วัดถ้ำผาน้ำเที่ยง (Wat Tham Pha Nam Thiang) ตั้งอยู่ท่ามกลางวงล้อมของเทือกเขาหินปูนยุคเพอร์เมียนอันสลับซับซ้อนในเขตอำเภอภูผาม่าน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ขึ้นชื่อเรื่องความบริสุทธิ์ของธรรมชาติและทัศนียภาพที่คล้ายคลึงกับกุ้ยหลิน เมืองจีน ความโดดเด่นทางกายภาพของวัดแห่งนี้เริ่มตั้งแต่บริเวณทางเข้าที่ถูกปกคลุมด้วยร่มเงาของพันธุ์ไม้ท้องถิ่นและพรรณไม้หายากที่ขึ้นตามเขาหินปูน ส่งผลให้อากาศบริเวณวัดมีความชื้นสัมพัทธ์สูงและเย็นสบายตลอดทั้งปี แม้ในวันที่แสงแดดจัด แสงจะตกกระทบหน้าผาหินปูนสีเทาตัดกับสีเขียวขจีของป่าไม้ เกิดเป็นภาพทัศนียภาพที่สะกดสายตาผู้มาเยือนตั้งแต่แรกเห็น

เมื่อเดินลึกเข้ามาสู่ส่วนของถ้ำผาน้ำเที่ยง ซึ่งเป็นไฮไลต์สำคัญของวัด จะพบกับโถงถ้ำขนาดมหึมาที่มีเพดานสูงลิบลิ่ว ความพิเศษของถ้ำแห่งนี้คือระบบนิเวศภายในที่ยังคงความสมบูรณ์อย่างยิ่ง มีทางเดินจงกรมที่ถูกจัดวางไว้อย่างเป็นระเบียบตามแนวขอบถ้ำ เพื่อให้พระภิกษุและพุทธศาสนิกชนได้ใช้ฝึกสติท่ามกลางความสงัด ภายในมีการประดิษฐานพระพุทธรูปปางสมาธิและปางมารวิชัยหลายองค์ โดยมีพระประธานองค์ใหญ่ที่มีพุทธลักษณะงดงาม สงบนิ่งอยู่ท่ามกลางหมู่หินงอกหินย้อยรูปทรงแปลกตา ทั้งที่เป็นลักษณะคล้ายม่านน้ำตก และลักษณะที่เป็นเสาหินขนาดใหญ่ที่เกิดจากการหลอมรวมกันของหินงอกและหินย้อยตลอดหลายพันปี ร่องรอยของสายน้ำที่ไหลผ่านผนังถ้ำในอดีตทิ้งลวดลายพริ้วไหวไว้บนเนื้อหิน ราวกับงานประติมากรรมชั้นเลิศที่ธรรมชาติบรรจงสร้างขึ้น

ในด้านศาสนกิจ วัดแห่งนี้สืบทอดปฏิปทาตามแบบฉบับวัดป่า เน้นความเรียบง่ายและการขัดเกลาจิตใจ ภายในถ้ำจะไม่มีการประดับตกแต่งด้วยไฟแสงสีที่เกินความจำเป็น เพื่อรักษาสภาวะดั้งเดิมของถ้ำให้มากที่สุด เสียงเดียวที่ผู้มาเยือนจะได้ยินคือเสียงหยดน้ำที่หยดลงจากเพดานถ้ำลงสู่แอ่งน้ำเล็กๆ และเสียงลมที่พัดผ่านปากถ้ำ ซึ่งช่วยสร้างสมาธิได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ บริเวณด้านนอกยังมีศาลาไม้ที่กลมกลืนกับสภาพแวดล้อม และบันไดทางเดินที่นำขึ้นสู่จุดชมวิวบนไหล่เขา ซึ่งสามารถมองเห็นหมู่บ้านเบื้องล่างและทิวเขาสลับซับซ้อนของอำเภอภูผาม่านได้สุดสายตา การเดินทางมาที่นี่จึงไม่ใช่เพียงการมาท่องเที่ยว แต่คือการพาตัวเองมาสัมผัสกับ "ธรรมะ" ที่ซ่อนอยู่ใน "ธรรมชาติ" อย่างแท้จริง

---

วิธีการเดินทาง

• จากตัวเมืองขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 (ขอนแก่น-ชุมแพ) เมื่อถึงอำเภอชุมแพให้เลี้ยวขวาไปตามทางหลวงหมายเลข 201 มุ่งหน้าสู่อำเภอภูผาม่าน จากนั้นเลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2361 มุ่งหน้าไปยังแหล่งท่องเที่ยวถ้ำค้างคาว จะมีป้ายบอกทางเข้าวัดถ้ำผาน้ำเที่ยงเป็นระยะ

---

คำแนะนำ

• ควรแต่งกายสุภาพเนื่องจากเป็นศาสนสถาน

• ช่วงเช้าอากาศจะสดชื่นมาก และแสงแดดที่ส่องกระทบหน้าผาหินปูนจะมีความสวยงามเป็นพิเศษ

• ห้ามจับหินงอกหินย้อยภายในถ้ำเพื่อป้องกันการเสียหายและคงความสวยงามตามธรรมชาติ

---

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เนื่องจากเป็นศาสนสถานและสถานปฏิบัติธรรม

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น. หมายเหตุ: เนื่องจากเป็นสถานปฏิบัติธรรมที่เน้นความสงบวิเวก หลังเวลา 17:00 น. จะเป็นเวลาทำวัตรเย็นและสมาธิภาวนาของพระภิกษุและผู้มาถือศีล จึงขอความร่วมมือนักท่องเที่ยวออกจากพื้นที่ถ้ำและบริเวณวัดตามเวลาที่กำหนด เพื่อไม่ให้เป็นการรบกวนศาสนกิจ