หมู่บ้านป่าเหมี้ยง (Pa Miang Village) เป็นชุมชนเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ในหุบเขาของอำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง มีประวัติความเป็นมาที่ยาวนานกว่า 200 ปี ชื่อของหมู่บ้านมาจากทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่อย่างมหาศาลในพื้นที่ นั่นคือ เหมี้ยง หรือต้นชาป่าที่ขึ้นอยู่ตามธรรมชาติภายใต้ร่มเงาของไม้ใหญ่ ในอดีตพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นจุดพักแรมของเหล่านักเดินทางและพ่อค้าวัวต่าง ความสำคัญของหมู่บ้านป่าเหมี้ยงที่มีต่อจังหวัดลำปางคือการเป็นต้นแบบของชุมชนที่รักษา วัฒนธรรมเหมี้ยง ซึ่งเป็นวิถีดั้งเดิมในการบริโภคและถนอมชาป่าของชาวล้านนาเอาไว้ได้อย่างเข้มแข็งท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกภายนอก

ความ โดดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ ของหมู่บ้านแห่งนี้คือวิถีชีวิตที่พึ่งพาอาศัยธรรมชาติอย่างเกื้อกูล ท่านจะเห็นลักษณะของ การทำเกษตรในป่า ที่ชาวบ้านจะดูแลรักษาต้นไม้ใหญ่ไว้เพื่อให้ร่มเงาแก่ต้นเหมี้ยง สถาปัตยกรรมส่วนใหญ่ยังคงเป็นบ้านไม้ที่เรียบง่ายปลูกตามไหล่เขาและริมลำห้วย บรรยากาศเงียบสงบและมีอากาศเย็นสบายตลอดปี แม้ในช่วงฤดูร้อนอุณหภูมิที่นี่ก็ยังต่ำกว่าพื้นราบอย่างเห็นได้ชัด ความงามของป่าเหมี้ยงจะสวยที่สุดในเดือนกุมภาพันธ์ เมื่อ ดอกเสี้ยวป่า สีขาวพากันบานสะพรั่งเต็มหุบเขา สร้างทัศนียภาพที่งดงามราวกับภาพวาด

สิ่งที่ควรลองเมื่อมาเยือนหมู่บ้านป่าเหมี้ยง คือการร่วมกิจกรรม เก็บเหมี้ยง ร่วมกับชาวบ้าน ซึ่งต้องใช้ทักษะในการเลือกใบอ่อนด้วยปลอกนิ้วติดใบมีดขนาดเล็ก นอกจากนี้ควรลิ้มลองเมนูจากใบชา เช่น ยำใบเหมี้ยงสด ที่ให้รสชาติฝาดอมหวานเป็นเอกลักษณ์ การพักแบบ โฮมสเตย์ เป็นสิ่งที่แนะนำอย่างยิ่งเพื่อสัมผัสความใจดีที่แท้จริงของชาวบ้าน และชมกระบวนการแปรรูปเหมี้ยงแบบดั้งเดิม ตั้งแต่การนึ่งไปจนถึงการหมัก ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน

ปัจจุบันหมู่บ้านป่าเหมี้ยงเป็นจุดหมายสำคัญของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและเชิงวัฒนธรรม ความสำคัญของสถานที่นี้ไม่ใช่เพียงแค่ที่พักผ่อน แต่เป็นแหล่งเรียนรู้การปรับตัวของมนุษย์ให้เข้ากับระบบนิเวศป่าไม้ได้อย่างยั่งยืน การมาเยือนที่นี่ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนและรักษาลมหายใจของวัฒนธรรมเหมี้ยงให้คงอยู่ หมู่บ้านแห่งนี้พร้อมต้อนรับนักเดินทางทุกท่านที่แสวงหาความสงบและต้องการเข้าถึงจิตวิญญาณของลำปางอย่างลึกซึ้ง

ขอเชิญชวนให้นักท่องเที่ยวทุกท่านเดินทางขึ้นมาสัมผัสความบริสุทธิ์ของธรรมชาติที่หมู่บ้านป่าเหมี้ยง เดินเล่นข้ามสะพานไม้เล็กๆ ฟังเสียงน้ำไหล และจิบชาป่าร้อนๆ ท่ามกลางไอหมอก แล้วคุณจะเข้าใจถึงความหมายของความสุขที่เรียบง่ายแต่ยั่งยืน

• โดยรถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองลำปาง ใช้เส้นทางเดียวกับอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน (ทางหลวง 1035) แล้วต่อเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1252 มุ่งหน้าไปทางเชียงราย เส้นทางมีความลาดชันและคดเคี้ยว ควรขับขี่ด้วยความระมัดระวัง

• โดยรถรับจ้าง: สามารถเหมารถสองแถวเหลืองจากตัวเมืองลำปาง หรือจากหน้าอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนมาส่งที่หมู่บ้านได้

• ช่วงเวลาที่เหมาะสม: เที่ยวได้ตลอดปี แต่ถ้าต้องการชมดอกเสี้ยวบานแนะนำเดือนกุมภาพันธ์ สำหรับอากาศหนาวแนะนำช่วงพฤศจิกายน - มกราคม

• การถ่ายภาพ: จุดยอดนิยมคือสะพานไม้กลางหมู่บ้าน และเส้นทางเดินชมป่าเหมี้ยง

• ของฝาก: ใบเหมี้ยงแปรรูป, ชาป่าอบแห้ง และหมอนใบเหมี้ยงที่มีกลิ่นหอมผ่อนคลาย

• การแต่งกาย: เนื่องจากเป็นที่สูง ควรเตรียมเสื้อกันหนาวติดตัวเสมอและสวมรองเท้าผ้าใบที่ยึดเกาะพื้นได้ดี

• ข้อปฏิบัติ: เนื่องจากเป็นชุมชนที่สงบ นักท่องเที่ยวควรใช้เสียงเบาและรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด

ค่าเข้าชม:

• บริเวณหมู่บ้านไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดทุกวัน: ช่วงเวลา 06:00 – 18:00 น. เพื่อความสะดวกในการเดินชมวิถีชีวิตและไม่รบกวนเวลาพักผ่อนของคนในพื้นที่

• ร้านค้า: ส่วนใหญ่จะเปิดให้บริการช่วง 08:30 – 17:00 น.