บ้านเสานัก (Baan Sao Nak) เป็นบ้านเรือนไทยไม้สักโบราณอายุกว่า 100 ปี ตั้งอยู่ในย่านเมืองเก่าเวียงเหนือ จังหวัดลำปาง โดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานระหว่างศิลปะล้านนาและพม่า และถือเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัด

บ้านหลังนี้สร้างขึ้นประมาณปี พ.ศ. 2438 โดย หม่องจันโอง ชาวพม่า ซึ่งเป็นต้นตระกูล จันทรวิโรจน์ ผู้ประกอบธุรกิจป่าไม้ในยุคที่ลำปางเป็นศูนย์กลางการค้าไม้สักของภาคเหนือ ตัวบ้านสร้างด้วยไม้สักทั้งหลังในลักษณะ เรือนหมู่ขนาดใหญ่ และมีเสาไม้สักรองรับน้ำหนักบ้านถึง 116 ต้น จึงเป็นที่มาของชื่อ “บ้านเสานัก” โดยคำว่า “นัก” ในภาษาล้านนา หมายถึง “จำนวนมาก”

ลักษณะสถาปัตยกรรมของบ้านมีความโดดเด่น โดย โครงสร้างและหลังคาเป็นแบบล้านนา ส่วน พาไลย์หรือระเบียงรอบบ้าน แสดงถึงอิทธิพลของศิลปะพม่า ทำให้เกิดรูปแบบสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานกันอย่างลงตัวและสะท้อนถึงวัฒนธรรมของผู้คนในยุคการค้าไม้

บริเวณด้านหน้าบ้านมี ต้นสารภีเก่าแก่อายุกว่า 140–150 ปี ซึ่งให้ร่มเงาแก่ตัวบ้านและเป็นอีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญของสถานที่แห่งนี้ ในอดีตบ้านเสานักเคยใช้เป็นสถานที่ ต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง รวมถึงใช้จัดงานขันโตกและพิธีมงคลต่างๆ

ปัจจุบันบ้านเสานักอยู่ในความดูแลของ คุณพิมพ์จักร ชิวารักษ์ ทายาทของตระกูล และเปิดให้เข้าชมในรูปแบบ พิพิธภัณฑ์ศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดลำปาง ภายในบ้านจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้โบราณ เช่น แหย่งช้างของเจ้าหลวงลำปาง หีบโบราณ เครื่องอัดกลีบผ้าม่วง กำปั่นเหล็ก เครื่องเขิน เครื่องเงิน รวมถึงภาพของเจ้าดารารัศมีและภาพเจ้าของบ้านรุ่นแรก

นอกจากนี้บริเวณรอบบ้านยังมี ถุข้าวหรือยุ้งข้าวโบราณ ซึ่งสะท้อนวิถีชีวิตของชาวล้านนาในอดีต ทำให้บ้านเสานักเป็นทั้งบ้านไม้สักโบราณและแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของลำปาง