เจดีย์จุลประโทน (ร้าง) ตั้งอยู่ในตำบลพระประโทน อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม เป็นโบราณสถานสำคัญสมัยทวารวดี และเป็นหนึ่งในศาสนสถานของเมืองโบราณนครปฐม ซึ่งเคยเป็นศูนย์กลางทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมสำคัญของภูมิภาค

โบราณสถานแห่งนี้มีลักษณะเป็นเจดีย์ทรงปราสาทขนาดใหญ่ ก่อด้วยอิฐและปูน ผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสยกเก็จ มีฐานบัวซ้อนลดหลั่นและลานประทักษิณโดยรอบ แม้ว่าส่วนยอดจะชำรุดสูญหาย แต่ยังคงแสดงรูปแบบสถาปัตยกรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของศิลปะทวารวดี

จากการขุดค้นทางโบราณคดีพบว่า เจดีย์จุลประโทนมีการก่อสร้างและปรับเปลี่ยนซ้อนทับกัน 3 ระยะ โดยระยะแรกมีลานประทักษิณและบันไดทั้ง 4 ด้าน พร้อมซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นด้านละ 5 องค์ ต่อมามีการยกฐานประทักษิณให้สูงขึ้น และในระยะสุดท้ายมีการขยายฐานพร้อมสร้างเจดีย์บริวารขนาดเล็กบริเวณมุมฐานทั้ง 4 มุม

การศึกษาทางโบราณคดีเริ่มขึ้นในช่วง พ.ศ. 2482–2483 โดยกรมศิลปากรร่วมกับสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบุรพทิศ ภายใต้การดำเนินงานของหลวงบริบาลบุรีภัณฑ์ และศาสตราจารย์ปิแอร์ ดูปองต์ ต่อมาใน พ.ศ. 2511 ได้มีการขุดค้นเพิ่มเติมร่วมกับศาสตราจารย์ฌอง บวสเซอลิเยร์

จากการขุดค้นพบโบราณวัตถุสำคัญ เช่น พระพุทธรูปศิลปะทวารวดี ภาพปูนปั้นรูปบุคคล สัตว์ และภาพเล่าเรื่องชาดกประดับฐานเจดีย์ ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อทางพระพุทธศาสนาและความสามารถด้านศิลปกรรมของชุมชนในสมัยทวารวดี โบราณวัตถุบางส่วนได้รับการเก็บรักษาและจัดแสดง ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอื่น ๆ

เจดีย์จุลประโทนได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติ และอยู่ในความดูแลของกรมศิลปากร ปัจจุบันเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปกรรมทวารวดีที่สำคัญของจังหวัดนครปฐม

• จากตัวเมืองนครปฐม ใช้ถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4) มุ่งหน้าไปยังตำบลพระโทน จากนั้นเดินทางเข้าสู่บริเวณโบราณสถานเจดีย์จุลประโทน ซึ่งตั้งอยู่ไม่ไกลจากองค์พระปฐมเจดีย์ ใช้เวลาเดินทางประมาณ 10 นาที
• สำหรับผู้ที่เดินทางด้วยรถโดยสาร สามารถเดินทางมายังตัวเมืองนครปฐม จากนั้นใช้รถแท็กซี่ รถจักรยานยนต์รับจ้าง หรือรถสองแถวในพื้นที่มายังโบราณสถานได้

• เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปกรรมสมัยทวารวดี
• ควรแวะชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ เพื่อศึกษาพระพุทธรูปและโบราณวัตถุที่เกี่ยวข้องกับเมืองโบราณนครปฐม
• ควรเข้าชมในช่วงเช้าหรือช่วงเย็น เนื่องจากบริเวณโบราณสถานเป็นพื้นที่กลางแจ้ง

• เข้าชมฟรี
• เปิดให้เข้าชมทุกวัน (ควรตรวจสอบเวลาเปิดให้บริการกับหน่วยงานที่ดูแลก่อนเดินทาง)