น้ำตกแก่งโสภา (Kaeng Sopha Waterfall) เกิดจากลำน้ำเข็กไหลผ่านหน้าผาหินทรายขนาดใหญ่ที่ถูกกัดเซาะมานับล้านปี ทำให้เกิด ชั้นหินทราย 3 ระดับ แต่ละชั้นมีลักษณะแตกต่างกัน ชั้นบนกว้างและแบนราบ น้ำไหลลาดลงอย่างอ่อนช้อย ชั้นกลางและล่างชันและเต็มไปด้วยโขดหินสลับซับซ้อน กระแสน้ำที่ไหลทิ้งตัวลงมาทำให้เกิดเสียงดังกึกก้องและละอองน้ำฟุ้งกระจายทั่วบริเวณ นักธรณีวิทยาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “Staircase Erosion” ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของลำน้ำที่ไหลผ่านชั้นหินทรายแข็งและอ่อนสลับกัน

ความเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล:

• ฤดูฝน (ส.ค.–ต.ค.): กระแสน้ำแรงและน้ำขุ่นแดง พัดพาดินและตะกอนจากต้นน้ำ เป็นช่วงเห็นพลังธรรมชาติชัดเจน

• ฤดูหนาว (พ.ย.–ก.พ.): น้ำใสเป็นม่านสีขาวตัดกับโขดหินสีเข้ม เหมาะถ่ายภาพและชมความสงบ

• ฤดูร้อน (มี.ค.–มิ.ย.): น้ำลดเล็กน้อย เห็นรายละเอียดโขดหิน มอส และเฟิร์น

เส้นทางศึกษาและจุดชมวิว:
อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวงจัดทำ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ร่มรื่น มีสะพานไม้และบันไดปูนมั่นคง พร้อม จุดชมวิวพาโนรามา เห็นน้ำตกครบทั้ง 3 ชั้น สามารถสังเกต ไหลเวียนน้ำและมวลละอองน้ำ ที่เปลี่ยนแสงตามเวลาของวัน

พรรณไม้และสัตว์ป่าเฉพาะถิ่น:

• มอส เฟิร์น และสาหร่ายหิน ขึ้นปกคลุมหน้าผาหินจากความชื้นสูง

• ผีเสื้อหลากสี เช่น Glasswing Butterfly และผีเสื้อกินน้ำหวานช่วงปลายฤดูฝน

• นกประจำถิ่น เช่น นกกะรางหัวหงอก และ นกเอี้ยงภูเขา ใช้ลานน้ำตกเป็นจุดดื่มน้ำและอาบน้ำ

• สัตว์เล็กและครึ่งบกครึ่งน้ำ เช่น กบและปลาเล็ก อาศัยในแอ่งน้ำชั้นล่าง

ปรากฏการณ์ธรณีวิทยาเฉพาะ:

• เป็นตัวอย่าง multi-tier erosion ทำให้เกิด “แอ่งน้ำวน” ใต้น้ำ ช่วยให้น้ำมีออกซิเจนสูง ปลาน้ำจืดและสัตว์น้ำเล็กอาศัยอยู่ได้

• ชั้นหินบางส่วนมี รอยต่อและรอยแตก ใช้ศึกษาประวัติศาสตร์ธรณีของลำน้ำเข็กและพื้นที่ลพบุรีตอนเหนือ

• ชั้นบนสุดมี หินแผ่นเรียงตัวเป็นขั้นบันไดธรรมชาติ จุดสำคัญที่ทำให้น้ำตกสวยงามและน้ำไหลต่อเนื่อง

กิจกรรมไม่ควรพลาด:

• ฟังเสียงน้ำตกแบบใกล้ชิด เดินลงบันไดชั้นล่างรับรู้พลังน้ำและละอองน้ำ

• ศึกษาเชิงนิเวศ มอส เฟิร์น และแมลงน้ำ

• ถ่ายภาพเชิงศิลป์ ช่วงเช้าแสงส่องละอองน้ำเกิด รุ้งกินน้ำ

• พักผ่อนในธรรมชาติ ร่มเงาไม้ใหญ่และบรรยากาศเย็นสบาย

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองพิษณุโลก ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 (พิษณุโลก–หล่มสัก) มุ่งหน้า กม.71–72 พบป้ายทางเข้าน้ำตกแก่งโสภาทางซ้าย เลี้ยวเข้าไปประมาณ 2 กม. ถึงลานจอดรถ

• ประสบการณ์ละอองน้ำ: ช่วงน้ำเยอะ ควรเตรียมซองกันน้ำสำหรับโทรศัพท์และกล้อง

• ความปลอดภัย: ห้ามลงเล่นน้ำในบริเวณที่มีป้ายเตือน กระแสน้ำวนและโขดหินอันตรายสูง

• แสงสวยสำหรับถ่ายภาพ: แนะนำช่วงเช้าถึงเที่ยง แสงแดดกระทบละอองน้ำเกิดรุ้งกินน้ำ

• รองเท้าเหมาะสม: รองเท้ายึดเกาะดี เพราะทางเดินและสะพานลื่นจากละอองน้ำ

• จุดถ่ายภาพยอดนิยม: สะพานชมวิวชั้นล่างเห็นน้ำตกชั้น 2 และ 3 พร้อมกัน

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 40 บาท / เด็ก 20 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 200 บาท / เด็ก 100 บาท
  (รวมค่าธรรมเนียมอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน: 08:30 – 16:30 น.