เขาพระแทว น้ำตกโตนไทร (Khao Phra Thaeo - Ton Sai Waterfall) พื้นที่ป่าดิบชื้นผืนสุดท้ายที่ยังคงความสมบูรณ์บนเกาะภูเก็ต และได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเพื่อการอนุรักษ์ระบบนิเวศที่มีความหลากหลายสูง ภายในพื้นที่นี้ประกอบด้วยป่าดิบชื้น ป่าดิบเขา และป่ารองผสมที่มีอายุยาวนาน ส่งผลให้มีความอุดมสมบูรณ์ทางชีวภาพสูงมาก ทั้งพืชพันธุ์และสัตว์ป่าหลายชนิด โดยเฉพาะนกป่า สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก และพืชเฉพาะถิ่นที่ไม่พบในพื้นที่อื่นของโลก

น้ำตกโตนไทรเป็นหนึ่งในน้ำตกหลักของพื้นที่เขาพระแทว มีลักษณะเป็นน้ำตกขนาดเล็กถึงกลางที่เกิดจากลำธารธรรมชาติไหลผ่านชั้นหินและป่าดิบชื้นลงสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง ลักษณะเด่นของน้ำตกแห่งนี้คือความร่มรื่นของป่ารอบด้านที่ยังคงสภาพธรรมชาติอย่างสมบูรณ์ ทำให้น้ำตกมีบรรยากาศเงียบสงบ เหมาะแก่การพักผ่อนและศึกษาธรรมชาติ น้ำจะมีความมากในช่วงฤดูฝนและลดลงในฤดูแล้ง แต่ยังคงมีน้ำไหลตลอดปีในระดับหนึ่ง

พื้นที่รอบน้ำตกโตนไทรยังเป็นแหล่งศึกษาธรรมชาติที่สำคัญของภูเก็ต นักท่องเที่ยวสามารถเดินตามเส้นทางธรรมชาติภายในป่า ซึ่งมีทั้งเส้นทางสั้นสำหรับการชมบรรยากาศน้ำตก และเส้นทางยาวที่สามารถเชื่อมไปยังน้ำตกบางแปได้ โดยเส้นทางเดินป่าจะพาผู้มาเยือนผ่านป่าดิบชื้นที่มีต้นไม้ใหญ่ เถาวัลย์ และพืชพื้นถิ่นหลากหลายชนิด รวมถึงพืชหายากอย่าง “ปาล์มหลังขาว” ซึ่งเป็นพืชเฉพาะถิ่นของจังหวัดภูเก็ต

นอกจากนี้บริเวณใกล้ทางเข้าน้ำตกยังมีศูนย์บริการนักท่องเที่ยวและสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐาน เช่น ร้านอาหารสวัสดิการ ห้องน้ำ และจุดพักผ่อน ทำให้พื้นที่นี้เหมาะทั้งสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไปและผู้ที่ต้องการศึกษาระบบนิเวศอย่างจริงจัง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็นพื้นที่อนุรักษ์ จึงมีการควบคุมการใช้พื้นที่อย่างเข้มงวด นักท่องเที่ยวควรปฏิบัติตามกฎของเขตห้ามล่าสัตว์ป่า เช่น ห้ามทิ้งขยะ ห้ามเก็บพืชหรือสัตว์ และควรรักษาความเงียบเพื่อไม่รบกวนสัตว์ป่า

เขาพระแทวถือเป็นพื้นที่ธรรมชาติที่มีบทบาทสำคัญในการรักษาสมดุลทางสิ่งแวดล้อมของเกาะภูเก็ต โดยทำหน้าที่เป็นแหล่งต้นน้ำและแหล่งดูดซับคาร์บอน รวมถึงเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมของทั้งนักท่องเที่ยวและนักศึกษา ทำให้ที่นี่ไม่ใช่เพียงสถานที่ท่องเที่ยว แต่ยังเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีคุณค่าทางระบบนิเวศอย่างสูง

• จากตัวเมืองภูเก็ต ใช้ถนนเทพกระษัตรี (ทางหลวงหมายเลข 402) มุ่งหน้าไปทางถลาง เมื่อถึงสี่แยกถลางให้ขับตรงไปอีกเล็กน้อย จะมีป้ายบอกทางไปน้ำตกโตนไทรทางด้านขวามือ เลี้ยวขวาเข้าสู่ถนนน้ำตกโตนไทรไปประมาณ 3 กิโลเมตรจนถึงจุดจอดรถ

• ควรไปช่วงเช้าเพื่ออากาศเย็นและคนไม่เยอะ

• หลังฝนตกน้ำตกจะสวยและมีน้ำมากที่สุด

• ใส่รองเท้ากันลื่นเพราะทางเดินอาจเปียกและลื่น

• พกยากันยุงเพราะเป็นพื้นที่ป่าดิบชื้น

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 200 บาท เด็ก 100 บาท

  (ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามประกาศของกรมอุทยานฯ)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• 08:00 – 16:30 น. (เปิดบริการทุกวัน)