พระธาตุท่าอุเทน (Phra That Tha Uthen) ประดิษฐานอยู่ภายในวัดพระธาตุท่าอุเทน อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม ถือเป็นหนึ่งในพระธาตุศักดิ์สิทธิ์ที่มีความสำคัญสูงสุดในลุ่มแม่น้ำโขงตอนบน เริ่มดำเนินการก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2454 โดยพระอาจารย์ศรีทัตถ์ ญาณสัมปันโน พระเกจิวิปัสสนาจารย์ผู้มีบารมีแก่กล้า ซึ่งท่านได้ธุดงค์มาจากฝั่งลาวและมองเห็นชัยภูมิอันเหมาะสมริมฝั่งโขง ท่านได้ใช้ศรัทธาบารมีรวบรวมพุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทยและชาวลาวจากแขวงคำม่วนร่วมกันสละแรงกายและทรัพย์สินเพื่อสร้างองค์พระธาตุแห่งนี้ โดยมีจุดประสงค์เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุสำคัญที่อัญเชิญมาจากเมืองย่างกุ้ง ประเทศเมียนมาร์ พร้อมด้วยพระพุทธรูปทองคำและของมีค่าโบราณที่ผู้มีจิตศรัทธานำมาถวาย ซึ่งถูกบรรจุไว้ในอุโมงค์ใต้ฐานพระธาตุและชั้นต่างๆ ขององค์เจดีย์

ในเชิงสถาปัตยกรรม องค์พระธาตุท่าอุเทนมีเอกลักษณ์โดดเด่นด้วยการจำลองแบบมาจากพระธาตุพนมองค์เดิม (ก่อนการบูรณะในยุคหลัง) แต่มีการปรับสัดส่วนให้มีความเพรียวบางและสูงสง่ายิ่งขึ้น โดยมีความสูงรวมจากฐานถึงยอดฉัตรทองคำประมาณ 66 เมตร ฐานพระธาตุเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างด้านละ 6 เมตร ก่ออิฐถือปูนอย่างประณีต ตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นอันอ่อนช้อยซึ่งสะท้อนถึงศิลปะล้านช้างที่ผสมผสานกับอิทธิพลศิลปะพม่าในบางส่วน โดยเฉพาะบริเวณส่วนยอดที่มีความแหลมสูงพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าเปรียบเสมือนสะพานเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์และสวรรค์ องค์เจดีย์แบ่งออกเป็น 3 ชั้นหลัก: ชั้นล่างสุดเป็นฐานทักษิณที่บรรจุวัตถุมงคลและพระพุทธรูปเงินทอง ชั้นกลางเป็นส่วนที่เก็บเครื่องอัฐบริขารและของใช้ส่วนตัวของพระอาจารย์ศรีทัตถ์เพื่อระลึกถึงคุณงามความดีของท่าน และชั้นบนสุดคือส่วนที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของวัด

ตามคติความเชื่อโบราณ พระธาตุท่าอุเทนถูกกำหนดให้เป็น "พระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันศุกร์" เนื่องจากตั้งอยู่ทางทิศเหนือ (ทิศอุดร) ของพระธาตุพนม ซึ่งตามตำราโหราศาสตร์โบราณเป็นทิศประจำของดาวศุกร์ เชื่อกันว่าอานิสงส์ของการมาสักการะจะช่วยเสริมส่งให้ชีวิตมีความรุ่งโรจน์ โชติช่วงชัชวาล มีความเจริญรุ่งเรืองเหมือนแสงอาทิตย์ในยามเช้า และช่วยขจัดปัดเป่าอุปสรรคทั้งปวงให้หมดสิ้นไป นอกจากนี้ ที่ตั้งของวัดยังมีความสำคัญทางภูมิศาสตร์ เพราะตั้งอยู่ตรงข้ามกับจุดที่แม่น้ำหินบูรณ์จากประเทศลาวไหลมาบรรจบกับแม่น้ำโขง ทำให้เกิดทัศนียภาพที่งดงามและสงบเงียบ ทุกปีในช่วงวันขึ้น 13 ค่ำ ถึงแรม 1 ค่ำ เดือน 4 จะมีงานนมัสการพระธาตุท่าอุเทน ซึ่งเป็นงานประเพณีที่พุทธศาสนิกชนจากทั่วสารทิศจะมาร่วมกันเวียนเทียนและห่มผ้าองค์พระธาตุ เพื่อสืบสานศรัทธาที่หยั่งรากลึกมานานกว่าหนึ่งศตวรรษ

• จากตัวเมืองนครพนม ใช้ทางหลวงหมายเลข 212 (ถนนชยางกูร) มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ (ทางไปอำเภอบ้านแพง) ระยะทางประมาณ 26 กิโลเมตร เมื่อเข้าเขตอำเภอท่าอุเทน จะเห็นทางแยกเข้าสู่วัดพระธาตุท่าอุเทนซึ่งตั้งอยู่ทางขวามือริมแม่น้ำโขง

• สำหรับผู้เกิดวันศุกร์ควรเตรียมดอกไม้สีน้ำเงินหรือสีฟ้าและน้ำอบมาสักการะเพื่อเสริมดวงชะตา

• ช่วงเวลาเช้าตรู่และช่วงเย็นเป็นเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการถ่ายภาพองค์พระธาตุคู่กับแสงริมโขง

• การแต่งกายควรสุภาพเรียบร้อยเนื่องจากเป็นศาสนสถานสำคัญที่ชาวบ้านให้ความเคารพศรัทธาสูง

• บริเวณหลังวัดมีจุดชมวิวแม่น้ำโขงที่สามารถมองเห็นเมืองหินบูรณ์ของประเทศลาวได้อย่างชัดเจน

• หากมาในช่วงเดือนสี่ (กุมภาพันธ์-มีนาคม) จะตรงกับงานนมัสการพระธาตุซึ่งมีบรรยากาศคึกคักมาก

• การเดินเวียนเทียนรอบองค์พระธาตุควรเดินวนขวา (ทักษิณาวรรต) จำนวน 3 รอบตามธรรมเนียมพุทธ

• ควรเตรียมร่มหรือหมวกหากมาในช่วงกลางวันเนื่องจากลานรอบองค์พระธาตุเป็นพื้นที่โล่งแจ้ง

• พุทธศาสนิกชนนิยมนำผ้าห่มพระธาตุมาถวายเพื่อขอพรให้ชีวิตมีความร่มเย็นเป็นสุขและรุ่งเรือง

• ในเขตวัดเป็นเขตอภัยทานและพื้นที่สงบควรสำรวมกิริยาและงดใช้เสียงดังขณะเดินชมโดยรอบ

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าสักการะทุกวัน ตลอด 24 ชั่วโมง