พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อินทร์บุรี (In Buri National Museum) มีประวัติความเป็นมาที่เชื่อมโยงกับรากฐานของชุมชนโบราณในลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนบน จากหลักฐานทางโบราณคดีพบว่า บริเวณอำเภออินทร์บุรีเคยเป็นที่ตั้งของชุมชนโบราณมาตั้งแต่สมัยทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 12–16 โดยเฉพาะที่แหล่งโบราณคดีบ้านคูเมือง ตำบลห้วยชัน ซึ่งมีการค้นพบโบราณวัตถุหลากหลายประเภท สะท้อนถึงความรุ่งเรืองทางศาสนา เศรษฐกิจ และการตั้งถิ่นฐานของผู้คนในอดีต

ในอดีต เมืองอินทร์บุรีมีฐานะเป็นเมืองชายแดนทางทิศเหนือของอาณาจักรกรุงศรีอยุธยา และมีอาณาเขตติดต่อกับเมืองชัยนาท ซึ่งเป็นหัวเมืองตอนใต้ของอาณาจักรสุโขทัย ทำให้พื้นที่แห่งนี้มีบทบาทสำคัญทั้งในด้านการปกครอง การค้า และการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมระหว่างอาณาจักรสำคัญของไทยในแต่ละยุคสมัย

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอินทร์บุรีตั้งอยู่ภายในบริเวณ วัดโบสถ์ (พระอารามหลวง) ตำบลอินทร์บุรี อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี เริ่มก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2481 โดยเดิมจัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์ของวัด ภายใต้การดำริของ พระเทพสุทธิโมลี (ผึ่ง โรจโน) อดีตเจ้าอาวาสวัดโบสถ์ และเจ้าคณะจังหวัดสิงห์บุรี–อุทัยธานี (ฝ่ายธรรมยุต) ท่านได้รวบรวมศิลปวัตถุและโบราณวัตถุจากการบริจาคของประชาชน เพื่อนำมาจัดแสดงเผยแพร่ความรู้แก่ผู้สนใจทั่วไป โดยใช้ชื่อว่า “พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัดโบสถ์”

ต่อมา เมื่อมีการรวบรวมโบราณวัตถุเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก และมีการจัดแสดงอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ จึงได้ส่งมอบการดูแลให้กรมศิลปากรรับผิดชอบ พร้อมทั้งขออนุมัติเปลี่ยนชื่อเป็น “พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อินทร์บุรี” ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์แห่งนี้สังกัด สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ ทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญด้านโบราณคดีและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของจังหวัดสิงห์บุรีและพื้นที่ใกล้เคียง

ในด้านการจัดแสดง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอินทร์บุรีจัดแสดง นิทรรศการถาวรในอาคารจำนวน 2 หลัง รวม 4 ห้องจัดแสดง โดยแบ่งเนื้อหาการจัดแสดงออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่

• ชั้นบน จัดแสดงศิลปวัตถุและโบราณวัตถุที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา เช่น พระพุทธรูป โบราณศาสนวัตถุ และวัตถุที่สะท้อนความเชื่อของผู้คนในอดีต

• ชั้นล่าง จัดแสดงนิทรรศการด้าน ภูมิปัญญาไทยในท้องถิ่น ถ่ายทอดวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ และภูมิปัญญาของชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอินทร์บุรีจึงเป็นทั้งแหล่งรวบรวมมรดกทางวัฒนธรรม และศูนย์การเรียนรู้ที่ช่วยเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบันอย่างทรงคุณค่า

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากตัวเมืองสิงห์บุรี ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 311 (สายเก่า) มุ่งหน้าอำเภออินทร์บุรี พิพิธภัณฑ์จะอยู่ภายในวัดโบสถ์ ติดริมแม่น้ำเจ้าพระยา

รถโดยสารประจำทาง:

• สามารถขึ้นรถสายสิงห์บุรี-ชัยนาท (สาย 110) หรือ สิงห์บุรี-อุทัยธานี (สาย 157) แล้วลงที่อำเภออินทร์บุรี

ช่วงเวลาท่องเที่ยว:

• แนะนำให้ไปช่วงเช้าเพื่อเดินชมวัดโบสถ์ริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีบรรยากาศร่มรื่นไปพร้อมๆ กัน

ข้อควรปฏิบัติ:

• ภายในอาคารนิทรรศการอาจมีการจำกัดการใช้แฟลชในการถ่ายภาพโบราณวัตถุบางประเภท โปรดปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่

สถานที่ใกล้เคียง:

• หลังจากชมพิพิธภัณฑ์แล้ว สามารถแวะไปชม วัดม่วง หรือ วัดไซ (วัดสาย) ที่มีวิหารในรากโพธิ์ซึ่งอยู่ไม่ไกลกัน

ค่าเข้าชม

• ชาวไทย: 10 บาท

• ชาวต่างชาติ: 30 - 80 บาท (ขึ้นอยู่กับประเภทการเข้าชม)

• ยกเว้นค่าเข้าชมสำหรับนักเรียน นักศึกษาในเครื่องแบบ ภิกษุสามเณร และผู้สูงอายุชาวไทย

เวลาทำการ

• วันพุธ - วันอาทิตย์ (ปิดวันจันทร์, วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์)

• เวลา 09:00 – 16:00 น.