พิพิธภัณฑ์ปลากัดสยาม (Siamese Fighting Fish Museum) เป็นแหล่งเรียนรู้เชิงนิเวศและวัฒนธรรมที่ก่อตั้งขึ้นด้วยแนวคิด “การอนุรักษ์ปลากัดไทยในฐานะสัตว์น้ำประจำชาติ” โดยมุ่งเน้นทั้งด้านความรู้ทางชีววิทยา ศิลปะการเพาะพันธุ์ และคุณค่าทางวัฒนธรรมที่ปลากัดมีต่อสังคมไทยมาอย่างยาวนานภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงปลากัดหลากหลายสายพันธุ์ ทั้งปลากัดป่าที่พบตามธรรมชาติในพื้นที่ชุ่มน้ำของไทย เช่น ปลากัดมหาชัย ปลากัดอีสาน และปลากัดทุ่งนา รวมถึงปลากัดสายพันธุ์สวยงามที่ผ่านการพัฒนาสายพันธุ์โดยนักเพาะเลี้ยง ซึ่งมีความโดดเด่นด้านสีสัน ครีบ และรูปทรงที่หลากหลาย แต่ยังคงเอกลักษณ์ของปลากัดไทยไว้

การจัดแสดงถูกออกแบบให้เป็น “นิทรรศการมีชีวิต” (Living Exhibition) โดยใช้ตู้ปลาแบบใสจัดวางอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ผู้เข้าชมสามารถสังเกตพฤติกรรมของปลากัด เช่น การกางครีบ การแสดงอาณาเขต และพฤติกรรมการปรับตัวตามสภาพแวดล้อม ซึ่งช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของปลากัดได้อย่างลึกซึ้งมากกว่าการชมเพียงภาพนิ่งอาคารจัดแสดงหลักเป็นสถาปัตยกรรมสไตล์ไทยประยุกต์ ใช้วัสดุไม้และโทนธรรมชาติ เพื่อให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อมของคุ้งบางกะเจ้า ซึ่งเป็นพื้นที่สีเขียวที่ได้รับการขนานนามว่า “ปอดของกรุงเทพฯ” รอบบริเวณพิพิธภัณฑ์ถูกจัดเป็นสวนพรรณไม้พื้นถิ่น มีทางเดินไม้ยกระดับที่ทอดผ่านพื้นที่ร่มรื่น ทำให้ผู้เข้าชมสามารถเดินชมธรรมชาติควบคู่กับนิทรรศการได้อย่างผ่อนคลาย

นอกจากโซนจัดแสดงปลากัดแล้ว ยังมีพื้นที่เรียนรู้เกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น ประวัติการเลี้ยงปลากัดในอดีต การใช้ปลากัดในวัฒนธรรมไทย ทั้งในด้านการละเล่นพื้นบ้านและความเชื่อ รวมถึงการพัฒนาอุตสาหกรรมปลาสวยงามที่สร้างรายได้ให้กับชุมชนภายในพื้นที่ยังมีโซนบ้านไทยโบราณที่จำลองวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชนริมคลอง เช่น ครัวไทย สวนสมุนไพร และพื้นที่ใช้สอยแบบเรือนไทย ทำให้ผู้เข้าชมได้สัมผัสบรรยากาศวัฒนธรรมควบคู่ไปกับธรรมชาติอย่างสมบูรณ์อีกหนึ่งจุดเด่นคือโซนคาเฟ่ขนาดเล็กที่เน้นบรรยากาศธรรมชาติ เหมาะสำหรับการพักผ่อนหลังการเดินชมพิพิธภัณฑ์ รวมถึงพื้นที่นั่งพักกลางสวนที่สามารถมองเห็นวิวต้นไม้และคลองในบางกะเจ้าได้อย่างสงบ

พิพิธภัณฑ์ปลากัดสยามไม่ได้เป็นเพียงสถานที่จัดแสดงปลา แต่เป็นพื้นที่เรียนรู้แบบองค์รวม ที่ผสมผสานระหว่างวิทยาศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม และวิถีชีวิตชุมชนเข้าด้วยกัน เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวทุกวัย โดยเฉพาะผู้ที่สนใจธรรมชาติ สัตว์น้ำ และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในบรรยากาศใกล้กรุงเทพฯ

• รถยนต์: ข้ามสะพานภูมิพล เข้าถนนเพชรหึงษ์ มุ่งหน้าสู่คุ้งบางกะเจ้า

• เรือ: นั่งเรือข้ามฟากจากท่าเรือวัดคลองเตยนอก ไปยังท่าเรือกำนันขาว แล้วเดินหรือปั่นจักรยานต่อไปยังพิพิธภัณฑ์ (ระยะทางไม่ไกล)

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (มีตู้รับบริจาคเพื่อสนับสนุนค่าอาหารปลาและการบำรุงสถานที่)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดวันเสาร์–อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 09:00–17:00 น.

• (วันธรรมดาแนะนำให้ตรวจสอบล่วงหน้า เนื่องจากบางส่วนอาจปิดปรับปรุง)