวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมงในการชมศาลาราชการุณย์เพื่อซึมซับเนื้อหาประวัติศาสตร์อย่างครบถ้วน

• การแต่งกาย: เนื่องจากเป็นพื้นที่ภายใต้การดูแลของสภากาชาดไทยและมีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรแต่งกายสุภาพเมื่อเข้าชมอาคารพิพิธภัณฑ์

• ที่พัก: ภายในศูนย์มีบริการที่พักทั้งแบบบ้านพักและลานกางเต็นท์ ควรติดต่อจองล่วงหน้าหากมาในช่วงวันหยุดยาว

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 20 บาท, เด็ก 10 บาท 

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 40 บาท, เด็ก 20 บาท

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น.

• สำหรับผู้เข้าพักค้างแรมสามารถเข้าพื้นที่ได้ตลอดตามระเบียบของศูนย์