หน้าแรก > ไทย > ลำปาง > เมืองลำปาง > กำแพงประตูม้า

“แนวกำแพงอิฐโบราณของเมืองเขลางค์นครที่ยังคงสภาพเชิงเทินชัดเจน ตั้งอยู่ใกล้ประตูม้า ประตูเมืองทิศเหนือสำคัญของเวียงเหนือ สะท้อนผังเมืองล้านนาแบบรูปหอยสังข์และเป็นแลนด์มาร์คทางประวัติศาสตร์ของลำปาง”

กำแพงประตูม้าเมืองเขลางค์นคร เป็นหนึ่งในร่องรอยสำคัญของเมืองโบราณลำปาง หรือ “เขลางค์นคร” ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง เมืองแห่งนี้มีประวัติศาสตร์ยาวนาน โดยตามตำนานกล่าวว่าสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1223 และมีลักษณะผังเมืองที่เป็นเอกลักษณ์คล้าย “รูปหอยสังข์” ซึ่งสะท้อนถึงภูมิปัญญาการวางผังเมืองของชาวล้านนาในอดีต

เมืองเขลางค์นครเดิมมีแนวกำแพงเมืองยาวโดยรอบประมาณ 4,400 เมตร และมีประตูเมืองสำคัญทั้งหมด 7 ประตู ได้แก่
ประตูม้า ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ
ประตูผาบ่อง, ประตูท่านางเหลียว, และ ประตูต้นผึ้ง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก
ประตูป่อง ตั้งอยู่ทางทิศใต้
ส่วนทางทิศตะวันตกมี ประตูนกกต และ ประตูตาล

กำแพงประตูม้าเป็นหนึ่งในแนวกำแพงเมืองที่ยังคงหลงเหลือให้เห็นอย่างชัดเจนในปัจจุบัน โดยตั้งอยู่ทางด้านทิศเหนือของเวียงเหนือ ชื่อ “ประตูม้า” เชื่อกันว่ามาจากการเป็นเส้นทางสัญจรของ ม้าศึกและขบวนพระราชยานพาหนะ ในสมัยโบราณ จึงถือเป็นหนึ่งในประตูเมืองที่มีความสำคัญทั้งด้านการคมนาคมและการป้องกันเมือง

โครงสร้างกำแพงเมืองก่อด้วย อิฐดินเผาขนาดใหญ่ตามแบบศิลปะล้านนาโบราณ บางช่วงยังคงเห็นร่องรอยของ เชิงเทินและแนวกำแพงสำหรับเฝ้าระวังข้าศึก ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความก้าวหน้าทางวิศวกรรมการป้องกันเมืองในช่วงพุทธศตวรรษที่ 20–22

ต่อมาเมื่อมีการขยายเมืองใหม่ลงไปทาง ทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองเขลางค์เดิม จึงได้สร้างเมืองเขลางค์ในสมัยที่สองขึ้น โดยมีพื้นที่ประมาณ 180 ไร่ และมีแนวกำแพงเมืองยาวรอบเมืองประมาณ 1,100 เมตร พร้อมกับสร้างประตูเมืองเพิ่มเติมอีก 3 ประตู ได้แก่ ประตูเชียงใหม่, ประตูนาสร้อย และ ประตูปลายนา ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการขยายตัวของเมืองลำปางในยุคต่อมา

ปัจจุบันบริเวณกำแพงประตูม้าได้รับการดูแลและบูรณะโดย กรมศิลปากร พร้อมจัดภูมิทัศน์โดยรอบให้เป็นพื้นที่สีเขียวและจุดเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมแนวกำแพง ถ่ายภาพ และสัมผัสบรรยากาศเมืองเก่าของย่านเวียงเหนือ ซึ่งยังคงเสน่ห์ของเมืองล้านนาในอดีตได้อย่างงดงาม

วิธีการเดินทาง

รถยนต์ส่วนตัว: จากห้าแยกหอนาฬิกาลำปาง ข้ามสะพานรัษฎาภิเศกเข้าสู่ย่านเวียงเหนือ จากนั้นขับตามถนนประตูม้าไปทางวัดพระแก้วดอนเต้า แนวกำแพงจะอยู่ริมถนนสามารถมองเห็นได้ชัดเจน และสามารถจอดรถได้บริเวณริมทาง