พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติเพื่อพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง (The Royal Commemorative Museum for Pak Phanang River Basin Development) คืออนุสรณ์แห่งความรัก ความห่วงใย และพระเมตตาของ รัชกาลที่ 9 ที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวลุ่มน้ำปากพนัง สถานที่แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่ถ่ายทอดเรื่องราวการต่อสู้กับปัญหาธรรมชาติของพื้นที่ลุ่มน้ำที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของภาคใต้

ภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงนิทรรศการอย่างทันสมัย โดยใช้ สื่อมัลติมีเดีย ถ่ายทอดภาพเหตุการณ์ความทุกข์ยากจากปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำและภัยแล้งในอดีต ผู้มาเยือนจะได้เห็นภาพจำลอง วิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวปากพนัง ที่ผูกพันกับสายน้ำ การทำนา และการทำประมงพื้นบ้านซึ่งเคยเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของภาคใต้

หัวใจสำคัญของพิพิธภัณฑ์คือการถ่ายทอด แนวพระราชดำริด้านการจัดการน้ำ ที่ซับซ้อนและเป็นระบบ เพื่อแยกน้ำจืดและน้ำเค็มออกจากกันอย่างมีประสิทธิภาพ การเข้าชมจะช่วยให้เข้าใจกลไกการทำงานของ ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ ซึ่งเป็นโครงการหลักที่พลิกฟื้นผืนแผ่นดินปากพนังให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง

พื้นที่จัดแสดงแบ่งออกเป็นหลายโซน ตั้งแต่ ประวัติศาสตร์เมืองปากพนัง, ปัญหาสิ่งแวดล้อมในอดีต, แนวคิดโครงการพระราชดำริ ไปจนถึงขั้นตอนการดำเนินงานจริง มีห้องฉายวีดิทัศน์ที่บอกเล่าเรื่องราวความร่วมมือระหว่างภาครัฐและประชาชนในการร่วมกัน “สานต่อความฝันของพ่อ”

ตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ตั้งตระหง่านอยู่ริมแม่น้ำ มองเห็นทัศนียภาพของโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำโดยรอบอย่างชัดเจน ภูมิทัศน์รอบอาคารร่มรื่นด้วยพันธุ์ไม้ท้องถิ่นและทางเดินริมน้ำ เหมาะสำหรับการเดินชมบรรยากาศอย่างสงบ

นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดง เครื่องมือเกษตรและของใช้โบราณ ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาชาวบ้านในอดีต รวมถึงห้องนิทรรศการพระราชประวัติและภาพพระราชกรณียกิจในครั้งเสด็จพระราชดำเนินมายังพื้นที่ปากพนัง ซึ่งหาชมได้ยาก

ทัศนียภาพจากระเบียงพิพิธภัณฑ์ที่มองเห็น ประตูระบายน้ำทอดยาวข้ามลำน้ำ เป็นมุมที่ทรงพลังและสวยงามอย่างยิ่ง ความสงบ ความรู้ และแรงบันดาลใจจากที่นี่ ทำให้ผู้มาเยือนเกิดความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงทุ่มเทพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างไม่ย่อท้อ

• รถส่วนตัว: จากตัวเมืองนครศรีธรรมราช ใช้ทางหลวงหมายเลข 4013 มุ่งหน้าไปอำเภอปากพนัง ข้ามสะพานแม่น้ำปากพนัง แล้วเลี้ยวขวาตามป้าย โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง / ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ

• รถโดยสารสาธารณะ: นั่งรถตู้สาย นครศรีธรรมราช–ปากพนัง ลงที่ตัวเมืองปากพนัง แล้วต่อรถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง แจ้งปลายทางว่า “พิพิธภัณฑ์ลุ่มน้ำปากพนัง” หรือ “ประตูน้ำ”

• หลังชมพิพิธภัณฑ์ แนะนำให้เดินชม ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ ที่อยู่ติดกัน

• หากมาเป็นหมู่คณะ ควรแจ้งล่วงหน้าเพื่อขอ วิทยากรนำชม

• ช่วงเย็น บริเวณสันเขื่อนเป็น จุดถ่ายภาพยอดนิยม

• ควรแต่งกายสุภาพ เนื่องจากเป็นสถานที่เฉลิมพระเกียรติ

• พื้นที่ค่อนข้างโล่ง แนะนำพกร่มหรือหมวกในช่วงกลางวัน

• พิพิธภัณฑ์ปิดวันเสาร์–อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์

• สามารถเดินทางต่อไปยัง ตลาด 100 ปี ปากพนัง หรือ แหลมตะลุมพุก ได้ไม่ไกล

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (ฟรี)

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดวันจันทร์ – วันศุกร์ เวลา 08:30 – 16:30 น. (ปิดวันเสาร์, วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์)