“ชมรอยเท้าไดโนเสาร์ออร์นิโธพอดหายากกว่าร้อยรอยบนลานหินทรายยุคครีเทเชียส อายุกว่าร้อยล้านปี สมบูรณ์และชัดเจนที่สุดแห่งหนึ่งในไทย พร้อมนิทรรศการธรณีวิทยาริมฝั่งโขงอันน่าตื่นตาตื่นใจ”
แหล่งเรียนรู้รอยเท้าไดโนเสาร์ ท่าอุเทน (Dinosaur Footprints Park Tha Uthen) ตั้งอยู่ในเขตบ้านพนอม จังหวัดนครพนม ถือเป็นหนึ่งในสถานที่ทางบรรพชีวินวิทยาที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องด้วยการค้นพบกลุ่มรอยเท้าสัตว์ดึกดำบรรพ์ที่ปรากฏอยู่บนลานหินทรายสีแดงหนาในหมวดหินภูกระดึง ซึ่งมีอายุทางธรณีวิทยาอยู่ในช่วงยุคครีเทเชียสตอนต้น หรือประมาณ 100 ถึง 140 ล้านปีมาแล้ว รอยเท้าเหล่านี้ถูกค้นพบโดยบังเอิญขณะที่มีการระเบิดหินเพื่อนำไปใช้ในการก่อสร้างริมฝั่งแม่น้ำโขง ซึ่งเผยให้เห็นร่องรอยการก้าวเดินของสิ่งมีชีวิตที่เคยครอบครองผืนแผ่นดินแถบนี้ก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงทางภูมิศาสตร์ครั้งใหญ่
ความโดดเด่นทางวิชาการของที่นี่คือการพบรอยเท้าของไดโนเสาร์กลุ่ม "ออร์นิโธพอด" หรือไดโนเสาร์พวกกินพืชที่เดินด้วยสองเท้าหลังเป็นหลัก ซึ่งมีลักษณะนิ้วเท้าสามนิ้วค่อนข้างทู่และกว้าง โดยรอยเท้าที่พบมีขนาดแตกต่างกันไปสะท้อนถึงการอยู่รวมกันเป็นฝูงหรือครอบครัว นอกจากนี้ยังมีการค้นพบกลุ่มรอยเท้าขนาดเล็กที่มีลักษณะคล้ายรอยเท้านกยูง ซึ่งนักธรณีวิทยาจัดให้อยู่ในกลุ่ม "อิกโนทอร์นิส" ซึ่งหาชมได้ยากมากในระดับโลก รอยเท้าเหล่านี้ไม่ได้เพียงแค่บอกขนาดหรือชนิดของไดโนเสาร์เท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เป็นบันทึกพฤติกรรมในอดีต เช่น ทิศทางการเคลื่อนที่ ความเร็วในการเดิน และสภาพแวดล้อมในขณะนั้นที่เป็นที่ราบน้ำท่วมถึงริมลำน้ำโบราณ
ปัจจุบัน กรมทรัพยากรธรณีและหน่วยงานท้องถิ่นได้ร่วมกันพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นศูนย์เรียนรู้ที่สมบูรณ์แบบ โดยมีการสร้างอาคารสถาปัตยกรรมกึ่งเปิดเพื่อคลุมหลุมขุดค้นทั้งหมดไว้ เพื่อป้องกันความเสียหายจากแสงแดด การกัดเซาะของน้ำฝน และการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิที่อาจทำให้หินทรายปริแตก ภายในอาคารมีการจัดเส้นทางเดินชมที่ยกระดับขึ้นเหนือพื้นดินเพื่อให้ผู้เข้าชมสามารถมองเห็นรอยเท้าแต่ละรอยได้อย่างชัดเจนโดยไม่ทำความเสียหายต่อโบราณวัตถุ พร้อมทั้งมีการติดตั้งป้ายข้อมูลเชิงลึกที่อธิบายถึงกระบวนการเกิดฟอสซิลรอยเท้า และความเชื่อมโยงของระบบนิเวศดึกดำบรรพ์ในแอ่งโคราชและแอ่งสกลนคร ทำให้ที่นี่เป็นห้องเรียนธรรมชาติที่มีคุณค่าอย่างยิ่งสำหรับนักเรียน นักศึกษา และนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสรอยจำลองของกาลเวลาอย่างใกล้ชิด
วิธีการเดินทาง
- จากตัวเมืองนครพนม ใช้ทางหลวงหมายเลข 212 (ถนนชยางกูร) มุ่งหน้าไปยังอำเภอท่าอุเทน ขับเลยตัวอำเภอไปทางจังหวัดบึงกาฬ ประมาณกิโลเมตรที่ 180-181 จะมีป้ายบอกทางชัดเจนให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปยังบ้านพนอม
คำแนะนำ
-
ควรสวมรองเท้าที่เดินสบายเพราะต้องเดินชมบนเส้นทางยกระดับภายในอาคาร
-
แนะนำให้พกพัดลมมือถือหรือพัด เพราะภายในอาคารจัดแสดงอาจมีอากาศร้อนอบอ้าว
-
การใช้ไฟฉายส่องในมุมเฉียงจะช่วยให้เห็นขอบและมิติของรอยเท้าได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
-
ห้ามก้าวลงไปสัมผัสหรือเหยียบบนลานหินทรายที่มีรอยเท้าโดยเด็ดขาดเพื่อการอนุรักษ์
-
ช่วงเวลาเช้าก่อน 10.00 น. เป็นช่วงที่แสงธรรมชาติเอื้อต่อการถ่ายภาพมากที่สุด
-
ควรเตรียมน้ำดื่มติดตัวไปด้วยเนื่องจากร้านค้าในบริเวณใกล้เคียงอาจมีจำกัด
-
หากมาเป็นหมู่คณะควรติดต่อลานเรียนรู้ล่วงหน้าเพื่อให้เจ้าหน้าที่ช่วยบรรยาย
-
ตรวจสอบสภาพอากาศก่อนเดินทางเพราะทางเข้าอาจสัญจรลำบากในช่วงฝนตกหนัก
ค่าเข้าชม:
-
ไม่มีค่าธรรมเนียมเข้าชม (ฟรีสำหรับนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ)
เวลาเปิดปิดทำการ:
-
เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08:00 – 17:00 น. (ไม่เว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์)