ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 (Marine and Coastal Resources Learning Center 1) เป็นหน่วยงานหลักภายใต้การกำกับดูแลของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง มีภารกิจสำคัญในการบริหารจัดการ อนุรักษ์ และฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งในเขตพื้นที่รับผิดชอบ โดยมุ่งเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้และสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมแก่เยาวชนและประชาชนทั่วไป พื้นที่แห่งนี้ได้รับการพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่มีชีวิต ผ่านการรักษาระบบนิเวศป่าชายเลนที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ซึ่งประกอบด้วยพรรณไม้ป่าชายเลนสำคัญหลากหลายชนิด อาทิ โกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก และต้นแสม ซึ่งทำหน้าที่เป็นปราการธรรมชาติในการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งและเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อนที่สำคัญของท้องทะเลตราด

ความโดดเด่นที่เป็นอัตลักษณ์สำคัญภายในพื้นที่ความรับผิดชอบของศูนย์ฯ คือ ปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาหาดทรายดำ ซึ่งถือเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่หาชมได้ยากยิ่งและมีความสำคัญในระดับโลก เนื่องจากมีการค้นพบเพียง 5 แห่งทั่วโลกเท่านั้น การเกิดขึ้นของหาดทรายดำในบริเวณนี้เกิดจากการสะสมและสลายตัวของเศษซากพืช ซากสัตว์ และแร่ธาตุทางธรรมชาติที่มีลักษณะเฉพาะตัว จนกลายเป็นเนื้อทรายสีดำสนิทที่มีความละเอียดสูง ทางศูนย์ฯ ได้จัดตั้งเส้นทางศึกษาธรรมชาติด้วยสะพานไม้ที่ทอดยาวผ่านผืนป่าชายเลน เพื่อให้นักท่องเที่ยวและผู้สนใจได้สัมผัสกับความมหัศจรรย์นี้อย่างใกล้ชิด โดยไม่ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมเดิม ตลอดเส้นทางมีการจัดตั้งป้ายข้อมูลทางวิชาการเพื่ออธิบายถึงความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตและกลไกการทำงานของระบบนิเวศชายฝั่งอย่างเป็นระบบ

นอกจากการเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศแล้ว ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 ยังมีบทบาทสำคัญในการดำเนินงานด้านวิจัยและติดตามการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมชายฝั่ง รวมถึงการส่งเสริมกิจกรรมการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ ภายในพื้นที่ศูนย์ฯ มีการจัดแสดงนิทรรศการถาวรที่ให้รายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะเด่นของทรายดำ สรรพคุณทางธรณีวิทยาที่เกี่ยวข้องกับการทำสปาเท้าตามวิถีธรรมชาติ ตลอดจนการรวบรวมตัวอย่างพรรณไม้และสัตว์ที่พบในป่าชายเลน เพื่อให้ผู้มาเยือนได้รับความรู้ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการควบคู่ไปกับการชื่นชมความสวยงามของธรรมชาติที่สงบเงียบและบริสุทธิ์

การมาเยือนศูนย์ฯ แห่งนี้จึงเป็นมากกว่าการท่องเที่ยวเพื่อความเพลิดเพลิน แต่เป็นการเรียนรู้ถึงความเชื่อมโยงระหว่างทรัพยากรทางบกและทางทะเลที่ส่งผลต่อวิถีชีวิตและการพัฒนาที่ยั่งยืน ภารกิจของศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 จึงเป็นกลไกสำคัญในการรักษาความอุดมสมบูรณ์ของ หาดทรายดำ และป่าชายเลนผืนนี้ให้คงอยู่เป็นมรดกทางธรรมชาติที่ล้ำค่าของจังหวัดตราดและของโลกสืบต่อไป โดยมีการจัดการอย่างเป็นระเบียบและคำนึงถึงขีดความสามารถในการรองรับของพื้นที่ เพื่อไม่ให้เกิดความเสื่อมโทรมจากการใช้ประโยชน์ของมนุษย์

---

วิธีการเดินทาง

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองตราด เดินทางมุ่งหน้าสู่เขตอำเภอแหลมงอบตามเส้นทางหลวงหมายเลข 3148 จนถึงบ้านยายม่อม สังเกตป้ายศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 ทางเข้าจะอยู่ทางซ้ายมือ มีพื้นที่จอดรถกว้างขวางรองรับคณะศึกษาดูงาน

• การศึกษาดูงาน: สำหรับหมู่คณะที่ต้องการวิทยากรบรรยายความรู้เป็นทางการ สามารถทำหนังสือกราบเรียนผู้อำนวยการศูนย์ฯ ล่วงหน้าก่อนการเข้าชม

---

คำแนะนำ

• ช่วงเวลากระแสน้ำ: การชมหาดทรายดำจะมีความชัดเจนที่สุดในช่วงน้ำลด

• การปฏิบัติตน: ห้ามเก็บเศษซากพืช สัตว์ หรือทรายดำออกจากพื้นที่โดยเด็ดขาด เพื่อรักษาความสมดุลของระบบนิเวศ

• การแต่งกาย: แนะนำชุดที่เคลื่อนไหวสะดวกและระบายอากาศได้ดี เนื่องจากสภาพอากาศในป่าชายเลนมีความชื้นสูง

---

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชมสถานที่

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08:30 – 16:30 น.