คฤหาสน์อุดมเดชวัฒน์ (Udom Dejwat Mansion) หรือที่รู้จักกันในนาม "บ้านโบราณท่าแร่" ไม่ได้เป็นเพียงสิ่งปลูกสร้างเก่าแก่ แต่เป็นอนุสรณ์สถานแห่งความเพียรพยายามและสถาปัตยกรรมที่ทรงคุณค่าที่สุดในภาคอีสาน อาคารหลังนี้ถูกสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2475 โดย นายองเลื่อง โสรินทร์ (ต้นตระกูลอุดมเดชวัฒน์) ซึ่งเป็นคหบดีผู้มั่งคั่งและเป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของชาวคริสต์ในชุมชนท่าแร่ ตัวอาคารได้รับอิทธิพลอย่างชัดเจนจาก สถาปัตยกรรมแบบฝรั่งเศสยุคอาณานิคม ผสมผสานกับ เอกลักษณ์ของช่างฝีมือชาวเวียดนาม ที่อพยพมาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร ความมหัศจรรย์ของอาคารหลังนี้อยู่ที่ โครงสร้างผนังรับน้ำหนัก ซึ่งเป็นการก่ออิฐถือปูนที่มีความหนาเป็นพิเศษ โดย ไม่มีการใช้เสาเข็มหรือเหล็กเส้น แม้แต่เส้นเดียว แต่ใช้วัสดุพื้นถิ่นอย่าง ปูนขาว ทราย และยางบง เป็นส่วนผสมหลักในการยึดเกาะ จนสามารถยืนหยัดมั่นคงผ่านกาลเวลามาได้นานกว่า 90 ปี โดยไม่มีการทรุดตัวที่ผิดปกติ

สิ่งที่น่าทึ่งและสะท้อนถึงความมั่งคั่งในอดีตคือ มหากาพย์การขนส่งวัสดุ โดยเฟอร์นิเจอร์ไม้โอ๊ค โคมไฟระย้า และกระเบื้องตกแต่งบางส่วนถูก สั่งนำเข้ามาจากประเทศฝรั่งเศส โดยทางเรือข้ามมหาสมุทรมาขึ้นที่ท่าเรือกรุงเทพฯ จากนั้นต้องลำเลียงผ่านรถไฟมายังจังหวัดนครราชสีมา และใช้ขบวน เกวียนกว่าร้อยเล่ม บรรทุกข้าวของผ่านเส้นทางทุรกันดารและป่าทึบกินเวลานานหลายเดือนกว่าจะถึงหมู่บ้านท่าแร่ นอกจากนี้ บริเวณ ซุ้มประตูและหน้าต่างทรงโค้ง ยังมีการประดับตกแต่งด้วย ลวดลายปูนปั้นที่ประณีต ซึ่งเป็นศิลปะแบบตะวันตกที่หาดูได้ยากในยุคนั้น พื้นภายในปูด้วย ไม้แผ่นใหญ่พิเศษ ที่ยังคงความแน่นและเงางาม ปัจจุบันพื้นที่ชั้นล่างได้รับการรีโนเวทให้เป็นคาเฟ่ ซึ่งทายาทรุ่นปัจจุบันตั้งใจให้เป็น พื้นที่กึ่งพิพิธภัณฑ์ เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสบรรยากาศความหรูหราในอดีต พร้อมเรียนรู้วิถีชีวิตและความศรัทธาของชาวท่าแร่ที่หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกับสถาปัตยกรรมระดับโลกหลังนี้

• จากตัวเมืองสกลนคร ใช้ทางหลวงหมายเลข 22 (สกลนคร-นครพนม) ขับตรงไปประมาณ 21 กิโลเมตร เมื่อถึงสามแยกท่าแร่ให้เลี้ยวขวาเข้าสู่ชุมชนบ้านท่าแร่ คฤหาสน์จะตั้งอยู่บนถนนราษฎร์เจริญ (ถนนสายหลักของหมู่บ้านโบราณ) สามารถจอดรถได้บริเวณริมถนนหน้าคฤหาสน์

• ควรแวะไปในช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ๆ เพื่อแสงที่สวยงามในการถ่ายรูปตัวตึก

• ภายในมีคาเฟ่ให้บริการ แนะนำให้ลองเมนูเครื่องดื่มซิกเนเจอร์ที่ผสมผสานวัตถุดิบท้องถิ่น

• สามารถเดินเล่นชม "บ้านโบราณ" หลังอื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียงบนถนนสายเดียวกันได้

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิดปิดทำการ:

• วันจันทร์ – วันศุกร์: 08:00 – 18:00 น.

• วันเสาร์ – วันอาทิตย์: 08:30 – 18:30 น.