วัดสักกะวัน (Wat Sakawan) เดิมเป็นวัดป่าปฏิบัติธรรมที่ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาภูกุ้มข้าว อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ มีความสงบและเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนท้องถิ่นมาอย่างยาวนาน ก่อนที่จะกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของวงการบรรพชีวินวิทยาไทยในช่วงปี พ.ศ. 2537เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อพระครูวิจิตรสหัสคุณ (หลวงปู่หา สุภโร) พบชิ้นกระดูกขนาดใหญ่โผล่ขึ้นจากพื้นดินบริเวณวัดหลังฝนตก ซึ่งในตอนแรกยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นซากอะไร ต่อมาได้มีการประสานนักธรณีวิทยาและนักวิจัยจากกรมทรัพยากรธรณีร่วมกับทีมวิจัยไทย–ฝรั่งเศสเข้าตรวจสอบ และยืนยันว่าเป็นซากฟอสซิลของไดโนเสาร์กินพืชขนาดใหญ่ในกลุ่มซอโรพอด (Sauropod)การขุดค้นอย่างเป็นระบบเผยให้เห็นโครงกระดูกจำนวนมากกว่า 700 ชิ้น จากไดโนเสาร์อย่างน้อย 7 ตัว ถือเป็นหนึ่งในแหล่งฟอสซิลที่มีความสมบูรณ์และมีความสำคัญระดับโลก โดยเฉพาะไดโนเสาร์สายพันธุ์ Phuwiangosaurus sirindhornae ซึ่งเป็นไดโนเสาร์กินพืชคอยาวที่มีบทบาทสำคัญในการศึกษาวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ปัจจุบันพื้นที่ดังกล่าวได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และการท่องเที่ยวเชิงการศึกษา โดยแบ่งออกเป็นหลายโซน ได้แก่

• โซนหลุมขุดค้นจริง (Fossil Excavation Site) ที่มีอาคารครอบเพื่อรักษาสภาพชั้นหินและตำแหน่งกระดูกตามธรรมชาติ

• พิพิธภัณฑ์สิรินธร พิพิธภัณฑ์สิรินธร ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้เรื่องไดโนเสาร์และธรณีวิทยา จัดแสดงนิทรรศการตั้งแต่กำเนิดโลก วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต ไปจนถึงแบบจำลองไดโนเสาร์ขนาดเท่าจริง

• เขตวัดสักกะวันซึ่งยังคงเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ มีพระพุทธรูปสำคัญและวิหารที่ผู้คนมากราบไหว้เพื่อความเป็นสิริมงคล

นอกจากคุณค่าทางวิทยาศาสตร์แล้ว พื้นที่นี้ยังมีความสำคัญทางจิตวิญญาณ เพราะเป็นสถานที่ที่ผสานระหว่าง “ศรัทธาทางศาสนา” และ “องค์ความรู้ทางบรรพชีวิน” เข้าด้วยกันอย่างลงตัว ทำให้วัดสักกะวันเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมะและเชิงการศึกษาที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย

• รถยนต์: จากตัวเมืองกาฬสินธุ์ ใช้ทางหลวง 227 ไปอำเภอสหัสขันธ์ 28 กม. แล้วเลี้ยวตามป้ายไปอีก 2 กม.

• รถโดยสาร: รถบัส/รถตู้สายกาฬสินธุ์–สหัสขันธ์ ลงตัวอำเภอ แล้วต่อรถท้องถิ่นเข้าวัด

ค่าเข้าชม:

• วัดสักกะวัน / หลุมขุดค้น: ฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• วัดสักกะวัน: 06:00 – 18:00 น. (เปิดทุกวัน)