“ประดิษฐานพระพุทธรูปปางสมาธิศิลปะสุโขทัยอันศักดิ์สิทธิ์ 1 ใน 4 องค์พระราชทานของไทย ตั้งอยู่กลางศาลาจตุรมุขที่งดงามใจกลางเมืองพัทลุง เพื่อปกป้องคุ้มครองภัยและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ”
พระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศ (Phra Phuttha Nirarokhantarai Chaiyawat Chaturathit) หรือที่ชาวพัทลุงเรียกกันติดปากว่า “พระสี่มุมเมือง” เป็นพระพุทธรูปสำคัญที่มีสถานะเป็นทั้งปูชนียวัตถุคู่บ้านคู่เมืองและเป็นสัญลักษณ์ทางจิตใจของชาวภาคใต้ โดยมีที่มาจากแนวคิดความเชื่อโบราณเกี่ยวกับการสร้าง “จตุรพุทธปราการ” หรือการตั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ไว้ทั้งสี่ทิศเพื่อปกป้องบ้านเมืองจากภยันตราย ซึ่งแนวคิดนี้มีรากฐานมาตั้งแต่สมัยอยุธยา และได้รับการสืบทอดต่อเนื่องมาจนถึงยุคปัจจุบัน
พระพุทธรูปชุดนี้ถูกสร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 โดยทรงมีพระราชดำริให้จัดสร้างพระพุทธรูปขึ้นเพื่อเป็นสิริมงคลและคุ้มครองประเทศชาติ แล้วพระราชทานไปประดิษฐานยังจังหวัดต่าง ๆ ตามทิศทั้งสี่ของประเทศไทย ได้แก่ จังหวัดลำปาง (ทิศเหนือ) จังหวัดสระบุรี (ทิศตะวันออก) จังหวัดราชบุรี (ทิศตะวันตก) และจังหวัดพัทลุง (ทิศใต้) ซึ่งองค์ที่ประดิษฐาน ณ จังหวัดพัทลุงนี้ถือเป็นตัวแทนของภาคใต้และมีความสำคัญอย่างยิ่งในเชิงสัญลักษณ์ของการปกป้องพื้นที่ปลายด้ามขวานของประเทศ
องค์พระพุทธรูปมีลักษณะเป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยโลหะสำริด ปางสมาธิ ตามแบบศิลปะสุโขทัย อันเป็นศิลปะที่เน้นความอ่อนช้อย สงบ และแสดงถึงภาวะจิตที่มั่นคง ลักษณะพระพักตร์มีความสงบเยือกเย็น พระเนตรเปิดเล็กน้อย สื่อถึงความเมตตาและการตื่นรู้ ซึ่งสะท้อนถึงแนวคิดของพระพุทธศาสนาในด้านการขจัดความทุกข์และปัดเป่าโรคภัย ตามชื่อ “นิรโรคันตราย” ที่หมายถึงการปลอดจากโรคและอันตรายทั้งปวง
สถานที่ประดิษฐานขององค์พระตั้งอยู่ภายในศาลาจตุรมุขกลางเมืองพัทลุง บริเวณถนนราเมศวร์ ใกล้ศาลากลางจังหวัดและศาลจังหวัด ซึ่งถือเป็นศูนย์กลางการปกครองของจังหวัด ทำให้พื้นที่แห่งนี้มีความหมายเชิงสัญลักษณ์ทั้งในด้านศาสนาและการบริหารบ้านเมือง ศาลาจตุรมุขที่ใช้ประดิษฐานองค์พระมีรูปแบบสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ที่งดงาม โครงสร้างเปิดโล่งทั้งสี่ด้าน สื่อถึงการปกปักรักษาทุกทิศทาง และยังเอื้อต่อการให้ประชาชนสามารถเข้ามาสักการะได้โดยสะดวก
ในปัจจุบัน พระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศยังคงมีบทบาทสำคัญในวิถีชีวิตของชาวพัทลุง ทั้งในฐานะสถานที่สักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน โดยมักมีการจัดพิธีสำคัญทางศาสนาและงานประเพณี เช่น งานสมโภชและกิจกรรมทางวัฒนธรรมของจังหวัด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความผูกพันระหว่างศาสนา สถาบันพระมหากษัตริย์ และประชาชนในพื้นที่อย่างแนบแน่น อีกทั้งยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญที่นักท่องเที่ยวสามารถเข้ามาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และอัตลักษณ์ของภาคใต้ได้อย่างลึกซึ้ง
วิธีการเดินทาง
- ตั้งอยู่ใจกลางเมืองพัทลุง บนถนนราเมศวร์ เยื้องกับศาลากลางจังหวัดพัทลุง สามารถเดินทางได้สะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถจักรยานยนต์ หรือรถตุ๊กตุ๊กรับจ้างภายในตัวเมือง
คำแนะนำ
- ควรแต่งกายสุภาพ เช่น เสื้อมีแขน กางเกง/กระโปรงยาว
- แนะนำไปช่วงเช้าหรือเย็น อากาศไม่ร้อนและแสงสวย
- พื้นที่ค่อนข้างเงียบ เหมาะสำหรับการนั่งสมาธิหรือไหว้พระ
- สามารถจอดรถได้บริเวณใกล้ศาลาจตุรมุข
ค่าเข้าชม:
- ฟรีไม่มีค่าเข้าชม
เวลาเปิดปิดทำการ:
- เปิดทุกวันตั้งแต่เวลา 08.00 - 21.00 น.