วัดเขาตะเครา (Khao Takrao Temple) เป็นวัดสำคัญคู่บ้านคู่เมืองของชาวบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลาง ราวพุทธศตวรรษที่ 22 (ประมาณ พ.ศ. 2100–2199) ในยุคที่ชุมชนริมแม่น้ำเพชรบุรีมีความเจริญรุ่งเรือง วัดแห่งนี้จึงทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางจิตใจของชาวบ้านมาตั้งแต่อดีต

ภายในวัดเป็นที่ประดิษฐาน หลวงพ่อทอง พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัด ซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประทับนั่งขัดสมาธิราบ พระหัตถ์ขวาวางคว่ำลงเหนือพระชานุ หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ตามคตินิยมในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลาง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกับการก่อตั้งวัด มีลักษณะพุทธศิลป์อยุธยาตอนกลาง พระพักตร์รูปไข่ พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบต่ำ พระนาสิกโด่งได้สัดส่วน และพระโอษฐ์แย้มเล็กน้อย แสดงพุทธลักษณะอันสงบ เมตตา และเปี่ยมด้วยพลังศรัทธา

ตามตำนานความเชื่อที่สืบทอดกันมา หลวงพ่อทองเป็นหนึ่งใน พระพุทธรูปลอยน้ำ 5 พี่น้อง ซึ่งลอยมาตามลำน้ำสายสำคัญของภาคกลางในช่วงปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา ราว พ.ศ. 2150–2200 ก่อนถูกอัญเชิญขึ้นประดิษฐาน ณ วัดต่าง ๆ ได้แก่

• หลวงพ่อโสธร วัดโสธรวรารามวรวิหาร

• หลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ใน

• หลวงพ่อวัดไร่ขิง

• หลวงพ่อวัดบ้านแหลม

• หลวงพ่อทอง วัดเขาตะเครา

ซึ่งทั้งหมดล้วนกลายเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองและเป็นศูนย์รวมศรัทธาของประชาชนในแต่ละพื้นที่

เอกลักษณ์สำคัญที่โดดเด่นของหลวงพ่อทองคือ ทองคำเปลวที่ปิดพอกหนานุ่มทั่วองค์พระ จากแรงศรัทธาของพุทธศาสนิกชนที่เดินทางมาสักการะ ขอพร และแก้บนอย่างต่อเนื่องยาวนานหลายชั่วอายุคน โดยเชื่อกันว่าหลวงพ่อทองมีความศักดิ์สิทธิ์ด้านความปลอดภัย การเดินทาง การค้าขาย และสุขภาพ ส่งผลให้องค์พระมีลักษณะขนาดใหญ่กว่ารูปแบบดั้งเดิม และกลายเป็นพุทธลักษณะเฉพาะที่ไม่เหมือนพระพุทธรูปองค์ใด

ปัจจุบัน หลวงพ่อทองประดิษฐานอยู่ภายใน วิหารหลวงพ่อทอง ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อรองรับพุทธศาสนิกชนจำนวนมาก วัดเขาตะเคราจึงมิได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบศาสนกิจเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งศรัทธา ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ทางพระพุทธศาสนาที่สืบทอดต่อเนื่องยาวนานกว่า 400 ปี ควบคู่ไปกับวิถีชีวิตของผู้คนริมแม่น้ำเพชรบุรีอย่างแนบแน่น

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากกรุงเทพฯ ใช้ถนนพระราม 2 เข้าสู่เพชรบุรี เลี้ยวซ้ายทางแยกเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 3176 มุ่งหน้าไปทางอำเภอบ้านแหลม จะมีป้ายบอกทางไปวัดเขาตะเคราตลอดเส้นทาง

รถสาธารณะ:

• ขึ้นรถตู้จากกรุงเทพฯ ไปลงที่ตัวเมืองเพชรบุรี แล้วต่อรถสองแถวสายเพชรบุรี-บ้านแหลม หรือเหมารถรับจ้างท้องถิ่นไปยังวัด

ทางเรือ:

• สามารถเหมาเรือหางยาวจากท่าเรือในอำเภอบ้านแหลม ล่องชมวิถีชีวิตริมน้ำมาจนถึงหน้าวัดได้

ช่วงเวลาที่แนะนำ:

• สามารถเที่ยวได้ตลอดทั้งปี แต่หากต้องการเลี่ยงฝูงชนควรมาในวันธรรมดา ส่วนช่วงเทศกาลตรุษจีนจะมีการจัดงานสมโภชอย่างยิ่งใหญ่

การแต่งกาย:

• เนื่องจากเป็นศาสนสถานสำคัญ ควรแต่งกายสุภาพ เรียบร้อย มิดชิด เพื่อเป็นการเคารพสถานที่

การถ่ายภาพ:

• ภายในวิหารสามารถถ่ายภาพได้ แต่ควรสำรวมและไม่ส่งเสียงดังรบกวนผู้ที่กำลังปฏิบัติธรรม

อาหารและวัฒนธรรม:

• บริเวณหน้าวัดมีร้านอาหารพื้นบ้านและของฝากจำหน่าย โดยเฉพาะ "ขนมหวานเมืองเพชร" และ "อาหารทะเลแห้ง" ที่เป็นของดีขึ้นชื่อ

การวางแผน:

• หากเดินทางมาในช่วงวันหยุดยาว ควรเผื่อเวลาสำหรับการหาที่จอดรถเนื่องจากพุทธศาสนิกชนจะหนาแน่นมาก

ค่าธรรมเนียมเข้าชม

• ชาวไทย: เข้าชมฟรี (ร่วมทำบุญตามกำลังศรัทธา)

• ชาวต่างชาติ: เข้าชมฟรี (ไม่มีการเก็บค่าธรรมเนียม)

เวลาทำการ

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน: 07:00 – 17:00 น.

• หมายเหตุ: ในช่วงงานเทศกาลประจำปี วิหารหลวงพ่อทองอาจเปิดให้สักการะได้จนถึงช่วงค่ำ