น้ำพุร้อนสันกำแพง (San Kamphaeng Hot Springs) เป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาที่สำคัญของภาคเหนือ โดยตั้งอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่ผาแหน ซึ่งมีลักษณะเป็นแหล่งน้ำร้อนใต้ดินที่เกิดจากน้ำฝนซึมลึกลงไปในเปลือกโลกและได้รับความร้อนจากหินอัคนี จนเกิดแรงดันมหาศาลพุ่งขึ้นสู่ผิวดินเป็นน้ำพุร้อนที่มีอุณหภูมิสูงถึง 105 องศาเซลเซียส น้ำแร่ที่นี่อุดมไปด้วยแร่ธาตุและกำมะถันที่มีคุณสมบัติในการรักษาโรคผิวหนังและบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ ซึ่งได้รับการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่ได้มาตรฐานสากล

ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของสถานที่แห่งนี้เริ่มต้นจากการเป็นโครงการตามพระราชดำริที่มุ่งหวังให้เป็นแหล่งงานและสร้างรายได้แก่ราษฎรในพื้นที่บ้านสหกรณ์ โดยมีการจัดสรรพื้นที่ให้เป็นสวนหย่อมขนาดใหญ่ที่ร่มรื่นด้วยพรรณไม้ประดับและร่องน้ำไหลผ่านตลอดทั้งปี ความเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นคือ น้ำพุร้อนที่พุ่งสูงกว่า 15 เมตร ซึ่งเป็นภาพจำที่นักท่องเที่ยวทั่วโลกต่างเดินทางมาชมความอลังการของพลังธรรมชาติที่หาดูได้ยากในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

กิจกรรมทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์คือการ ต้มไข่ ในบ่อพักน้ำร้อนที่จัดไว้ให้ ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถเลือกความสุกได้ตามระยะเวลาที่กำหนด โดยไข่ที่ต้มในน้ำพุร้อนจะมีรสชาติและเนื้อสัมผัสที่แตกต่างจากไข่ต้มทั่วไป นอกจากนี้ยังมีบริการสระว่ายน้ำน้ำแร่ ห้องอาบน้ำแร่ส่วนตัว และพื้นที่นวดแผนไทยที่ออกแบบมาเพื่อการพักผ่อนอย่างแท้จริง ท่ามกลางบรรยากาศป่าไม้ที่ล้อมรอบช่วยเพิ่มออกซิเจนและความสดชื่นให้กับผู้มาเยือน

ในมิติเชิงวิชาการ น้ำพุร้อนสันกำแพงเป็นพื้นที่ศึกษาวิจัยด้านพลังงานทดแทน โดยมีการทดลองนำพลังงานความร้อนใต้พิภพมาใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ รวมถึงการประมงน้ำจืดและการเกษตรกรรมในพื้นที่ใกล้เคียง สภาพแวดล้อมโดยรอบยังคงความหลากหลายทางชีวภาพของป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ ทำให้ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงแหล่งท่องเที่ยว แต่ยังเป็นห้องเรียนธรรมชาติที่แสดงให้เห็นถึงความสมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

การเดินทางมาเยือนน้ำพุร้อนแห่งนี้จึงเป็นการผสมผสานระหว่าง การบำบัดร่างกายและจิตใจ ผ่านวิถีธรรมชาติบำบัดและความเงียบสงบของชนบทเชียงใหม่ การได้นั่งเอาเท้าจุ่มน้ำอุ่นๆ พร้อมชมวิวทิวทัศน์ของขุนเขาแม่ออน เป็นประสบการณ์ที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง สะท้อนถึงเสน่ห์ของเมืองเชียงใหม่ที่ผูกพันกับธรรมชาติและสุขภาพมายาวนาน และยังคงเป็นจุดหมายปลายทางที่สร้างความประทับใจให้แก่ทุกครอบครัวสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองเชียงใหม่ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1317 (เชียงใหม่-แม่ออน) ขับตรงไปประมาณ 36 กิโลเมตร เส้นทางสะดวกสบายและมีทิวทัศน์สวยงามตลอดสองข้างทาง

• รถโดยสารสาธารณะ: ขึ้นรถสองแถวสีขาว (สายเชียงใหม่-แม่ออน) จากบริเวณตลาดวโรรส (กาดหลวง) รถจะวิ่งผ่านอำเภอสันกำแพงมุ่งสู่น้ำพุร้อนโดยตรง

• ข้อมูลเพิ่มเติม: ใช้เวลาเดินทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ประมาณ 45-60 นาที แนะนำให้เดินทางในช่วงเช้าเพื่อเลี่ยงความร้อนและฝูงชน

• ช่วงเวลาที่แนะนำ: เดือน พฤศจิกายน - กุมภาพันธ์ เป็นช่วงที่อากาศเย็นสบายที่สุด เหมาะกับการลงแช่น้ำอุ่นบำบัดร่างกาย

• การต้มไข่: ควรสังเกตป้ายบอกเวลา (เช่น ไข่ไก่ 5-8 นาที, ไข่นกกระทา 3-5 นาที) เพื่อให้ได้ความสุกที่ต้องการ และห้ามนำภาชนะพลาสติกลงในบ่อน้ำร้อน

• การเตรียมตัว: หากต้องการอาบน้ำแร่ ควรเตรียมชุดผลัดเปลี่ยนและผ้าเช็ดตัวมาเอง (แม้จะมีบริการให้เช่าในพื้นที่)

• สุขภาพ: ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ หรือความดันโลหิตสูง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนลงแช่น้ำแร่ที่มีอุณหภูมิสูง

• กิจกรรมรอบข้าง: สามารถแวะเที่ยวถ้ำเมืองออนที่อยู่ใกล้เคียง เพื่อชมความงามของหินงอกหินย้อยและสักการะพระธาตุในถ้ำ

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 40 บาท, เด็ก 20 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 100 บาท, เด็ก 50 บาท

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้บริการทุกวัน: 07:00 – 18:00 น.