“จุดเด่นคือการได้เห็น "เต่าเพ็ก" หรือเต่าเหลืองนับร้อยตัว เดินปะปนกับชาวบ้านในชุมชนอย่างอิสระ ชาวบ้านที่นี่เชื่อว่าเต่าเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ (เต่าเจ้าปู่) จึงคอยดูแลและให้อาหารเป็นอย่างดี ถือเป็นแหล่งเรียนรู้ทางธรรมชาติและวัฒนธรรมท้องถิ่นที่หาชมได้ยาก”
หมู่บ้านเต่าเพ็ก (Turtle Village) หรือบ้านกอกแห่งนี้ ไม่ใช่เพียงแค่สถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป แต่เป็น "พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต" ซึ่งสะท้อนความสมดุลระหว่างมนุษย์และสัตว์ป่าที่หาได้ยากที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความเป็นมาของหมู่บ้านนี้ต้องย้อนกลับไปกว่า 200 ปี ตั้งแต่ยุคเริ่มก่อตั้งบ้านเรือน โดยมีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า เมื่อบรรพบุรุษได้อพยพมาพบบริเวณดอนเต่า ซึ่งเป็นป่าละเมาะที่มีความอุดมสมบูรณ์ พวกเขาพบว่าพื้นที่แห่งนี้มีเต่าอาศัยอยู่หนาแน่นจนแทบจะเหยียบไปทุกย่างก้าว ชาวบ้านจึงถือเอาฤกษ์งามยามดีนี้ตั้งถิ่นฐานและยกย่องให้เต่าเหล่านั้นเป็น "สัตว์ศักดิ์สิทธิ์" หรือ "เต่าเจ้าปู่" ผู้เป็นบริวารของสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คอยปกปักรักษาผืนดินแห่งนี้ ทำให้เกิดเป็นจารีตประเพณีที่เคร่งครัดว่า ห้ามใครทำอันตราย หรือนำเต่าออกไปนอกพื้นที่โดยเด็ดขาด มิเช่นนั้นจะมีอันเป็นไปตามความเชื่อท้องถิ่น
ลักษณะทางชีวภาพของ "เต่าเพ็ก" หรือเต่าเหลือง (Elongated Tortoise) ที่นี่มีความพิเศษคือ พวกมันปรับตัวให้เข้ากับวิถีคนได้อย่างน่าอัศจรรย์ ในช่วงฤดูฝนเราจะเห็นเต่าจำนวนมหาศาลออกมาเดินอวดโฉม แต่ในช่วงฤดูหนาวหรือฤดูแล้ง พวกมันจะขุดรูจำศีลอยู่ตามใต้ถุนบ้านหรือในป่ารอบๆ หมู่บ้าน อาหารหลักของพวกมันคือ "หญ้าเพ็ก" พืชตระกูลไผ่ขนาดเล็กที่ขึ้นหนาแน่นในแถบนี้ รวมถึงเห็ดป่าและผลไม้สุกที่หล่นตามพื้น ความผูกพันที่ลึกซึ้งแสดงออกผ่านพฤติกรรมของชาวบ้านที่มักจะตั้งขันน้ำหรือถาดผลไม้ไว้หน้าบ้านเสมอ เสมือนการเลี้ยงดูลูกหลานในครอบครัว ในบางบ้านเต่าจะเดินเข้าไปนอนในครัวหรือใต้เตียงนอนอย่างหน้าตาเฉย โดยที่คนในบ้านจะระมัดระวังในการใช้ชีวิตเพื่อไม่ให้รบกวนเพื่อนร่วมชายคาเหล่านี้
พื้นที่สำคัญที่เป็นศูนย์กลางความศรัทธาคือ "ศาลเจ้าปู่มเหศักดิ์" และ "วัดชัยศรี" ซึ่งเป็นจุดที่เต่ามักจะมารวมตัวกันหนาแน่นที่สุด นักท่องเที่ยวจะได้เห็นภาพสะท้อนของ "นิเวศวัฒนธรรม" (Ecological Culture) ที่ชัดเจน ผ่านกิจกรรมประจำวัน เช่น การที่พระสงฆ์ทำวัตรโดยมีเต่านอนเรียงรายอยู่รอบอาสนะ หรือการที่นักเรียนในหมู่บ้านอาสามาเป็นมัคคุเทศก์น้อยคอยให้ความรู้เรื่องการจำแนกเพศเต่าและการดูอายุเต่าจากรอยหยักบนกระดอง นอกจากนี้ยังมีศูนย์เรียนรู้ที่รวบรวมสถิติและงานวิจัยเกี่ยวกับเต่าเหลือง ซึ่งปัจจุบันเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองและอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์ในระดับสากล แต่ที่บ้านกอกแห่งนี้ จำนวนประชากรเต่ากลับยังคงความหนาแน่นและมีสุขภาพแข็งแรง เป็นต้นแบบของการอนุรักษ์โดยชุมชน (Community-based Conservation) ที่ยั่งยืนและงดงามที่สุดแห่งหนึ่ง
วิธีการเดินทาง
- จากตัวเมืองขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 2731 มุ่งหน้าสู่อำเภอมัญจาคีรี เมื่อถึงตัวอำเภอให้ขับตรงไปทางตำบลสวนหม่อน ระยะทางจากตัวจังหวัดประมาณ 50 กิโลเมตร มีป้ายบอกทางชัดเจนตลอดเส้นทาง หรือสามารถใช้บริการรถโดยสารสายขอนแก่น-มัญจาคีรี
คำแนะนำ
-
ควรเดินทางมาในช่วงบ่ายๆ (ประมาณ 15:00 - 17:00 น.) ซึ่งเป็นเวลาที่แดดไม่ร้อนและเต่ามักจะออกมาจากที่ซ่อนเพื่อเดินหาอาหารตามใต้ถุนบ้านหรือในวัด
-
ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของป้ายประกาศ เช่น ไม่สัมผัสเต่า หรือไม่นำเต่าออกจากพื้นที่
-
ควรติดต่อผู้นำชุมชนหรือชาวบ้านล่วงหน้า เพื่อเข้าร่วมกิจกรรมและเรียนรู้วิถีชีวิตอย่างเหมาะสม
-
ควรแต่งกายสุภาพและเคารพวัฒนธรรมท้องถิ่น
ค่าเข้าชม:
- ฟรี ไม่เสียค่าเข้าชม: หมู่บ้านเต่าเพ็กเปิดให้เข้าชมโดยไม่มีการเรียกเก็บค่าผ่านประตู เนื่องจากเป็นการท่องเที่ยวเชิงวิถีชุมชน
เวลาเปิดปิดทำการ:
- เปิดทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08:00 – 18:00 น.